تفسیر الإمام العسکری علیه السلام
ج ۳، ص ۱۹۶–۲۰۲، ش ۱۱۰۹
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۳، ص ۱۹۶–۲۰۲، ش ۱۱۰۹
۱۱۰۹. تفسیر الإمام العسکری علیه السلام
(عربی)
از: حسن بن خالد بن عبدالرحمن برقی، ابوعلی (قرن ۳ ق)
چاپ: قم، مدرسة الإمام المهدی علیه السلام.
[الذریعة: ۲۸۵/۴، مجلۀ پژوهشهای قرآنی شماره ۵ و ۶ (بهار و تابستان ۱۳۷۵) مقالۀ «نگاهی به تفسیر منسوب به امام حسن عسکری علیه السلام»، سعید رضوی صص ۳۱۲-۳۳۱؛ التراث العربی: ۷۸/۲]
آغاز: الحمد للّٰهرب العالمین و صلی اللّٰه علی محمد و آله الطاهرین و سلم تسلیما کثیرا قال محمد بن علی بن محمد بن جعفر بن دقاق.
نسخهها:
۱/۶۶۰۳. قم، گلپایگانی: ۱۰۴۵/۶/۱۳۵، آغاز: شی آخر من هذا التفسیر فی قوله عز و جل أو ضعیفا أو لا یستطیع أن یمیل هو فلیملل ولیه بالعدل قال أمیر المؤمنین علیه السلام فی قوله عز و جل، نسخ، حسین بن ظهیر بن عبداللّٰه بن نجمالدین بن حسن بن حسین بن تاجالدین حافظ شمسالدین طبری (ابن ظهیر)، صفر ۸۸۶ ق، در حاشیه تصحیح و نسخه بدل آورده شده است، رسالۀ سوم مجموعه، «۴۵ ر - ۱۱۹ پ» ۷۵ برگ، ۱۸-۲۰ سطر، ۱۳ * ۱۸ [فهرست گلپایگانی، رایانهای؛ فهرست گلپایگانی، جدید].
۲/۶۶۰۴. تهران، ملی تهران: ۱۶۲ /ع، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۹ ق، ۲۸۹ برگ [فهرست ملی تهران: ۱۴۴/۷].
۳/۶۶۰۵. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۲۱۰۹، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام
کاتب، ۹۰۷ ق، رسالۀ دوم مجموعه، «۶۱ پ - ۳۸۱ پ» ۳۲۱ برگ [فهرست مجلس:
۱۱۵/۳۵].
۴/۶۶۰۶. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۲۴۹، نسخ، جعفر، ۹۹۲ ق [فهرست الفبایی آستان قدس: ۱۳۴].
۵/۶۶۰۷. قم، محقق طباطبایی: عکس ۱۳، از آغاز افتادگی دارد، محمد بن جعفر بن عبدالرحیم حسینی، ۱۰۱۲ ق، ۴۰ برگ [یادنامۀ محقق طباطبایی: ۱۴۳۶/۳].
۶/۶۶۰۸. قم، گلپایگانی: ۶۴۲۵/۳۲/۱۲۵، آغاز: برابر نمونه، نسخ و آیات قرآنی معرب، میر محمود بن حبیب اللّٰه بن میر هدایت اللّٰه شیرازی، ۲۲ جمادی الاول ۱۰۱۹ ق، در حاشیه تصحیح شده، ۱۳۶ برگ، ۲۷ سطر [فهرست گلپایگانی، جدید].
۷/۶۶۰۹. تهران، ملک: ۱۸۶، نستعلیق، محمد باقر بن محمد حسینی طباطبایی، ۱۰۲۹ ق، ۱۷۲ برگ [فهرست ملک: ۱۱۰/۱].
۸/۶۶۱۰. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۳۲۷۱، آغاز: از اول افتادگی دارد، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۰۳۰ ق، «۵۳۳ ص» ۲۶۷ برگ [فهرست مجلس: ۸۸۱/۱۰].
۹/۶۶۱۱. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۲۵۰، نسخ، صالح، ۱۰۳۸ ق [فهرست الفبایی آستان قدس: ۱۳۴].
۱۰/۶۶۱۲. قم، گلپایگانی: ۶۴۸۳/۳۳/۳۳، از سورۀ حمد تا نمل، آغاز: برابر نمونه، نسخ، امین کتابی، سلخ رجب ۱۰۴۱ ق، ۲۸۷ برگ، ۱۷ سطر [فهرست گلپایگانی، رایانهای؛ فهرست گلپایگانیجدید].
۱۱/۶۶۱۳. همدان، مدرسۀ دامغانی همدانی: بدون شماره، عبدالرشید بن نورالدین شوشتری، ۱۰۵۶ ق [نشریۀ نسخههای خطی: ۳۴۹/۵].
۱۲/۶۶۱۴. تهران، دانشگاه تهران: ۸۷۰۵، نسخ، شیخ ابوالمعالی حسین عبدالعظیمی، ربیع الثانی ۱۰۶۴ ق، ۵۲ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۲۰۲/۱۷].
۱۳/۶۶۱۵. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۰۱۱۲، نسخ، محمد حسین سبزواری، ۱۰۷۰ ق [فهرست الفبایی آستان قدس: ۱۳۴].
۱۴/۶۶۱۶. قم، مرعشی: ۲۸۴۸، نسخ، نذر علی بن امیر علی تبریزی، ۱۰۷۶ ق، ۴۱۰ برگ [فهرست مرعشی: ۴۹/۸].
۱۵/۶۶۱۷. اصفهان، عمومی اصفهان: ۲۶۷۲، نسخ، محمد مرسل بن محمد باقر خطیب،
۱۰۸۲ ق، «۳۵۷ ص» ۱۷۹ برگ [فهرست کتابخانۀ عمومی اصفهان: ۲۰۵/۱].
۱۶/۶۶۱۸. مشهد، آستان قدس رضوی: اهدایی رهبری ۱۱۵، بدون نام کاتب، ۱۰۹۰ ق [فهرست اهدایی رهبری: ۷۷].
۱۷/۶۶۱۹. ری، آستان عبدالعظیم: ۲۸۹، نسخ، صدر علی بن شاه علی، محرم ۱۰۹۳ ق [نشریۀ نسخههای خطی: ۴۵۸/۳].
۱۸/۶۶۲۰. قم، مرعشی: ۳۷۶۴، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، ۲۳۸ برگ [فهرست مرعشی: ۱۵۴/۱۰].
۱۹/۶۶۲۱. قم، مرعشی: ۷۴۳۳، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، ۳۰۷ برگ [فهرست مرعشی: ۲۴۲/۱۹].
۲۰/۶۶۲۲. تهران، سپهسالار: ۵۱۱۸، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، ۱۶۱ برگ [فهرست سپهسالار: ۴۷۵/۳].
۲۱/۶۶۲۳. تهران، دانشکدۀ الهیات: ۱۹۱، از اول و آخر افتادگی دارد، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق [فهرست الهیات تهران: ۷۵۵/۱].
۲۲/۶۶۲۴. تهران، مؤسسۀ لغتنامۀ دهخدا: ۱۳۵، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق [نشریۀ نسخههای خطی: ۵۲/۳].
۲۳/۶۶۲۵. قم، رضا استادی: بدون شماره، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، ۱۵۱ برگ [فهرست یکصد و شصت نسخه خطی: ۹].
۲۴/۶۶۲۶. یزد، مدرسۀ خان بزرگ: بدون شماره، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، با تملکی در سال ۱۱۴۳ ق [نشریۀ نسخههای خطی: ۴۳۳/۴].
۲۵/۶۶۲۷. تهران، ملک: ۶۲۰۷، آغاز: برابر نمونه، نسخ، محمد علی قمی، ۱۱۷۷ ق، رسالۀ اول مجموعه [فهرست ملک: ۲۶۳/۹].
۲۶/۶۶۲۸. تهران، ملی تهران: ۱۰۰ /ع، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۲۰۴ برگ [فهرست ملی تهران: ۹۳/۷].
۲۷/۶۶۲۹. تهران، ملی تهران: ۷۵ /ع، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۳۱۴ برگ [فهرست ملی تهران: ۷۳/۷].
۲۸/۶۶۳۰. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۳۲۳۰، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، بدون نام
کاتب، قرن ۱۲ ق، تصحیح شده، دارای حواشی، ۳۰۸ برگ، ۱۵ سطر [فهرست مرکز احیاء: ۹ /مخطوط].
۲۹/۶۶۳۱. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۳۵۸۱، از انجام افتادگی دارد، آغاز: برابر نمونه، انجام: فإن ذلک ممن لا یخیب طلبه و لا ترد مسألته، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۱۴۹ برگ، ۲۵ سطر [فهرست مرکز احیاء: ۹ /مخطوط].
۳۰/۶۶۳۲. یزد، وزیری: ۷۶۶، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۲۶۴ برگ [فهرست کتابخانۀ وزیری: ۶۴۶/۲].
۳۱/۶۶۳۳. یزد، وزیری: ۷۶۹، نسخ، محمد حسن بن محمد، قرن ۱۲ ق، ۹۶ برگ [فهرست کتابخانۀ وزیری: ۶۴۷/۲].
۳۲/۶۶۳۴. ری، آستان عبدالعظیم: ۴۱۰، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق [نشریۀ نسخه های خطی: ۴۵۸/۳].
۳۳/۶۶۳۵. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۳۵۷۷، نسخ، ابوذر بن صفی یار شیرازی، دوشنبه ۱۷ جمادی الاول ۱۲۱۲ ق، تصحیح شده، ۱۶۹ برگ، ۲۱ سطر [فهرست مرکز احیاء: ۹ /مخطوط].
۳۴/۶۶۳۶. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۴۸۵، نسخ، نصر اللّٰه، ۱۲۲۸ ق [فهرست الفبایی آستان قدس: ۱۳۴].
۳۵/۶۶۳۷. خوی، مدرسۀ نمازی: ۸۰۸، نسخ، محمد بن عبد اللّٰه هرزندی حدیدی، ۱۲۳۹ ق، ۱۱۳ برگ [فهرست مدرسۀ نمازی، جلد دوم].
۳۶/۶۶۳۸. قم، شیخ حیدر علی مؤید: ۲۶۹، آغاز: الحمد للّٰهرب العالمین و صلی اللّٰه علی سیدنا محمد و آله الطاهرین، انجام: ولا تکتموا الشهادة و من یکتمها فإنّه آثم قلبه یعنی کافر قلبه، نسخ، علی بن محمد شریف تبریزی، جمادی الثانی ۱۲۴۱ ق، توضیح و بلاغ در حاشیه، ۳۲۳ برگ، ۱۵ سطر، ۱۵ * ۲۱/۵ [فهرست مؤید: ۲۴۰/۱].
۳۷/۶۶۳۹. مشهد، آستان قدس رضوی: اهدایی رهبری ۱۹۱، بدون نام کاتب، ۱۲۴۲ ق [فهرست اهدایی رهبری: ۷۷].
۳۸/۶۶۴۰. قم، گلپایگانی: ۶۴۱۵/۳۲/۱۱۵، تفسیر حمد تا بقره، از آخر افتادگی دارد، آغاز:
برابر نمونه، نسخ معرب، محمد صادق بن محمد افندی، چهارشنبه ۱۷ صفر ۱۲۴۷ ق، با حواشی «ملا محمد سلمه اللّٰه»، رسالۀ اول مجموعه، ۱۱۴ برگ، ۳۲
سطر [فهرست گلپایگانی، رایانهای؛ فهرست گلپایگانی، جدید].
۳۹/۶۶۴۱. مشهد، آستان قدس رضوی: اهدایی رهبری ۸۲۱، بدون نام کاتب، ۱۲۵۲ ق [فهرست اهدایی رهبری: ۷۷].
۴۰/۶۶۴۲. تهران، سپهسالار: ۸۱۲۲، نسخ، عبدالوهاب دهخوارقانی، ۱۲۵۲ ق، ۹۸ برگ [فهرست سپهسالار: ۴۷۵/۳].
۴۱/۶۶۴۳. قم، شیخ حیدر علی مؤید: ۷۱۸، نسخ، علی بن اسماعیل، دوشنبه ۲۸ جمادی الثانی ۱۲۵۷ ق، با تصحیح و بلاغ در حاشیه، این نسخه با نسخه مکتوب در ۸۰۸ ق مقابله شده و با نسخۀ دیگری نیز در تاریخ ۲۳ شعبان ۱۲۵۷ ق مقابله گردیده است، ۲۴۶ برگ، ۱۷ سطر، ۱۴/۵ * ۲۰/۵ [فهرست مؤید: ۲۰۶/۲].
۴۲/۶۶۴۴. قم، مدرسۀ حجتیه: ۳۶۷، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۲۵۷ ق، رسالۀ دوم مجموعه [فهرست مدرسۀ حجتیه: ۱۰۶].
۴۳/۶۶۴۵. تهران، دانشکدۀ الهیات: ۱۹۵ ج، نسخ، محمد بن جعفر حسینی، شوال ۱۲۶۰ ق، ۲۷۱ برگ [فهرست الهیات تهران: ۴۹۰/۱].
۴۴/۶۶۴۶. قم، مدرسۀ فیضیه: ۴۴۶، نستعلیق، محمد باقر بن حاج محمد جعفر خوئینی، ۱۲۶۲ ق، ۵۳ برگ [فهرست مدرسۀ فیضیه: ۴۶/۱].
۴۵/۶۶۴۷. تهران، سپهسالار: ۱۹۹۷، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۲۶۶ ق، رسالۀ اول مجموعه، «ص ۱-۲۵۵» ۱۲۸ برگ [فهرست سپهسالار: ۴۷۴/۳].
۴۶/۶۶۴۸. تهران، سپهسالار: ۱۹۹۸، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۲۶۸ ق، ۱۴۷ برگ [فهرست سپهسالار: ۴۷۵/۳].
۴۷/۶۶۴۹. تهران، دانشگاه تهران: ۶۹۵۳، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، ۲۵۹ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۴۰۹/۱۶].
۴۸/۶۶۵۰. قم، طبسی حائری: ۲۰۲، از آغاز تا آیه ربنا آتنا فی الدنیا حسنة، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، ۱۶۶ برگ، ۱۹ سطر [مجلۀ نور علم:
۱۱۲/۱۴؛ فهرست کتابخانۀ طبسی].
۴۹/۶۶۵۱. قم، مرعشی: ۱۰۵۶، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، نسخه قدیم، ۱۸۸ برگ [فهرست مرعشی: ۲۴۴/۳].
۵۰/۶۶۵۲. قم، مرعشی: ۱۸۵۱، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۲۲۰ برگ
[فهرست مرعشی: ۲۳۷/۵].
۵۱/۶۶۵۳. قم، مرعشی: ۳۷۸۸، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۲۰۹ برگ [فهرست مرعشی: ۱۷۳/۱۰].
۵۲/۶۶۵۴. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۰۵۴۸، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست الفبایی آستان قدس: ۱۳۴].
۵۳/۶۶۵۵. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۱۱۶۵، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست الفبایی آستان قدس: ۱۳۴].
۵۴/۶۶۵۶. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۲۵۹۸، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست الفبایی آستان قدس: ۱۳۴].
۵۵/۶۶۵۷. قم، گلپایگانی: ۱۲۴۹/۷/۱۴۹، از آخر افتادگی دارد، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ چهارم مجموعه، ۲۲ برگ، ۲۴ سطر [فهرست گلپایگانی، جدید].
۵۶/۶۶۵۸. قم، گلپایگانی: ۱۷۰/۷/۷۰، آغاز: إیاک نعبد و إیاک نستعین اهدنا الصراط المستقیم صراط الذین انعمت علیهم و وفقنی علی إتمام هذا الکتاب والعمل بما فیه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، در حاشیه تصحیح شده است، رسالۀ اول مجموعه، «۲۴۸-۳۵۶» ۲۰۸ برگ، ۱۸ سطر، ۱۷ * ۲۳/۵ [فهرست گلپایگانی، رایانهای؛ فهرست گلپایگانی، جدید].
۵۷/۶۶۵۹. قم، گلپایگانی: ۷۶۵۸/۳۹/۳۸، سوره بقره، از آخر افتادگی دارد، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، در حاشیه تصحیح و نسخه بدل دارد، ۷۷ برگ، ۲۶ سطر [فهرست گلپایگانی، جدید].
۵۸/۶۶۶۰. همدان، مدرسۀ غرب: ۳۴۱، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست مدرسۀ غرب: ۷۳].
۵۹/۶۶۶۱. قم، محقق طباطبایی: عکس ۳۲، از آخر افتادگی دارد، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۲۳۶ برگ [یادنامۀ محقق طباطبایی: ۱۴۴۰/۳].
۶۰/۶۶۶۲. قم، محقق طباطبایی: میکروفیلم ۴، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، حدود ۱۶۰ برگ [یادنامۀ محقق طباطبایی: ۱۴۸۹/۳].
۶۱/۶۶۶۳. تهران، مدرسۀ مروی: ۲۹۵، یک قطعه از کتاب، بدون نام کاتب، بدون تاریخ
کتابت، رسالۀ اول مجموعه [فهرست مدرسۀ مروی: ۲۷۸].
۶۲/۶۶۶۴. شیراز، ملی فارس: ۷۲۰، آغاز: از اول افتادگی دارد، نسخ، عبدالنبی بن احمد بن عبدالنبی، بدون تاریخ کتابت، ۱۹۵ برگ [فهرست ملی فارس: ۳۱۳/۲].
۶۳/۶۶۶۵. تهران، مدرسۀ چهل ستون: ۵۹، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [آشنایی با چند نسخه خطی: ۳۱۵].
۶۴/۶۶۶۶. اهواز، سید محمد شوشتری: ۵، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، نسخه کهن [نشریۀ نسخههای خطی: ۷۹۵/۷].
۶۵/۶۶۶۷. قم، آستان معصومیه (س): ۴۰۰، آغاز: الحمد للّٰهرب العالمین... قال الشیخ أبوالفضل، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ دوم مجموعه، «۹۸ پ - ۱۹۰ پ» ۹۳ برگ [فهرست آستان معصومیه (س): ۳۸۰/۱].