الأمالی المجالس فی الأخبار
ج ۲، ص ۳۱۵–۳۱۸، ش ۷۵۷
فهرستگان نسخه‌های خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۲، ص ۳۱۵–۳۱۸، ش ۷۵۷
۷۵۷. الأمالی (المجالس فی الأخبار)
(عربی)
از: محمد بن حسن طوسی، شیخ الطائفه ابوجعفر (۴۶۰ ق)
مجموعه‌ای است از احادیث در موضوعات گوناگون در بیان فضایل خاندان عصمت و طهارت، مواعظ، آداب و سنن و دیگر جهات اخلاقی و دینی که شیخ در سال‌های ۴۵۵ تا ۴۵۸ ق به فرزندش ابوعلی حسن، املا نموده است.
نسخه‌های این کتاب باهم اختلاف دارند و آنچه تاکنون نگارنده بدانها دست یافته عبارتند از:
جزء اول شامل هیجده مجلس که بنام امالی ابوعلی و امالی ابن الشیخ مشهور شده است و در واقع جلد اول امالی شیخ طوسی است.
جزء دوم شامل بیست و هفت مجلس از مجلس ۱۹ تا ۴۵.
نسخه‌های چاپ شده از امالی شیخ طوسی شامل این ۴۵ پنج مجلس هستند ولی شیخ آقا بزرگ تهرانی عنوان نموده که نسخه‌ای از امالی شیخ طوسی در کتابخانۀ شیخ الاسلام زنجانی رویت نموده، که بیش از یک سوم از نسخۀ چاپی اضافه دارد. ( ۱ ) چاپ: تهران، ۱۳۱۳ ق، سنگی، دو جزء، ۳۴۴ + \ ۶۸ + \ ۹۶ ص؛ بمبئی، سنگی؛ نجف، ۱۳۸۴ ق، دو جلد، حروفی؛ قم، ۱۳۷۳ ق، سربی، وزیری، ۴۰۴ ص؛ قم، دارالثقافة،
۱۴۱۴ ق، ۸۸۹ ص؛ هم چنین با تحقیق محمد رضا انصاری چاپ شده است.
[الذریعه: ۳۰۹/۲ و ۳۱۳؛ التراث العربی: ۳۰۴/۱]
آغاز: حدثنا الشیخ المفید أبوعلی الحسن بن محمد بن الحسن الطوسی رحمه اللّٰه بمشهد مولانا أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب صلوات اللّٰه علیه.
نسخه‌ها:
۱/۴۳۷۸. تهران، ملک: ۱۱۶۰، نسخ، سدید بن محمد بن عبد اللّٰه بن هلال کاتب، شوال ۵۸۰ ق، ۳۴۲ برگ، سابقه: کتابخانۀ مرعشی: عکس ۴ و ۵ [فهرست ملک: ۴۷/۱ و ۴۵۸؛ فهرست عکسی مرعشی: ۶/۱-۷].
۲/۴۳۷۹. قم، مرعشی: ۸۱۴۷، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۹ ق، ۲۸۱ برگ [فهرست مرعشی:
۱۳۸/۲۱].
۳/۴۳۸۰. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۳۵۷۵، نسخ، یاسین بن احمد بن محمد بن ابراهیم (مشهور به صراف)، پنجشنبه ۱۲ ذی قعده ۹۸۲ ق، از روی نسخۀ علی بن ادریس حلی نوشته شده است، تصحیح شده، ۳۱۳ برگ، ۲۱ سطر [فهرست مرکز احیاء: ۹ /مخطوط].
۴/۴۳۸۱. قم، مسجد اعظم: ۴۲۳، آغاز: حدثنا الشیخ المفید... عن ابن عمر قال قال رسول اللّٰه، نسخ، حیدر بن علاءالدین علی بن حسن حسینی سبزواری بیزوی، شب پنجشنبه غره ذی قعده ۹۸۳ ق، جعفر آباد قزوین، به ضمیمۀ اجازه اجتهاد برای کاتب، ۱۷۵ برگ، ۲۱ سطر [فهرست مسجد اعظم، قدیم: ۳۰؛ فهرست مسجد اعظم، جدید].
۵/۴۳۸۲. زنجان، امام جمعه زنجان: ۴۱۳، خلیل بن غازی قزوینی، ۱۰۴۸ ق، رسالۀ دوم مجموعه، ۱۲۰ برگ، سابقه: کتابخانۀ دانشگاه تهران: میکروفیلم ۲۹۷۵ [فهرست میکروفیلمهای دانشگاه تهران: ۷۴۴/۱؛ الذریعه ۳۱۳/۲].
۶/۴۳۸۳. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۲۳۱۶، تا پایان مجلس هجدهم، آغاز: برابر نمونه، نسخ، محمد سعید بن محمد امین ابن محمدی، جمعه ۱۶ جمادی الاول ۱۰۷۵ ق، ۲۲۷ برگ، ۲۰ سطر، ۲۰ * ۲۳/۵ [فهرست مرکز احیاء: ۶ / مخطوط].
۷/۴۳۸۴. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۷۱۱۲، آغاز: برابر نمونه، نسخ، محمد مؤمن بن محمد بن میرزا علی ابهری جی اصفهانی، ۲۲ شعبان ۱۰۷۵ ق [فهرست مجلس:
۱۲۴/۲۵].
۸/۴۳۸۵. تهران، دانشکده الهیات: ۶۵۰ ب، نسخ، محمد سلیم بن حکیم محمد مهدی یزدی، ۱۰۷۹ ق، حیدر آباد، رسالۀ اول مجموعه، ۴۵۸ برگ [فهرست الهیات تهران:
۱۲۸/۱].
۹/۴۳۸۶. تهران، ملک: ۱۹۴۰، نسخ، علی رضا الموتی، ۱۰۸۲ ق، ۱۹۴ برگ [فهرست ملک:
۴۷/۱].
۱۰/۴۳۸۷. قم، مرعشی: ۲۳۸۳، آغاز: حیدرة إلا هذا لما کانت مثلک یرجع مثله تأخذ بقول، نسخ، بدون نام کاتب، غره ذی قعده ۱۰۸۶ ق، ۱۹۶ برگ [فهرست مرعشی: ۳۶۴/۶].
۱۱/۴۳۸۸. قم، دار الحدیث: ۷، از آغاز و وسط افتادگی دارد، آغاز: من أهل بیت ما تشترون علی قالوا نوی أن تتباعد عن هذا الرجل و أن یغیب شخصک منه فإنه لایؤمن شره، انجام: و عزا من غیر مال و طاعة من غیر بذل فلیتحول من ذل معصیة اللّٰه إلی عز طاعته فإنه یجد ذلک کله تم، نسخ، بدون نام کاتب، پنجشنبه ۱۲ صفر ۱۰۹۱ ق، در حاشیه تصحیح شده، در تاریخ دو شنبه ۱۰ شوال ۱۰۹۳ ق توسط محمد رضا بن تیمور مقابله و تصحیح شده، ۱۹۶ برگ، ۲۳ سطر، ۲۰ * ۲۹ [فهرست دار الحدیث].
۱۲/۴۳۸۹. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۱۴۲۹، جلد اول شامل بخشی از جزء ۱۴ و تمام اجزای ۱۵ و ۱۶ و ۱۷ و بخشی از جزء ۱۹، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، در این که این نسخه الأمالی شیخ طوسی باشد تردید است، تصحیح شده، ۷۲ برگ [فهرست آستان قدس: ۸۸/۱۴].
۱۳/۴۳۹۰. مشهد، آستان قدس رضوی: ۹۷۱۱، از اول و آخر افتادگی دارد، نسخ، شاه میرزا بن شاه ولی، قرن ۱۱ ق، ۴۱۱ برگ [فهرست آستان قدس: ۸۷/۱۴].
۱۴/۴۳۹۱. تهران، دانشگاه تهران: ۲۱۸۷، ناقص است، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، ۳۴۹ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۸۷۳/۹].
۱۵/۴۳۹۲. تهران، ملک: ۱۰۲۸، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، ۳۳۲ برگ [فهرست ملک: ۴۷/۱].
۱۶/۴۳۹۳. تهران، ملک: ۱۳۱۴، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، ۱۹۷ برگ [فهرست ملک: ۴۷/۱].
۱۷/۴۳۹۴. قزوین، مدرسۀ امام صادق علیه السلام: ۸۲، عنوان معرفی: الأمالی ابن الشیخ، از آخر
افتادگی دارد، آغاز: بسمله حدثنا الشیخ المفید أبوعلی الحسن بن محمد بن حسن الطوسی رحمه اللّٰه بمشهد مولانا أمیر المؤمنین، نسخ، محمد شریف بن احمد، قرن ۱۱ ق، تصحیح شده، ۲۵۵ برگ، ۲۳ سطر [میراث اسلامی ایران: ۵۷۲/۱۰؛ فهرست مدرسۀ امام صادق علیه السلام: ۴۰/۱].
۱۸/۴۳۹۵. تهران، ملی تهران: ۱۴۳۶ /ع، آغاز: برابر نمونه، نسخ، محمد علی بن ملا علی شاه، ۱۱۱۲ ق، رسالۀ دوم مجموعه، «ص ۲۹۱-۵۹۳» ۱۵۲ برگ [فهرست ملی تهران: ۴۶۱/۹].
۱۹/۴۳۹۶. قم، شیخ حیدر علی مؤید: ۳۰۸، نسخ، محمد ابراهیم بن محمد تقی، دوشنبه ۵ ذی قعده ۱۱۱۴ ق، توضیحات و تصحیحات و بلاغات در حاشیه، ۲۲۷ برگ، ۲۰ سطر، ۱۴ * ۲۳ [فهرست مؤید: ۲۷۰/۱].
۲۰/۴۳۹۷. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۱۴۲۹، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۱۲۴ ق [فهرست الفبایی آستان قدس: ۶۶].
۲۱/۴۳۹۸. تهران، ملک: ۵۹۰۸، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۱۴۷ برگ [فهرست ملک: ۴۸/۱].
۲۲/۴۳۹۹. قم، طبسی حائری: ۱۹۶، از جزء هشتم (مجلس جمعه محرم ۵۴۷) تا آخر، نسخ، احمد بن محمد باقر حسینی موسوی، ۱۳۲۵ ق، ۱۳۹ برگ، ۱۶ سطر [فهرست طبسی؛ مجله نور علم: ۱۱۲/۱۴].
۲۳/۴۴۰۰. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۵۸۳، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست الفبایی آستان قدس: ۶۶].
۲۴/۴۴۰۱. یزد، وزیری: ۳۷۲، آغاز: بسمله و به ثقتی حدثنا الشیخ المفید أبوعلی الحسن بن محمد بن الحسن الطوسی، نسخ و نستعلیق، حسن بن عبد اللّٰه منشی، بدون تاریخ کتابت، ۱۸۹ برگ [فهرست کتابخانۀ وزیری: ۳۴۲/۱].
۲۵/۴۴۰۲. یزد، وزیری: ۸۰۲، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ چهارم مجموعه، «۷۵-۸۳» ۹ برگ [فهرست کتابخانۀ وزیری: ۶۷۵/۲].
۲۶/۴۴۰۳. زنجان، امام جمعه زنجان: بدون شماره، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، انجام افتاده [دلیل المخطوطات: ۹۳].