الأربعون حدیثاً

۶۴۲. الأربعون حدیثاً (عربی) از: مؤلف ناشناخته نسخه‌هایی از اربعینیات است که مؤلف آنها شناخته نشده است. نسخه‌ها: ۱/۳۴۸۱. قم، شیخ حیدر علی مؤید: ۵۸۲، آغاز: لا یستفتح بأفضل من اسمه کلام و لا یستنجح بأحسن من صنعه مرام، انجام: قال رسول اللّٰه صلی اللّٰه علیه و آله إیاکم و الظلم فإنه مخرب، نسخ، اسکندر بن حسین بن اسکندر استرآبادی، قرن ۹ ق، رسالۀ ششم مجموعه با توضیح در حاشیه، ۱۴ سطر، ۱۲ * ۱۷ [فهرست مؤید: ۸۷/۲]. ۲/۳۴۸۲. تهران، دانشگاه تهران: ۱۸۰۵، بدون نام کاتب، ۹۷۷ ق، رسالۀ چهارم مجموعه، «۶۵ پ - ۷۱ ر» ۷ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۳۹۰/۸]. ۳/۳۴۸۳. تهران، دانشگاه تهران: ۴۴۵۴، نسخ، نورالدین محمد شریف بن عزیز اللّٰه، ربیع الاول ۹۹۰ ق، عربی، با اجازه انهاء برای کاتب از دانشمندی که نامش به درستی خوانده نمی‌شود، رسالۀ سوم مجموعه، «۵۸-۹۶» ۳۷ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۳۴۱۱/۱۳]. ۴/۳۴۸۴. تهران، دانشگاه تهران: ۲۳۹۸، آغاز: قال النبی صلی اللّٰه علیه و آله ان اللّٰه خلق آدم علی صورته به درستی که خلق کرد خدا آدمی را به صورتی زیبا، نسخ و نستعلیق، بدون نام کاتب، ۹۹۹ ق، عربی، رسالۀ نوزدهم مجموعه، «۶۶-۷۹» ۱۴ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۰۰۴/۹]. ۵/۳۴۸۵. تهران، حسین مفتاح: ۱۳۱۹، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۰ ق، به نام شاه طهماسب ساخته شده، رسالۀ اول مجموعه [نشریۀ نسخه‌های خطی: ۲۷۷/۷]. ۶/۳۴۸۶. مشهد، آستان قدس رضوی: ۸۲۰۰، آغاز: بسمله الحمد للّٰه‌رب العالمین.. قال النبی صلی اللّٰه علیه و آله من حفظ أربعین حدیثاً، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۰۲۵ ق، عربی، مشتمل بر چهل حدیث نبوی است از طریق اهل سنت که ۱۸ حدیث اول آن دربارۀ اهمیت نماز و مابقی دربارۀ اخلاق و آداب شرعیه است و پس از آن ۱۰ حدیث دیگر دربارۀ اخلاق می‌باشد، ۲۵ برگ [فهرست آستان قدس: ۲۶/۱۴]. ۷/۳۴۸۷. رامسر، فرید تنکابنی: بدون شماره، از حدیث پنجم، از آغاز افتادگی دارد، آغاز:

... النیران ثم مسح رأسه فقال اللهم أغننی برحمتک و برکاتک، نسخ، مظفرالدین علی قرشی، یکشنبه ۲۵ ذی حجه ۱۰۷۴ ق، عربی [نشریۀ نسخه‌های خطی: ۷۸۶/۷]. ۸/۳۴۸۸. مشهد، آستان قدس رضوی: ۹۵۴۰، نسخ، ابراهیم، ۱۰۹۶ ق [فهرست الفبایی آستان قدس: ۳۷]. ۹/۳۴۸۹. تهران، دانشکده ادبیات: امام جمعه ۲۷۳، شکسته نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، مؤلف: تلمیذ حسین بن عبدالصمد عاملی، (۷۵۵۷۸)، رسالۀ سوم مجموعه [فهرست ادبیات تهران: ۴۲/۳]. ۱۰/۳۴۹۰. اصفهان، دانشگاه اصفهان: ۱۰۶ (۱۷۰۵۲)، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، رسالۀ پنجم مجموعه [نشریۀ نسخه‌های خطی: ۹۲۵/۱۱]. ۱۱/۳۴۹۱. قم، مرعشی: ۵۴۲۳، آغاز: الحمدللّٰه رب العالمین... أما بعد فهذه أربعون حدیثاً انتخبتها و کتبتها لبعض الاخوان، نستعلیق، محمد صالح رازی، ۱۱۸۸ ق، عربی، چهل حدیث با ذکر مصدر و اسانید است، رسالۀ دوم مجموعه، «۶۵ ر - ۶۸ ر» ۴ برگ [فهرست مرعشی: ۲۰۸/۱۴]. ۱۲/۳۴۹۲. مشهد، آستان قدس رضوی: ۸۲۷۶، آغاز: الحدیث الأول عن ابن عمر قال سألت النبی صلی اللّٰه علیه، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، عربی، چهل حدیث در فضایل و مناقب حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام است که از کتاب الأربعون عن الأربعین فی فضائل أمیرالمؤمنین علیه السلام از جمال‌الدین یوسف بن حاتم شامی نقل کرده است، ۱۶ برگ [فهرست آستان قدس: ۴۲/۱۴]. ۱۳/۳۴۹۳. تهران، دانشگاه تهران: ۷۰۲۷، آغاز: أحسن الأحادیث و أعظمها حمد اللّٰه الذی‌وصفت ذاته فی حکم کتابه، نسخ و نستعلیق، بدون نام کاتب، سده ۱۱ و ۱۲ ق، رسالۀ چهارم مجموعه، «۸۴ پ - ۸۶ پ» ۳ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۴۳۳/۱۶]. ۱۴/۳۴۹۴. قم، مسجد اعظم: ۲۱۳۵، آغاز: ثنا و ستایش بی انتها پادشاهی راست که رایت ظفر آیات محمدی را در میدان نبوت و رسالت برافروخت، نستعلیق، محمد حسن بن محمد علی خراسانی، ربیع الثانی ۱۲۳۰ ق، حیدر آباد دکن، در فهرست قدیم با عنوان «جنگ اربعین» آمده است، رسالۀ هفتم مجموعه، رساله‌ای کوتاه در ترجمۀ چهل حدیث از معصومین علیهم السلام است که به یکی از پادشاهان تقدیم شده، ۱۰ برگ، ۱۷ سطر [فهرست مسجد اعظم، قدیم: ۱۱۶؛ فهرست مسجد اعظم، جدید].

۱۵/۳۴۹۵. قم، شیخ حیدر علی مؤید: ۱۷۶، آغاز: الحمد للّٰه‌رب العالمین و الصلاة و السلام علی محمد و آله أجمعین أما بعد فهذه أربعون، انجام: لو حدثت بکل ما انزل فی‌علی علیه السلام ما وطأ علی الأرض إلا أخذ ترابه إلی السماء، نسخ، بدون نام کاتب، ۲۸ ربیع الثانی ۱۲۵۵ ق، مدرسۀ حاجی صفر علی، رسالۀ پنجم مجموعه، ۱۴ سطر [فهرست مؤید: ۱۷۳/۱]. ۱۶/۳۴۹۶. تهران، ملی تهران: ۲۸۲۶ /ف، آغاز: بسمله الحمد رب العالمین و العاقبة للمتقین، نسخ و نستعلیق، محمد هادی هزارجریبی، ۱۲۸۳ ق، عربی، رسالۀ سوم مجموعه، «۷۳-۸۱» ۹ برگ [فهرست ملی تهران: ۴۶۸/۷]. ۱۷/۳۴۹۷. قم، مسجد اعظم: ۲۹۱۸، آغاز: حمدله قال رسول اللّٰه صلی اللّٰه علیه و آله من قرأ أو حفظ، نسخ، حاج ملا علی رضا بن حسین ندوشنی یزدی، ۱۲۸۴ ق، عربی، رسالۀ اول مجموعه [فهرست مسجد اعظم، قدیم: ۵۹۸]. ۱۸/۳۴۹۸. تهران، ملی تهران: ۲۲۰۶ /ف، شکسته نستعلیق، اسد اللّٰه بن نظر علی خان تنکابنی، ۱۲۹۳ ق، احتمالاً در سال ۱۲۹۳ ق تألیف شده است، رسالۀ سوم مجموعه، «۲۳۱-۲۷۷» ۴۷ برگ [فهرست ملی تهران: ۲۹۶/۵]. ۱۹/۳۴۹۹. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۶۵۱۴، از آخر افتادگی دارد، آغاز: بسمله الحدیث الأول فی تولد علی بن أبی طالب، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، عربی، حاوی چهل حدیث در فضایل و مناقب حضرت امیرالمؤمنین علی بن أبی طالب علیه السلام مأخوذ از کتب اهل سنت است، ۱۱۵ برگ [فهرست آستان قدس: ۴۴/۱۴]. ۲۰/۳۵۰۰. تهران، دانشگاه تهران: ۱۵۳۲، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، رسالۀ دهم مجموعه، عربی، «۳۸ پ - ۴۵ پ» ۸ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۶۲/۸]. ۲۱/۳۵۰۱. قم، مسجد اعظم: ۲۲۴۵، آغاز: قال النبی (ص) من قرأ و حفظ أربعین حدیثاً من امتی، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، رسالۀ سوم مجموعه، ۱۶ سطر [فهرست مسجد اعظم، جدید]. ۲۲/۳۵۰۲. مشهد، دانشکده الهیات: ۱۰۵۲، آغاز: بسمله قال رسول اللّٰه صلی اللّٰه علیه و آله من قرأ أو حفظ أربعین حدیثاً من امتی بعثه اللّٰه تعالی یوم القیامة فقیها عالما قال النبی‌صلی اللّٰه علیه و آله من أراد صاحبا فاللّٰه یکفیه، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، عربی‌رسالۀ اول مجموعه [فهرست الهیات مشهد: ۲۱۷/۲].

۲۳/۳۵۰۳. قم، مرعشی: ۴۶۷۹، آغاز: الحمد للّٰه‌رب... و بعد قال رسول اللّٰه صلی اللّٰه علیه و آله من قرأ أو حفظ أربعین حدیثاً، نستعلیق، محمد باقر بن مرتضی طباطبایی، ۲۱ محرم ۱۳۰۰ ق، عربی، رسالۀ دوم مجموعه [فهرست مرعشی: ۲۶۵/۱۲]. ۲۴/۳۵۰۴. خوانسار، فاضل خوانساری: ۲۰۳، آغاز: بسمله و حمدله... قال اللّٰه تعالی إن أحسنتم أحسنتم لأنفسکم، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، عربی، رسالۀ اول مجموعه، «۱ پ - ۱۱ پ» ۱۱ برگ [فهرست کتاب‌خانۀ فاضل خوانساری: ۱۵۲/۱]. ۲۵/۳۵۰۵. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۲۹۱۹، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست الفبایی آستان قدس: ۳۷]. ۲۶/۳۵۰۶. تهران، مجلس شورای اسلامی: مجموعۀ طباطبایی ۳۷۸، آغاز: الأحادیث المترجمة الأربعون الحدیث الأول لا یؤمن أحدکم حتی یحب لأخیه ما یحب لنفسه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ بیست و دوم مجموعه، عربی مترجم، حاشیه برگ «۳۵ ر - ۳۷ پ» و «۴۴ ر و پ» [فهرست مجلس: ۱۳۵/۲۲]. ۲۷/۳۵۰۷. تهران، دانشگاه تهران: ۱۸۰۵، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ سوم مجموعه، «۶۲ ر - ۶۵ ر» ۴ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۳۹۰/۸]. ۲۸/۳۵۰۸. تهران، دانشگاه تهران: ۵۰۲، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، سابقه: کتاب‌خانۀ دانشگاه تهران: میکروفیلم ۱۸۴۵ [فهرست میکروفیلمهای دانشگاه تهران: ۶۲۹/۱]. ۲۹/۳۵۰۹. قم، گلپایگانی: ۶۳۶۹/۳۲/۶۹، آغاز: بسمله قال النبی صلی اللّٰه علیه و آله لا یزول قدم العبد یوم القیامة عن موضعه حتی یسأله تعالی عن أربع عن عمره فی ما أفناه و عن جسده فی ما أبلاه و عن ماله مما اکتسبه، نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ اول مجموعه، ۱۳ سطر [فهرست گلپایگانی، رایانه‌ای؛ فهرست گلپایگانی‌جدید]. ۳۰/۳۵۱۰. قم، گلپایگانی: ۶۶۲/۴/۱۳۲، آغاز: بسمله سبحان من فلق حبة الجنان بنور الإیمان و فتق عذبة اللسان شکر الإحسان و فضل جوهر الإنسان علی سائر الأکوان و خصه بفضیلة النطق و فصل البیان... و بعد فإنه لما کان خیر الکلام بعد کلام الملک العلام کلام خیر الأنام... الحدیث الأول قال علیه السلام إن لم تکن فیه واحدة من ثلاث فلا یحتسب بشیء من عمله تقوی تحجزه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ

کتابت، چهل حدیث نبوی را در موضوعات اخلاقی جمع‌آوری نموده و در ذیل هر حدیث مثل و ابیاتی از اشعار که با آن حدیث تناسب دارد آورده و در مقدمه از شاگردش علاء الدین ابوالعلاء علی نام می‌برد که در نزد مؤلف درس خوانده و مؤلف به او اجازه نقل روایت این احادیث را می‌دهد، عربی، رسالۀ نهم مجموعه، «۳۷۳ ر - ۳۷۵ ر» ۳ برگ، ۲۴ سطر [فهرست گلپایگانی، جدید]. ۳۱/۳۵۱۱. قم، مسجد اعظم: ۱۴۰۹، آغاز: قال رسول اللّٰه صلی اللّٰه علیه و آله من حفظ من امتی أربعین، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ سیزدهم مجموعه، ۱۷ سطر [فهرست مسجد اعظم، قدیم: ۵۱۵؛ فهرست مسجد اعظم، جدید]. ۳۲/۳۵۱۲ - تهران، ملک: ۴۶۳۶، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ اول مجموعه‌عربی [فهرست ملک: ۴۴۳/۷]. ۳۳/۳۵۱۳. یزد، وزیری: ۱۸۶۹، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ دوم مجموعه، «۲۰-۱۱۰» ۹۱ برگ [فهرست کتاب‌خانۀ وزیری: ۱۰۷۹/۳]. ۳۴/۳۵۱۴. مشهد، دانشکده الهیات: ۱۶۸۴، از اوایل حدیث دوم تا اواخر حدیث سی و نهم، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، عربی، رسالۀ ششم مجموعه، «۷۸-۱۵۹» ۸۲ برگ [فهرست الهیات مشهد: ۷۹۴/۳]. ۳۵/۳۵۱۵. قم، محقق طباطبایی: عکس ۱۲۰، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۱۶ برگ [یادنامۀ محقق طباطبایی: ۱۴۶۱/۳]. ۳۶/۳۵۱۶. شیراز، ملی فارس: ۱۸۱، از آغاز افتادگی دارد، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، عربی، جمع‌آوری به دستور شاه عبدالباقی، رسالۀ سوم مجموعه، ۱۱ برگ [فهرست ملی فارس: ۱۵۷/۱].