اجازه حیدر علی مجلسی به فرزندانش منتخب اللؤلؤة

۶۱۱۶. اجازه حیدر علی مجلسی به فرزندانش (منتخب اللؤلؤة) از: حیدر علی بن عزیز الله مجلسی (م ۱۲۱۴ ق) از میرزا حیدر علی بن عزیز الله بن محمد تقی بن محمد کاظم بن عزیز الله بن محمد تقی مجلسی (متولد ۱۱۴۶ ق و متوفای ۱۲۱۴ ق) تاکنون دو اثر در کتابشناسی ها معرفی شده که نسخۀ آنها در دست است: ۱. اجازه حدیثی مفصلی است که برای فرزندانش (میرزا محمد علی و میرزا محمد کاظم و میرزا محمد تقی و میرزا عزیز الله و میرزا محمد صالح ملقب به آقا بزرگ) صادر نموده و دو تن از عمو زاده‌های خود (میرزا حسن علی بن میرزا ابوطالب بن محمد تقی الماسی و آقا حسن علی بن آقا محمد هادی) را نیز در آن شریک گردانده است. این اجازه در ۲۸ محرم ۱۲۰۵ ق به پایان رسیده و ملا حیدر

علی در آن تمامی مواردی را که از استادش امیر عبدالباقی بن محمد حسین خاتون آبادی دختر زادۀ علامه مجلسی اجازه داشته، اجازه داده است. در مکارم الآثار عنوان شده که محتوای این اجازه از لؤلؤة البحرین شیخ یوسف بحرانی انتخاب شده و به همین دلیل به آن منتخب اللؤلوة نیز گفته می شود. نسخه‌های موجود از این اجازه در ذیل معرفی می گردد. ۲. انساب مجلسی، به فارسی، که آن را به درخواست عمویش میرزا ابو القاسم، تألیف نموده است. این رساله در ذیل عنوان انساب مجلسی معرفی خواهد شد. ولی باید توجه داشت که این رساله هیچ ربطی به اجازه به فرزندان ندارد و مرحوم شیخ آقا بزرگ در الذریعة (۱۹۰/۱) آن را با اجازه به فرزندان یکی گرفته ولی در کرام البررة (۴۵۱/۱) این اشتباه را رفع نموده است. در مکارم الآثار (۵۳۱/۱) عنوان نموده که تألیف آن در اواخر ربیع الثانی ۱۱۹۴ ق به فرجام رسیده است. ۳. اجازه به میرزا غلامحسین بن محمد اسماعیل بن آقا علاء الدین محمد بن محمد صالح آقا بزرگ بن آقا عبد الباقی بن مولی محمد صالح مازندرانی و در آن آنچه را که از میر عبد الباقی بن میر محمد حسین حسینی خاتون آبادی اجازه داشته به او اجازه داده است. این توضیحات مربوط به فهرست دانشگاه (۷۷۱/۹-\۷۷۲) است که نسخه‌ای از این اجازه در آن معرفی شده است. ولی در ادامه این توضیحات تاریخ این اجازه را جمعه ۲۸ محرم ۱۲۰۵ ق ذکر نموده و عنوان کرده که در این اجازه به پنج فرزند خود و دو پسرعمویش اجازه داده است. که با این توضیحات شکی باقی نمی ماند که این همان اجازه به فرزندان است نه اجازه‌ای دیگر. این اجازه در الذریعه (۱۹۱/۱، رقم ۹۸۷) معرفی شده ولی تاریخ اجازه و نسخه‌ای از آن معرفی نشده است. ولی گویا آن را از فهرست دانشگاه تهران گرفته که در باره آن بحث شد. [الذریعه: ۱۹۰/۱، مصفی المقال: ص ۱۶۴؛ مکارم الآثار: ۱ و ۵۲۹/۲-\۵۳۲ در ذیل متوفیات سال ۱۲۱۴ ق؛ طبقات اعلام الشیعة، قرن سیزدهم (الکرام البررة فی القرن الثالث بعد العشرة)، ۴۵۱/۱-\۴۵۲.] آغاز: الحمد لله رب العالمین... انه لمّا کان دأب المصنفین من المتقدمین و المتاخرین اجازه نقل مصنفاتهم.

انجام: و وفقنی و اولادی اقتفائهم بحرمة سید المرسلین و آله الطاهرین صلی الله علیهم اجمعین و کان الفراغ فی یوم الجمعة الثامن و العشرین من شهر محرم الحرام سنة خمس و ماتین بعد الالف علی ید مؤلفها الخاطی حیدر علی عفی الله تعالی عنه سیئاته. نسخه‌ها: ۱/۳۱۳۱۸ - تهران، دانشگاه تهران: ۲۱۲۸، از آغاز افتادگی دارد، آغاز: فی آن واحد کأنّه قد یرث فی الآن الواحد الف نفس بروح هذه... شیخنا الاعظم بل الوالد المعظم بهاء الملة و الدین... قرئت علیه طرفاً من التفسیر و الفقه و الاحادیث و اجاز لی جمیع کتب العلماء سیما ما تضمنه الاجازة الکبیرة، انجام: برابر نمونه، شکسته نستعلیق، حیدر علی بن عزیز الله بن محمد تقی مجلسی (مجیز)، جمعه ۲۸ محرم ۱۲۰۵ ق، تصویر صفحۀ اول و آخر این نسخه در فهرست دانشگاه (۷۷۱/۹-\۷۷۲) آمده است، ۱۷ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۷۶۷/۹]. ۲/۳۱۳۱۹ - هند، لکهنو، ناصریه: بدون شماره، نستعلیق، بدون نام کاتب، ۱۲۰۵ ق، رساله دوم مجموعه، گویا نسخۀ اصل، «صفحه ۱-\۶۳» ۳۲ برگ، سابقه: دانشگاه تهران: میکروفیلم ۶۰۲۷ [فهرست میکروفیلمهای دانشگاه تهران: ۱۹۲/۳]. ۳/۳۱۳۲۰ - قم، مرعشی: ۶۰۵۷، آغاز: برابر نمونه، انجام: و هذا ما اردت اثباته بعد ما استخرت الله تعالی، نسخ، محمد تقی بن محمد مقیم موسوی، ۱۲۳۰ ق، اصفهان، ۹۲ برگ [فهرست مرعشی: ۵۹/۱۶]. ۴/۳۱۳۲۱ - قم، مرعشی: ۳۲۰۸، میر سید علی بن محمد مهدی موسوی اصفهانی، ۱۲۶۴ ق، در پایان مجموعه‌ای که دارای ۲۱۹ برگ بوده و آخرین کتاب آن (الامل الآمل شیخ حر عاملی) در برگ ۲۱۸ خاتمه می یابد. بنابر این اجازه حیدر علی در یک برگ واقع شده و قهراً نمی تواند کامل باشد بلکه فقط باید برگ اول آن در نسخه آمده باشد. [فهرست مرعشی: ۱۲/۹]. ۵/۳۱۳۲۲ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۲۲۲۹۵، آغاز: برابر نمونه، انجام: برابر نمونه، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، در فهرست اشتباهاً به عنوان اجازۀ ملا حیدر علی به علامه عبدالباقی بن محمد حسین خاتون آبادی دختر زادۀ علامه مجلسی معرفی شده است، ۳۸ برگ، ۲۰ سطر [فهرست آستان قدس: ۲۴/۲۷].