مفتاح الفتوح و النجاح شرح دعای صباح
ج ۱۰، ص ۱۴۹–۱۵۱، ش ۴۷۱۶
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۱۰، ص ۱۴۹–۱۵۱، ش ۴۷۱۶
۴۷۱۶. مفتاح الفتوح و النجاح (شرح دعای صباح)
(فارسی)
از: قاضی زاده ( ۱ )
ترجمه و شرح مختصری بر دعای صباح حضرت علی علیه السلام، که به شاه سلیمان صفوی تقدیم شده است. در بارهء مؤلف این شرح اختلاف وجود دارد. در پایان
نسخۀ مدرسۀ حجازیها این شرح به جمال الدین محمد بن حسین خوانساری معروف به آقاجمال (م ۱۱۲۱ ق) نسبت داده شده است و در ضمن آثار کنگرۀ خوانساریها منسوب به وی منتشر شده است. در برگ اول نسخۀ کتابخانۀ دانشکدۀ الهیات دانشگاه تهران - که آقا حسین خوانساری به خط خود تقریظی بر آن نوشته - نام مؤلف، قاضی زاده نوشته شده است. در الذریعه (ج ۱۳، ص ۲۵۳، رقم ۹۲۲) و نسخۀ مجلس (طباطبایی ۳۰۹) این شرح به میر محمد اشرف بن عبدالحسیب بن احمد علوی عاملی (م ۱۱۴۵ ق) مؤلف فضائل السادات نسبت داده شده است.
[الذریعه: ۲۵۳/۱۳]
آغاز خطبه: مفتاح الابواب خزائن بر و نوال ومصباح طریق وصول به مقاصد و آمال چه تواند بود جز افتتاح به حمد.
آغاز شرح: اللهم یا من دلع لسان الصباح بنطق تبلجه کلمه اللهم در بعضی از نسخ دعا واقع شده و در اصل آن بنابر مشهور نزد ادبا یا الله بوده حرف ندا را از جهت تعظیم محذوف و میم مشدده عوض آن در آخر زیاده نموده اند
انجام: یا از این جهت که رد نمی فرمایی مرا از مواهب سنیه خود نومید و بی بهره.
نسخهها:
۱/۲۸۵۹۵ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۲۶۸۹، آغاز: برابر آغاز شرح، نسخ و نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، تصحیح شده، دو برگ ضمیمه فضیلت دعای صباح به نقل از حضرت رضا علیه السلام، ۴۳ برگ [فهرست آستان قدس: ۳۰۷/۱۵].
۲/۲۸۵۹۶ - تهران، دانشکده الهیات: ۶۸۱ د، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، رساله اول مجموعه، با تقریظ آقا حسین خوانساری، در این نسخه نام مؤلف قاضی زاده ذکر شده است، «۲ پ - \ ۵۴ ر» ۵۳ برگ [فهرست الهیات تهران: ۳۶۱/۱].
۳/۲۸۵۹۷ - قم، گلپایگانی: ۶۶۶۷/۳۴/۳۷، از آغاز افتادگی دارد، آغاز: و وثیقه حصول هر مدعا و ذریعه وصول به مراتب و درجات علیا نتواند بود جز... و بعد بر کافه انام از خاص و عام واضح و لایح است، انجام: برابر نمونه، نسخ، مراد بن رستم، شنبه ۱ شعبان ۱۱۲۲ ق، در فهرست از مؤلف ناشناس معرفی شده است، دارای حواشی با امضای «منه»، رساله دوم مجموعه، ۳۶ برگ، ۱۷ سطر [فهرست گلپایگانی، جدید].
۴/۲۸۵۹۸ - قم، مرعشی: ۱۱۳۰، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق و نسخ معرب، عبد الائمه بن عبد الحسین نجفی، ۳ ذی حجه ۱۱۲۵ ق، در فهرست مؤلف شناسایی نشده است، رساله چهارم مجموعه، «۴۳ پ - \ ۹۰» ۴۸ برگ [فهرست مرعشی: ۳۰۴/۳].
۵/۲۸۵۹۹ - قم، مسجد اعظم: ۱۵۷۰، آغاز: برابر نمونه، انجام: برابر نمونه، نستعلیق، محمد رضا، ۲۵ رجب ۱۲۷۳ ق، در فهرست مؤلف شناسایی نشده است، در پایان نسخه اشعاری از حارثه و ابن المعتز و صفی الدین حلی آمده است، رساله هشتم مجموعه، ۳۱ برگ، ۱۷ سطر [فهرست مسجد اعظم، قدیم: ۵۲۱؛ فهرست مسجد اعظم، جدید].
۶/۲۸۶۰۰ - قم، مدرسه حجازیها: ۸۱۶۲/۵۶/۱۲، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، بدون نام کاتب، ۸ ذی قعده ۱۲۹۰ ق، رساله دوم مجموعه، ۹ برگ، ۲۹ سطر [فهرست مدرسه حجازیها].
۷/۲۸۶۰۱ - قم، مدرسه حجازیها: ۸۱۶۲/۵۶/۱۲، آغاز: برابر آغاز شرح، بدون نام کاتب، ۱۲۹۰ ق، در آخر این نسخه نام مؤلف جمال الدین محمد بن حسین خوانساری معروف به آقا جمال ذکر شده است. [مجله نور علم: ۲۸۳/۵۲؛ فهرست مدرسه حجازیها].
۸/۲۸۶۰۲ - تهران، مجلس شورای اسلامی: مجموعه طباطبائی ۳۰۹، آغاز: برابر آغاز شرح، بدون نام کاتب، قرن ۹۹ ق، رساله پنجم مجموعه، «۴۳-\۴۶» ۴ برگ [فهرست مجلس: ۹۹/۲۲].
۹/۲۸۶۰۳ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۲۴۷۳، از آخر افتادگی دارد، آغاز: برابر آغاز شرح، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله دوم مجموعه، «۱۴ پ - \ ۳۶ ر» ۲۳ برگ [فهرست مجلس: ۴۲۷/۳۵].
۱۰/۲۸۶۰۴ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۲۴۸۱/۱، آغاز: برابر نمونه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، (۱ پ - \ر ۱۳) برگ [فهرست مجلس: ۴۳۵/۳۵].