رجال حدیث بحث میکند. نویسنده، نامها را به ترتیب حروف تهجّی مرتّب نموده و در آوردن نام پدران و نیاکان نیز این ترتیب را رعایت کرده است. نگارش این کتاب، در دهۀ دوم رجب ۱۲۸۱ ق پایان یافته و در آن از مقامع الفضل آقا محمّد علی کرمانشاهی بسیار نقل شده است.
آغاز: الحمد للّٰهخالق الکائنات رافع درجات الرواة بمقدار علو الدرجات حمداً یملأ الارض... و بعد فهذه وجیزة فی تشخیص احوال الروات و تمییز الضعاف و غیرهم منالثقات اکتب فیه ما رجح فی النظر... باب الالف آدم بن اسحاق بن آدم.
انجام: میمونة زوجة النبی صلی اللّٰه علیه و آله و سلم فیها انها افضل ازواجه بعد ام سلمة و فی ام سلمة انها افضل ازواجه بعد خدیجة هذا آخر ما اردنا ایراده و الحمد للّٰهوحده تم.
نسخهها:
۲۲۳۰. اصفهان، سیّد محمّد علی روضاتی: ۲۴، آغاز: برابر نمونه، انجام: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، مقابله و تصحیح شده، ۷۹ برگ، ۱۴ سطر، ۱۱ * ۱۸ [فهرست کتابخانه روضاتی: ۸۰].
۴۱۶. وجیزة فی الدرایة و الرجال
(عربی)
از: محمّد حسین بن محمّد حسن همدانی کرمانشاهی (قرن ۱۴ ق)
رسالۀ مفصّلی است بدون فصول و ابواب با عنوانهای «فائدة - فائدة»، در بیان اصول علم حدیث و قواعد اخبار و فواید علم رجال، که مؤلف آن را با توجّه به نظرات استادانش تحریر نموده است. مؤلف همچنین رسالۀ مفصّل دیگری در رجال نگاشته که ذیل عنوان الرجال معرّفی شده است.
آغاز: سبحانک انی احمدک علی نعمک و آلائک فهو من نعمک علمتنی به و ارشدت قلبی و لسانی... و بعد فیقول... هذه وجیزه کاملة لبیان علم الحدیث.
انجام: فائدة محکمة لابد للمجتهدین ان یراعوها فی اجتهادهم و هی اذا ورد حدیث صحیح فی شیء... فانهم یتمسکون فی الخبر بالشهرة و الاجماع ان کانا و الا فیطرحون الضعاف.