لب اللباب فی الدرایة و علم الرجال
ج ۱، ص ۷۰–۷۳، ش ۷۵
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۱، ص ۷۰–۷۳، ش ۷۵
۷۵. لب اللباب فی الدرایة و علم الرجال
(عربی)
از: محمّد جعفر بن سیف الدین شریعتمدار استر آبادی (۱۲۶۳ ق)
رسالۀ مفصّلی است در علم درایه و کلّیات رجال مؤلف در این رساله قواعد کلّی علم درایه و رجال را آمیخته با مطالب اصولی در یک مقدمه و هشت باب و یک خاتمه بیان نموده که عنوان بابهای آن چنین است:
المقدمة: فی تعریف علم الرجال و موضوعه و الحاجة الیه؛
الباب الاوّل: فی تعریف الخبر؛
الباب الثانی: فی تقسیم الخبر؛
الباب الثالث: فی انحاء تحمّل الحدیث؛
الباب الرابع: فی ان التزکیة هل هی شهادة او خبر؛
الباب الخامس: فی الفاظ الجرح و التعدیل؛
الباب السادس: ذکر السبب فی الجرح و التعدیل؛
الباب الثامن: کیفیة الرجوع الی کتب الرجال؛
الخاتمة: فی احوال مشایخ الرجال.
تألیف این کتاب در ربیع الثانی ۱۲۳۵ ق به پایان رسیده است. مؤلف، این کتاب را با عنوان الإیجاز تلخیصنموده که نسخههایآن در همینبخش معرّفیشده است.
چاپ: در میراث حدیث شیعه، دفتردوم، صص ۳۹۵-۴۹۶ با تحقیق محمّد حسین مولوی به چاپ رسیده است.
[الذریعة: ۲۸۳/۱۸ و ۲۸۹؛ التراث العربی: ۳۹۱/۴-۳۹۲]
آغاز: الحمد للّٰهرب العالمین... اما بعد... هذه رسالة فی علم الرجال کتبتها علی سبیل الاستعجال اسعافا لحاجة بعض الاحباب و سمیتها.
نسخهها:
۱/۲۷۷. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۳۷۵، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، ابراهیم بن یعقوب رشتی، پنجشنبه ۱۲ شعبان ۱۲۳۳ ق، ۲۲ برگ، ۲۰ سطر، ۱۵ * ۲۱ [فهرست مرکز احیاء: ۴۹۰/۱].
۲/۲۷۸. یزد، وزیری: ۲۳۴۴، نسخ و نستعلیق، محمّد جعفر، ۱۲۳۳ ق، رسالۀ سوم مجموعه، «۱۰۸-۱۲۷» ۲۰ برگ [فهرست کتابخانه وزیری: ۱۲۵۸/۴].
۳/۲۷۹. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۳۱۳۱، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، ذی حجه ۱۲۳۴ ق، تصحیح شده، ۲۹ برگ، ۱۹ سطر [فهرست مرکز احیاء:
۸ / مخطوط].
۴/۲۸۰. مشهد، آستان قدس رضوی: ۶۷۱۰، آغاز: برابر نمونه، شکسته نستعلیق، بدون نام کاتب، ۱۲۳۵ ق، ۲۸ برگ [فهرست آستان قدس: ۶۲۱/۶].
۵/۲۸۱. قم، مرعشی: ۷۵۹۴، نستعلیق، عبد الرسول (کوچ کجوری)، ۱۲۴۴ ق، رسالۀ اوّل مجموعه، «۱ پ - ۱۹ ر» ۱۹ برگ [فهرست مرعشی: ۴۰۷/۱۹].
۶/۲۸۲. کرمانشاه، فیض مهدوی: ۴، محمّد بن حسین بن محمّد علی خراسانی، ۱۲۵۳ ق [مجله تراثنا: ۵۵/۹].
۷/۲۸۳. قم، مرعشی: ۴۰۲۳، آغاز: برابر نمونه، نسخ، آقا بابا بن ملا محمّد مهدی شهمیرزادی (شاهمیرزایی)، ۱۲۵۵ ق، رسالۀ نهم مجموعه، «۸۱ ر - ۹۴ ر» ۱۴ برگ [فهرست مرعشی: ۲۷/۱۱].
۸/۲۸۴. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۳۸۳۳، نسخ، محمّد حسین بن ملا احمد شهر بابکی، ۱۲۵۶ ق، رسالۀ اوّل مجموعه، «۱ پ - ۶۱ پ» ۶۱ برگ [فهرست مجلس: ۳۸۵/۳۷].
۹/۲۸۵. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۲۹۰۹، نستعلیق، بدون نام کاتب، ۱۲۵۸ ق، در کربلا، در ضمن مجموعه [فهرست الفبایی آستان قدس: ۴۸۲].
۱۰/۲۸۶. ری، آستان عبد العظیم: ۳۰۰، نستعلیق، بدون نام کاتب، جمادی الاوّل ۱۲۵۹ ق، رسالۀ سوم مجموعه [نشریۀ نسخههای خطّی: ۴۴۸/۳].
۱۱/۲۸۷. قم، مسجد اعظم: ۳۰۰۷، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، بدون نام کاتب، ۱۷ ربیع الاوّل ۱۲۶۳ ق، تصحیح شده، رسالۀ دوم مجموعه، «۳۹ ر - ۷۹ پ» ۴۱ برگ، ۱۵ سطر، ۱۰ * ۱۵ سم [فهرست مسجد اعظم، قدیم: ۶۰۶؛ فهرست مسجد اعظم، جدید].
۱۲/۲۸۸. تهران، دانشگاه تهران: ۹۹۴، نسخ، قاسم بن مسیح گیلانی، ذی قعده ۱۲۶۳ ق، رسالۀ چهارم مجموعه، ۷۰ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۷۱۸/۵].
۱۳/۲۸۹. کرمانشاه، فیض مهدوی: بدون شماره، حسین موسوی کرمانشاهی، ۱۲۹۱ ق [مجله تراثنا: ۴۷/۹].
۱۴/۲۹۰. قم، مرعشی: بدون شماره، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، رسالۀ اوّل مجموعه [مجله میراث شهاب: ۱۱۳/۱۹].
۱۵/۲۹۱. تهران، سپهسالار: ۲۷۰۷، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، رسالۀ اوّل مجموعه، «۳ پ - ۳۷ ر» ۳۵ برگ [فهرست سپهسالار: ۴۷۲/۵].
۱۶/۲۹۲. مشهد، حیدری: ۳۸، ابراهیم بن یعقوب رشتی، قرن ۱۳ ق، رسالۀ دوم مجموعه [مجله اندیشه حوزه: ۲۱۵/۷].
۱۷/۲۹۳. شیراز، شاه چراغ: ۱۹۴، آغاز: برابر نمونه، حسن بن صادق موسوی، بدون تاریخ کتابت، شماره ثبت: ۳/۵۰۴، ۱۹ برگ [فهرست شاه چراغ: ۱۹۹/۲].
۱۸/۲۹۴. قم، مرعشی: ۴۷۱۳، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ اوّل مجموعه، ۴۰ برگ [فهرست مرعشی: ۲۹۷/۱۲].
۱۹/۲۹۵. قم، مرعشی: ۵۳۴۴، از آخر افتادگی دارد، نستعلیق، محمّد جعفر استرآبادی (مؤلف)، بدون تاریخ کتابت، ۳۳ برگ [فهرست مرعشی: ۱۳۰/۱۴].
۲۰/۲۹۶. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۱۳۹، آغاز: الحمد للّٰه... اما بعد فیقول الغریق فی بحر العصیان، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ چهارم مجموعه [فهرست اهدایی رهبری: ۳۴۵].
۲۱/۲۹۷. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۵۴۳۴، محمّد طاهر بن محمّد صالح حسینی، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ بیست و یکم مجموعه، «۲۴۸ ر - ۲۵۵ پ» ۸ برگ [فهرست مجلس: ۳۳۸/۱۶].
۲۲/۲۹۸. تهران، دانشگاه تهران: ۱۱۰۹، نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ اوّل مجموعه، ۲۶ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۷۲۰/۵].
۲۳/۲۹۹. تهران، دانشگاه تهران: ۴۱۲۴، نستعلیق، جلال الدین بن غیاث الدین حسینی افچهای کوشک دشتی، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ چهارم مجموعه، «۱۳۸-۱۹۲» ۴۵ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۳۱۰۴/۱۳].
۲۴/۳۰۰. تبریز، سیّد محمّد علی قاضی طباطبایی: بدون شماره، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ هشتم مجموعه کنوز العلوم مؤلف [نشریۀ نسخههای خطّی: ۵۱۷/۷].
۲۵/۳۰۱. کرمانشاه، فیض مهدوی: بدون شماره، حسین موسوی کرمانشاهی، یک شنبه ۱۵ رجب ۱۲۹۱ [مجله تراثنا: ۱۴۰/۶۲].
۲۶/۳۰۲. کرمانشاه، فیض مهدوی: ۹۷/۴، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [مجله تراثنا: ۱۶۱/۶۲].