فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۷، ص ۶۴۰

۶۴۰ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۷
تحفه ناصری ← التحفة الناصرية ● تحفه ناصری / طب / فارسی tohfe-ye nāserī اشلیمر، فلمنکی، ق ۱۳ قمری ešlīmer, felemenkī (-19c) این کتاب دارای یکهزار «مطلب» است (با ذکر شماره) و هر مطلب درباره یکی از مواد مفرد یا مرکب است و در حاشیه نام طبی آنها با لغت و حروف فرانسوی ضبط گردیده مگر مطلب ۱۰۰۰ که به‌منزله ذیل یا تکمیلی است برای مطلب ۹۹۹ و دنباله مطلب «ید» است. (عبدالحسین حائری) آغاز: آب که بعربی ماء و بفرانسه Eeu نامند جسمی است مایع و سیال و خالص او مرکب بود از هشت جزء اکسیژن Oxygen و یک جزء هیدروژن. [نسخه‌های منزوی ۴۹۳/۱؛ دنا ۱۰۰۸/۲؛ فهرستواره منزوی ۳۳۵۱/۵] ۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۱۴۶ خط: شکسته نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۳؛ بر ۱۴ برگ اول نسخه (۲۸ صفحه) فهرست داروهای یاد شده در کتاب به ترتیب الفبایی ثبت است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج لیمویی رنگ، ۶۱۴ص، ۱۹سطر، اندازه: ۱۶/۵×۲۲سم [ف: ۱۹-۱۳۳] ۲. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: ۱۰۵ آغاز: برابر؛ انجام: در بلادی که معتدل باشد چون شمال خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج حنایی، قطع: خشتی [نشریه: ۳-۸] ۳. مشهد؛ شیخ علی حیدر (مکتبة)؛ شماره نسخه: ۱۰۴۳ آغاز: الحمدلله ... اما بعد در حالتیکه بواسطه قواعد علوم طبیه اجسام را؛ انجام: ده الی ۱۲ عدد آنها مسهل و مقییء اند در میان عوام فیزیک مشهور است جلد اول و شامل ۵۶۰ مطلب است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا: ۱۲ محرم ۱۲۹۷ق؛ محشی؛ مهر: «فقیر الی الله محمدرضا قاسمی»؛ جلد: تیماج زرد، ۲۰۰گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۷×۲۱سم [مؤید: ۳-۵۴] ۴. مشهد؛ شیخ علی حیدر (مکتبة)؛ شماره نسخه: ۱۰۴۴ از مطلب ۵۶۱ تا ۹۹۸ است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد میرزای شارخ شاهی، تا: شب ۱۹ ربیع الاول ۱۲۹۷ق؛ مهر: «یا محمد ۱۱۱۶» (بیضی)، «فقیر الی الله محمدرضا قاسمی»؛ جلد: تیماج زرد، ۱۲۹گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۷×۲۱سم [ مؤید: ۳-۵۵] ۵. همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: ۹ خط: نسخ، کا: محمد کاظم کرمانشاهی، تا: ۱۲۹۷ق، به دستور میرزا اسماعیل شمس الاطباء؛ دو یادداشت پزشکی که یکی آن به رسم یادگاری حاج میرزا حبیب الله حکیم‌باشی همدان می‌باشد؛ جلد: تیماج قهوه‌ای، ۲۵۱گ، ۲۴ سطر (۲۱×۳۴) [ف: ۱۲] ● تحفه ناصری / اخلاق / فارسی tohfe-ye nāserī مروزی خراسانی، محمد جعفر بن محمد صادق، ق۱۳ قمری marvazī xorāsānī, mohammad ja‘far ebn-e mohammad sādeq (-19c) اهدا به: محمد شاه قاجار (۱۲۵۰-۱۲۶۴ق) تاریخ تألیف: ۱۲۵۴ق شامل یک «مقدمه» و هفت «تحفه» و یک «خاتمه»: مقدمه: در ذکر بعضی از لوازم و مراسم پادشاهی؛ تحفه ۱. حیا؛ ۲. ادب؛ ۳. عدالت؛ ۴. سخاوت؛ ۵. شجاعت؛ ۶. حلم؛ ۷. عفو؛ خاتمه: در کلمات حضرت امیر. [دنا ۱۰۰۸/۲؛ فهرستواره منزوی ۳۷۴/۶] تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۹۱۳ آغاز: بسمله، ای ذکر تو گلفروش بازار سخن ×× رنگین ز تو برگ گلزار سخن؛ انجام: و احفظ بلده مادامت الافلاک دایرة و النجوم سایرة بغزتک و جلالک و رسولک و ولیک. خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: ذیقعده ۱۲۵۴ق، جا: طهران؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج سبز، ۵۵گ، ۹ سطر (۷/۵×۱۴)، اندازه: ۱۴×۲۱سم [ف: ۲-۴۴۸] ● تحفه ناصری = تاریخ کردستان / تاریخ ایران / فارسی tohfe-ye nāserī = tārīx-e kordestān سنندجی، شکرالله بن عبدالله، ۱۲۷۵-۱۳۲۱ ؟ قمری sanandajī, šokr-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh (1859-1903) اهدا به: مظفرالدین شاه و برای ناصرالملک والی کردستان آن را با تاریخ کردستان یکی دانسته‌اند و حوادث را تا عصر خود می‌نویسد. در مقدمه آن می‌گوید تاکنون در ایران تاریخ‌نویسی جنبه واقعی نداشته بلکه بیشتر بر چاپلوسی و دروغ‌گویی متکی بوده است ولی من در این تاریخ سر آن دارم که مطالبی فراهم آرم موافق با واقعیت، پس دست به تحریر این تاریخ می‌زنم. او به ابتداء جغرافیای محلی را شرح می‌دهد و بعد به حوادث تاریخی آن ناحیت می‌پردازد. آغاز: بسمله، فلله الحمدلله رب السموات و رب الارض رب العالمین و لله الملک و الصلوة ... و بعد سبب تألیف این رساله آنکه بنده عاصی ... انجام: چو افکند به سرش سایه چون تو سلطانی ... الملقب بفخرالکتاب. [دنا ۱۰۰۸/۲؛ فهرستواره منزوی ۸۹۶/۲ و ۹۲۲/۲] ۱. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۸۷۴ آغاز و انجام: برابر
۶۴۰

گزارش اشکال یا پیشنهاد