هدایت، مهدیقلی، ۱۲۴۲-۱۳۳۴ قمری
hedāyat, mahdī-qolī (1827-1916)
منظومهای است اخلاقی و اجتماعی.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۵۶۹۳
آغاز: بسمه تبارک و تعالی. جنبشی است آنچه ترا گردد عیان مایه جنبش چه آن جان جهان؛ انجام: لب به بند و برگشا بازوی کار ورنه زین گونه دگر صحبت مدار
خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن ۱۴؛ این نسخه به خط ناظم است و در برگ ۱۰۶ امضاء وی دیده میشود؛ کاغذ: دفتری خطدار، جلد: مقوا، روکش قهوهای عطف پارچه خاکستری، ۱۳۰گ، ۲۰ سطر (۹×۱۷)، اندازه: ۱۸/۵×۲۲/۵سم [رایانه]
● تحفه (مختصر) / فقه / فارسی
tohfe (mx.)
خوانساری، ابن محمد اسماعیل
xānsārī, ebn-e mohammad esmā'īl
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۷۶۸۳
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
● تحفة المراد = شرح قصیده یائیه میرفندرسکی / عرفان و تصوف / فارسی
tohfat-ol morād = š.-e qasīde-ye yā'īye-ye mīrfendereskī
شریف دارابی، عباس، ق۱۳ قمری
šarīf-e dārābī, 'abbās (-19c)
وابسته به: قصیده یائیه؛ میرفندرسکی، ابوالقاسم بن میرزا بزرگ (-۱۰۵۰)
اهدا به: محمد رضا خان
شرحی است حکمی بر قصیده معروف امیر ابوالقاسم فندرسکی به مطلع: «چرخ با این اختران نغز و خوش زیباستی ×× صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی». مؤلف از فلاسفه شیراز است و شاگرد حاج ملا هادی سبزواری که از وی با عنوان «استادنا» (مثلا: قال استادنا فی المنظومة) یاد میکند. وی این شرح را به اشاره «آقا میرزا محمد رضا» ــ که گویا خازن کتابخانه شاهزاده حسام السلطنه بوده ــ نگاشته و در آن از منابع چندی نیز مستقیماً نام برده است که نام برخی صاحبان آثار و تألیفاتشان چنین است: شیخ الرئیس / الطائفه صاحب الفتوحات المکیة (ابن عربی)، شیخ الرئیس صاحب شفا و نقل قولی از قانون و نیز الرسالة العلائیة، استادنا / الاستاد صاحب منظومه، صدر المتالهین صاحب اسفار، غزالی صاحب احیاء العلوم، (خواجه) نصیر الدین (طوسی)، صاحب شرح اشارات، اصول کافی، شیخ شهاب الدین سهروردی صاحب حكمة الاشراق، الشیخ الشبستری (نقل از گلشن راز) و نیز حکایت آذر کیوان از «حکمای پهلوی» و حکایتی از ناصر خسرو، به همراه اشعاری از مولوی، سنایی، حافظ و نقل ها و حکایاتی از معلوم اول، رابعه، بایزید بسطامی، جنید، شیخ مغربی، یحیی بن معاذ رازی. آقا بزرگ نسخهای از این شرح را نزد علی اکبر نهاوندی دیده که مورخ ۱۳۰۵ق، کتابت شده در شیراز بوده است. (جواد بشری)
آغاز: سپاس بی قیاس و منت بی نهایت ایزدی را عز شأنه سزد که فیض مقدس سبحانی را
انجام: چه آن مقامیست که خواهش منتفی گردد، و آخر قصیده را بذکر آخر مقامات سالکین ختم نموده؛ رزقنا الله و اخواننا هذاالمقام الذی هو قرة عین السالکین بمحمد و آله اجمعین الطاهرین.
چاپ: تهران، انتشارات اقبال؛ ۱۳۳۷
[الذریعه ۱۵/۱۴؛ نسخههای منزوی ۱۰۷۵/۲ و ۱۲۴۵-۱۲۴۶؛ مشار فارسی ۱۲۱۶/۱؛ راهنمای کتاب س ۲ ش ۱ ص ۱۲۶؛ فهرستواره منزوی ۱۸۵/۷؛ دنا ۹۹۸/۲ (۱۲ نسخه)]
شروح و حواشی:
۱- تحفة المراد (مختصر)
۱. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: ۵۷۸
خط: نسخ زیبا، بیکا، تا: ۱۲۹۲ق؛ اندازه: ۱۰/۵×۱۶/۵سم [نسخه پژوهی: ۲-۱۲۵]
۲. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: ۸۳-ح/۵۳۵
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: ربیع الثانی ۱۲۹۲ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوا با تیماج مشکی، ۱۷۷گ، ۱۱ سطر (۵×۱۰)، اندازه: ۱۰×۱۶سم [ف: ۲-۱۳۱]
۳. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: ۵۳۹
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: ۹ جمادی الثانی ۱۲۹۲ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد، ۲۷۲ص، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۱×۱۷سم [ف: ۲-۱۹۲]
۴. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: ۴۵-د
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ابوالحسن بن عبدالله، تا: در ۲۳ جمادی الاول ۱۲۹۳ق؛ نسخه را شارح به حسام الدین فرزند حاج میرزا محمد شهیر به حکیم باشی داده، یادداشت این یکی به تاریخ رمضان ۱۲۹۳ در پایان؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج سرخ، ۱۷۶گ، ۱۲ سطر (۵/۵×۱۱)، اندازه: ۱۰/۵×۱۷سم [ف: ۴۷]
۵. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۳۷۱
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: اواخر قرن ۱۳؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: سفید