● تحفة الزائر / زیارات / عربی / فارسی
tuḥfat-uz zā'ir
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، ۱۰۳۷-۱۱۱۰ قمری
majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628-1699)
تاریخ تألیف: صفر ۱۰۸۵ق
در آداب سفر و زیارات جامعه و مطلقه و مخصوصه، و آداب ملاقات زائر و غیر اینها که پنج سال پس از تألیف کتاب مزار بحار الانوار تألیف شده و مشتمل است بر دیباچهای در سبب تألیف و مقدمهای در آداب سفر و دوازده «باب» و «خاتمه»: باب ۱. ثواب تعمیر قبور مقدسه، در دو «فصل»؛ ۲. فضیلت و کیفیت زیارت رسول الله (ص) و فاطمه زهرا (س) و ائمه بقیع، شامل چند «فصل»؛ ۳. فضیلت زیارت امیرالمؤمنین (ع) و کیفیت زیارت آن حضرت در چند «فصل»؛ ۴. فضیلت نجف اشرف و کوفه و مساجد کوفه و آداب فرات، در چند «فصل»؛ ۵. فضیلت زیارت سید الشهدا (ع)، در چند «فصل»؛ ۶. فضیلت زایر کربلای معلی و فضیلت تربت امام حسین (ع) و آداب آن در چند «فصل»؛ ۷. زیارات مطلقه و آداب آنها و سایر اعمال و ادعیه که در روضه مقدسه باید به عمل آورد؛ ۸. فضیلت و کیفیت زیارت امام موسی کاظم (ع) و امام رضا (ع) و امام محمد تقی (ع) ...؛ ۱۰. فضیلت و کیفیت زیارت امام علی النقی (ع) و امام حسن عسکری (ع) و صاحب الزمان (ع) و ادعیه توسل به ائمه و عرایضی که به خدمت ایشان نویسند، در چند «فصل»؛ ۱۱. زیارات جامعه، در چند «فصل»؛ ۱۲. آداب زیارت به نیابت و زیارت اولاد ائمه (ع) و اصحاب ایشان و فضیلت سایر بقاع در چند «فصل»؛ خاتمه در بیان آداب ملاقات زایران ائمه (ع).
آغاز: کبوتر ستایشی که از بروج مشیده افواه حامدان آهنگ در و بام صوامع مشاقع قدسیان را شاید.
انجام: هر که مؤمنست راحت مییابد و هر که منافقست متألم میشود ... خاتمه دربیان آداب ملاقات زایران ائمه ... که از این کتاب منتفع گردند التماس دعا و زیارت دارم درحال حیات این مجرم و بعد از وفات
چاپ: طهران، سنگی، ۱۲۶۱ق.، وزیری؛ تهران، سنگی، ۱۳۱۴، خشتی، ۵+۵۵۴+۱صص؛ دارالسلطنه ... [تبریز یا تهران]، سنگی، ۱۲۶۱، وزیری
[الذریعه ۴۳۸/۳؛ مشار فارسی ۱۲۰۶/۱؛ کتابشناسی مجلسی ص ۱۷۰؛ مکتبه امیرالمؤمنین ۹۶/۱، فهرستواره منزوی ۱۷۹/۷]
شرح و حواشی:
۱- تحفة الزائر (ترجمه)؛ شبر، عبدالله بن محمد رضا (۱۱۸۸-۱۲۴۲)
۲- تحفة الزائر (منتخب)
۳- منتخب تحفة الزائر
۱. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۱۹۶۹
از باب دوم آغاز میشود؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: صفر ۱۰۸۵ق؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن قهوهای، ۹۲گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۹/۱×۲۵/۶سم [ف: ۲-۱۰۹]
۲. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: ۱۲۸
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱ و ۱۲؛ نام شاه سلیمان صفوی و ستایش از او که در دیباچه بسیاری از نسخههای این کتاب دیده میشود در این نسخه نیست [ف: ۵]
۳. اصفهان؛ روضاتی؛ شماره نسخه: ۱۵۹
آغاز: کند از برای اوست بهشت و هر که تو را بعد از موت تو زیارت کند؛ انجام: در فضیلت و کیفیت زیارت حضرت فاطمه دختر حضرت امام موسی علیهما السلام.
خط: نسخ زیبا و نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول مذهب؛ ۱۹ سطر، اندازه: ۱۴×۲۳سم [ف: ۱۰۶]
۴. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۶۸۹
کامل؛ خط: نسخ، بیکا، تا: اواخر قرن ۱۱؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: مقوایی تیماج تریاکی، ۲۸۱گ، ۱۷ سطر (۱۰/۵×۱۷)، اندازه: ۱۷×۲۵سم [ف: ۲-۵۸۹]
۵. تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۱۱۵
خط: نسخ، بیکا، تا: محرم ۱۰۲۹ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، ۲۲۴گ، ۲۰سطر (۷/۵×۱۵)، اندازه: ۱۳/۵×۲۰/۵سم [ف: ۲۳]
۶. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: ۳۴۹
خط: نسخ، بیکا، تا: صفر ۱۰۸۵ق؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوهای، ۱۶۲گ، ۲۳ سطر (۹×۲۳)، اندازه: ۱۴×۲۴سم [ف: ۱-۲۸۹]
۷. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۴۴۹
کامل؛ خط: نسخ، بیکا، تا: صفر ۱۰۸۵ق؛ اهدایی: حاج زین العابدین خمسهای؛ کاغذ: شکری سپاهانی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، ۲۵۶گ، ۲۲ سطر (۷×۱۷/۵)، اندازه: ۱۱/۵×۲۳سم [ف: ۱-۳۹۸]
۸. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: ۴۵۶
خط: نسخ، کا: علی رضا سمنانی، تا: ۱۰۸۶ق؛ ۲۴۴گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۷×۲۵سم [ف: ۲-۲۱]
۹. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: ۳۹۴
آغاز: بسمله. کبوتر ستایش از بروج افواه حامدان آهنگ در وبام صوامع؛ انجام: از تحریر این کتاب مبارک فارغ شد در اواسط شهر ذوالحجه من شهور سنة ست و ثمانین بعد الالف (۱۰۸۶) حرره علی رضا السمنانی هداه الله الى ما يحب و يرضى و الحمدلله اولا و آخرا
خط: نسخ متوسط، کا: علی رضا سمنانی، تا: اواسط ذیحجه ۱۰۸۶ق؛ کاغذ: شکری مهره خورده، جلد: تیماج قرمز، ۴۹۰ص، ۱۹سطر، اندازه: ۱۷×۲۵سم [فهرست عراقی: ۱-۱۴۳]
۱۰. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۱۴۹
انجام: .