خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا؛ چلیپا؛ ۸ص، قطع: ربعی [نشریه: ۷ - ۴۰]
● التحفة الخاقانية فى المعارف الربانية / کلام و اعتقادات / عربی
at-tuḥfat-ul xāqānīya fī-l maʻārif-ir rabbānīya
اصفهانی، عبدالله بن علی اکبر
esfahānī, ‘abd-ol-lāh ebn-e ‘alī akbar
اهداء به: محمد شاه قاجار
رسالهای فلسفی در اثبات واجب و صفات باری تعالی و بحث در نبوت و امامت و معاد و عالم آخرت، در یک «مقدمه» و سه «رکن» دارای «مقاصد»: المقدمة: فی ذکر اصول یحتاج الیها المطالب؛ رکن ۱. اثبات واجب الوجود بالذات؛ ۲. مباحث النبوة؛ ۳. المعاد.
۱. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: ۹۴۸
خط: نسخ جلّی، کا: فضل الله حسینی، بیتا؛ مجدول، با کمندکشی، یک سرلوح و کتیبه مذهب مرصع بسیار خوب، از روی خط میرزا ابوالقاسم شهیر به میرزا بابا آخرین قطب سلسله ذهبیه در آن زمان رونویسی و کتابت شده است؛ مهر: کاتب «الراجی فضل الله الحسینی»، ناصرالدین شاه قاجار، «حسین بن هدایت الله رضا الحسینی»؛ کاغذ: ترمه اصفهانی نخودی آهار مهره، اندازه: ۱۴×۲۱سم [ف: ۷ - ۲۲۳]
۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۹۴۰/۱
آغاز: الحمدلله الذی دل على وجوب وجوده افتقار الممكنات و على قدرته و علمه و حكمته احكام المصنوعات؛ انجام: فاللذة فی الاخرة تنحصر فی قسمین العقلية و الحسية فالعقلية كالالتذاذ بالعلوم و المعارف
خط: نستعلیق، کا: عبدالعلی، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوهای، ۴۸گ (۱پ-۴۸پ)، اندازه: ۱۷×۲۲سم [ف: ۱۵ - ۳۲۳]
تحفه خانی ← تحفة المنجمین
تحفه خانی ← احکام نجوم
● تحفه خانی / علوم غریبه / فارسی
tohfe-ye xānī
فخرالدین صفی، علی بن حسین، ۸۶۸ - ۹۳۹ قمری
faxr-od-dīn safī, ‘alī-ye-bn-e hoseyn (1464 - 1533)
وابسته به: اسرار قاسمی؛ کاشفی، حسین بن علی (-۹۱۰)
اهدا به: دورمش خان حاکم هرات
سال تألیف: ۹۲۸ یا ۹۲۹ق
تهذیب و شرحی است بر کتاب «اسرار قاسمی» پدرش. در مقدمه میگوید: «پدرم اسرار قاسمی را در علم سیمیا و هیمیا تألیف نمود و خود قلمی خاص در بیان مطالب آن به کار برده موسوم به قلم کاشفی». اساس آن را بر «مقدمه» و دو «مقصد» نهاده: مقدمه در تقسیم علوم غریبه بر سبیل اجمال و اشارت؛ مقصد ۱. در سیمیا که نمودن خیالات است، دارای دوازده باب؛ مقصد ۲. در ریمیا که شعبده است، دارای دوازده باب. تلخیص دیگری از اسرار قاسمی در دست است موسوم به «کشف الاسرار» که آن را نیز به علی بن حسین کاشفی نسبت دادهاند. در کتابخانه مجلس شورای اسلامی دو نسخه از تحفه خانی است با دیباچه و خطبه کاملاً متفاوت از جمله اختلافات بین این دو نسخه آن است که در نسخه شماره ۱۲۵۷۵ نام مؤلف این رساله در آغاز دیباچه نسخه با صراحت یاد شده است و نیز نام دورمش خان در نسخه حاضر موجود است و در نسخه دیگر تنها اشارتی است به حکومت خراسان و با اختلافاتی در متن رساله و پس و پیشی مطالب و نیز از مقایسه دو نسخه چنین پیداست که نسخه حاضر افتادگی دارد.
آغاز: الحمدلله رب العالمین و به نستعین الحمد و الثناء لولیه و الصلوة و السلام علی نبیه و وصیه و بعد چنین گوید فقیر بی بضاعت و حقیر خالی از استطاعت علی بن الحسین الواعظ الکاشفی المشهور بالصفی ... این رساله مسمی است به تحفه خانی بر دو مقدمه و دو مقصد نهاد
[نسخههای منزوی ۶۱۶/۱؛ فهرستواره منزوی ۳۹۴۴/۵]
۱. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۴۲۴/۲۸
آغاز: بسمله، و مسمی است به علم کاشفی که تخلص ایشان است رقم زده اند ... اما درین ایام خجسته فرجام که از هجرت سید انام علیه و آله الصلوة و السلام نهصد و بیست و نه سال تمام گذشته بود به سمع شریف سلطان اعاظم السلاطین؛ انجام: باب هشتم در عجایب بیضه ها مشتمل بر سه عمل ... و بگذار تا وقتی که نیک نرم شود، پس به حکمت او را از شیشه ...
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، ۱۰گ (۹۰پ-۹۹پ)، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۲×۱۸سم [ف: ۶ - ۴۰۹]
۲. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۳۴۳۲/۲
آغاز: این درج در از جواهر پنهانی ×× شد جمع پی نثار شاه شانی / موری برجم پای ملخ برد وصفی ×× این تحفه برد ببزم درمش خانی؛ انجام: دویم ملعوب الیه که آتش بدست گیرد ودستش نسوزد یکروز وشب یمانی وصلایه بلیغ نماید پس بستاند زهره گاو وقدری زاج سفید وقدری عصاره گل همیشه بهار آنرا بکوبد ...
مقدمه اول را به طور کامل و مقدمه دوم را تا باب نهم را دربردارد و برگ اول افتاده است؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ ۱۳گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۳×۱۹سم