باب الیاء مع الیاء مع الیاء من غیر المصادر. یزنی نیزه منسوب به ذولایزن که پادشاه حمیر بود. تم منتخب اللغات من الصحاح و القاموس على يد مؤلفه فی عصر یوم الثلثاء من العشر الاولى من الشهر التاسع من السنة الرابع من المایة الثانی من الالف الثانی حامداً مصلیاً مسلماً
خط: نسخ و نستعلیق، کا: جمال الدین محمد حسنی، تا: شنبه ۱۶ رمضان ۱۱۰۹ق، جا: فراه؛ کاغذ: شرقی نخودی آهار مهره، جلد: میشین مشکی عطف چرم قهوهای، ۱۹ص (۳۹۸-۴۱۶)، اندازه: ۲۲/۳×۳۴/۹سم [ف: ۲۹/۱-۹۸]
● تحفة الاکیاس فی تعیین خلفاء الامیه و العباس / تاریخ اسلام / عربی
tuḥfat-ul akyās fī ta‘yīn-i xulafā’-il umayya wa-l ‘abbās
یمنی، احمد بن یحیی، ۷۷۵-۸۴۰ قمری
yamanī, aḥmad ebn-e yaḥyā (1374-1437)
بخش هفتم از کتاب «یواقیت السیر فی شرح الجواهر و الدرر فی تواریخ سید البشر» مؤلف است. در ذکر خلفاء بنی امیه و بنی العباس تا خلافت الناصر لدین الله که در تاریخ ۵۷۳ هنگام پایان تألیف کتاب هنوز عهدهدار خلافت بود. در آخر کتاب این عبارت دیده میشود: «ثم قام بالامر ولده الناصرین لدین الله ... قام یوم مات والده و قد کان اخذ البيعه لابنه الطاهر ... فی حیاة ابیه المستضى. قال فی هذا الکتاب و بقى الامر کذلک الى وقت كتابة هذا التعلیق فی شهر رمضان من سنة ثلاث و سبعین و خمسمايه و سلطان الیمن یومئذ سلف طغتکین بن ایوب بن شادی بن مروان و سلاطین الشام ... و بنوصلاح الدین یوسف بن ایوب ... قلت ثم غلب علی ملکهم الاتراک ... قطع الله دابر الظالمین و اقام قناة الحق المبین بصالحی اهل البیت المطهرین.» [علی الاصول کتابی که در این عبارت به آن اشاره میشود کتاب حاضر نیست، چرا که تاریخ ۵۷۳ق با تاریخ زندگی مؤلف تطبیق ندارد.]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۰۹۰/۷-طباطبائی
آغاز: و لما فرغنا من کتاب ریاض الفکر فی شرح سیرة عترته المنتجبین الزهر شر عنافی کتاب تحفة الاکیاس فی شرح تعیین خلفاء آل امية و العباس. قلنا باب تعیین الخلفاء من الامویه والعباسيه ... فصل اول الامويه عثمان؛ انجام: و کان الفراغ من تسوید هذا الشرح المبارک قبل الزوال ... من شهر رمضان الکریم عادت برکته سنة ست و ثلاثین و ثما نمایه و نحن فی الدقائق من نواحی سور کتب الله لنا ... فی اعلی درجات جنانه ... و صلوته علی من انزل علیه القرآن محمد و اله ... العالمین باقامة الایمان
کا: سید صلاح بن احمد بن محمد الحسین حولانی، تا: ۱۰۳۲ق؛ ۲۸گ (۱۴۶ر-۱۷۳ر) [ف: ۲۳-۵۳۷]
● تحفة الاکیاس فی تفسیر آیة «ان اول بیت وضع للناس» / تفسیر / عربی
tuḥfat-ul akyās fī tafsīr-i āyat-i «inna awwal-a bayt-in wuḍi‘a li-n-nās»
حموی، احمد بن محمد، -۱۰۹۸ قمری
hemavī, aḥmad ebn-e moḥammad (-1687)
اهداء به: عبدالرحمن پاشا وزیر
در فضایل مکه و کعبه و اینکه اولین کسی که آن را بنا گذاشته اگر حضرت ابراهیم (ع) باشد پس قبل از آن حضرت مردم به کدام سوی در نمازها توجه میکردند. این رساله در سه «مقصد» نگاشته شده: ۱. سبب نزول هذه الایة و فی اتصالها بما قبلها؛ ۲. المراد بالاولویة و ما تنحسم به مادة الاشکال؛ ۳. بیان ما خص الله به هذا البیت الکریم. (سید احمد اشکوری)
[الاوقاف العامة بغداد ۵۹/۱؛ الایضاح ۲۴۲/۱]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۳۷۳/۱
آغاز: الحمدلله الذی جعل الکعبة البیت الحرام قبلة للناس و حرماً آمناً یأمن العائذ به من الناس؛ انجام: و علی أصحابه الکرام ما همی الغمام و نفح البسام و غردت قمریة علی افانین الغصون الحمام
خط: نستعلیق، کا: عبدالمحسن بن علی حسینی قادری جیلی، تا: ۱۰۸۹ق؛ مجدول؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوهای، ۱۳گ (۱پ-۱۳پ)، اندازه: ۱۲×۱۹/۵سم [ف: ۱۴-۱۵۹]
● تحفة الألباء فی تذکرة الاولیاء و الشرفاء / جغرافیا / فارسی
toḥfat-ol ulebbā' fī tazkerat-el owlīyā' va-š šorafā'
سیاح گنجوی، علی بن حسین، ق۱۳ قمری
sayyāh-e ganjavī, ‘alī ebn-e ḥoseyn (-19c)
اهدا به: ناصرالدین شاه قاجار
تاریخ تألیف: ۱۲۷۳ تا ۱۲۸۰ق
در سرگذشت معاصران مؤلف نزدیک به ۳۵۰ کس از هر گروهی در آن آمده و نکتههای تاریخی و جغرافیایی فراوان دارد. علی محمد بن محمد حسن میانجی گرمرودی آذربایجانی دیباچهای بر این کتاب به نام «وصفنامه» نوشته است. نام اشخاص که در کتاب آمده چنین است: شیخ ابوطالب احسایی، آخوند ملا اسمعیل زغهای، آخوند ملا اسمعیل واحد العین اصفهانی، میرزا ابوالقاسم مدرس اصفهانی، میرزا ابوالقاسم قمی، حاج ابراهیم کلباسی، امیر آشوب خان افغانی، آخوندزاده افغانی (ملا محمد)، میرزا ابراهیم آشتیانی مستوفی خاصه، اردشیر میرزا قاجار متخلص به آگاه، حاج سید اسمعیل بهبهانی، میرزا ابوالقاسم معین الملک تفرشی، سید ابوالقاسم پیشاوری، آخوند ملا آقا دربندی، حکیم ابوالحسن حکیمباشی سبزواری، شیخ ابویعقوب اسحق بن حسین بخارایی، سید اسمعیل بیرجندی،