اودع فی هذه الخطبة الغراء؛ انجام: مجلد اول: «... فرغ من رقمه رقم النصف الاول من حاشية الكشاف فی اواخر شهر القعده عمت ميامنه سنة تسع و ستين سمانه سنة». انجامه نویسنده: «بخط اسير ذنبه و رهين كسبه الراجي عفور به عبدالصمد بن قاسم ابن سليمان بن علی بن یحیی بن سلمی نسبا و الزيدى مذهباً و هو يسأل القارى فيه و الناظر اليه ان يدعو له بحسن الخاتمه و صلى الله على النبى محمد و آله صحبه سلم» مجلد دوم: «... القرينة كلها»
آخر نسخه تا سوره والشمس است؛ خط: نسخ، کا: عبدالصمد بن قاسم زیدی، تا: ۷۶۹ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: بغدادی، ۴۸۰گ، ۳۰ سطر، اندازه: ۲۰/۵×۳۰/۵سم [ف: ۱-۲۱۴]
● تحفة الاصحاب فی علم الاسطرلاب / اسطرلاب / عربی
tuḥfat-ul aṣḥāb fī ‘ilm-il usṭurlāb
کمالی، ابوالفتح، ق۸ قمری
kamālī, ab-ol-fath (-14c)
مؤلف منظومهای در اسطرلاب داشته که در این رساله به شرح مختصر آن پرداخته است. در برخی از موارد اشاره به سال ۷۵۵ق یزدجردی دارد. در «کشف الظنون» (۶۷۱/۱) کتابی به نام «حقائق الارصاد فی دقائق الارشاد» از ابوالفتح احمد بن محمد بن حجاج عمادی کمالی معرفی شده است که شاید وی مؤلف کتاب حاضر باشد.
شرح و حواشی:
۱- شرح تحفة الاصحاب
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۵۱۸
آغاز: فرزقنی الله ما كنت ارجوه بابلغ آثار و احسن وجوه ثم احببت ان لا يضيع اعمال القرايح فی اعمال الصفايح فانشأت كتابا مستبدعا فی علم الاسطرلاب؛ انجام: قال غفر الله له. تم- كتاب- تحفة- الاصحاب ×× مستبدعا فی علم الاسطرلاب / و- الحمد -لله- علی- الاتمام ×× ذی الطول و الاجلال و الاكرام
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۸ یا ۹؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، با اشکال هندسی، مصحح، روی بدرقه کتاب نام رساله و مؤلف ظاهراً به خط باستانی راد آمده است؛ جلد: تیماج شکلاتی با ترنج و سرترنج، ۲۰گ، ۱۱ سطر، اندازه: ۱۲/۵×۱۷سم [ف: ۲۰-۹۳]
● تحفة الاصحاب فی معرفة رب الارباب / کلام و اعتقادات / عربی
tuḥfat-ul aṣḥāb fī ma‘rifat-i rabb-il arbāb
کشی، عبدالرحمن بن محمد، -۶۶۱ قمری
kašī, ‘abd-or-raḥmān ebn-e mohammad (-1263)
کتابی در کلام و در اثبات توحید و نبوت و بحث در کلمه شهادت (اشهد أن لا اله الا الله) و اینکه درباره این کلمه از سه جهت باید بحث کرد: اول اثبات واجب الوجود، دوم نفی غیر الله، سوم اثبات نبوت پیامبر اسلام. و اینکه این بحثها دارای لوازمی نیز میباشند، که از لوازم اول صفات الهی و از لوازم دوم حدوث ماسوی الله و از لوازم سوم معجزات و نسخ شرائع و جز اینها میباشد. (سید احمد اشکوری)
آغاز: الحمدالله الذی اکرمنا بكرامة الايمان و فضلنا بفضيلة العلم و البيان و عرفنا بقوة النظر و العرفان ...
[معجم التاريخ التراث الاسلامی ج۳، ص ۱۶۷۹]
۱- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۴۴۱۶/۱
آغاز: برابر؛ انجام: نساء العالمين اربع آسية امرأة فرعون مريم بنت عمران خديجة بنت خویلد فاطمة بنت محمد.
خط: نسخ، کا: ابوبکر بن عبد الوهاب دهستانی ملقب به نجم الدین، تا: ۷۳۱ق، جا: کرمان؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوهای، ۹۱گ (۱پ-۹۱پ)، اندازه: ۱۵×۲۰/۵سم [ف: ۱۲-۱۶]
۲- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۹۶۰/۳۲
آغاز: روى عن ابی حنیفه وجوب الايمان بمجرد نظر العقل و اجتهاده حتى لو لم یبعث الله رسولاً او بعض یوجب معرفته سبحانه على العقلاء؛ انجام: ورد الشرع به او لم يرد و الخصم لايقول بشىء من ذلك فصار محجوجا بهذا الوجه. رساله تحفة الاصحاب من تصانیف عبدالرحمن محمد الکشی
بخش کوتاهی از کتاب است؛ خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: نخودی و آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، ۱ص (۱۴۱)، اندازه: ۱۱/۳×۲۱/۷سم [ف: ۱/۲۹-۴۷۷]
● تحفة الاصحاب و نزهة ذوى الالباب / گوناگون / عربی
tuḥfat-ul aṣḥāb wa nuzhat-u ḏawi-l albāb
شرجی، شمس الدین بن محمد، ق ۱۱ قمری
šarjī, šams-od-dīn ebn-e mohammad (-17c)
کتابی مشتمل بر مسائل ادبی، مراسلات و مکاتبات، و نکات تاریخی و ... برگرفته از کتب مختلف، و دارای پنج «قسم»: ۱. العلم و الفضل و الادب و ما يلحق بذلك؛ ۲. الغزل و ذکر ایام الشباب و ما يتعلق بذلك؛ ۳. ذکر الملوک و الرسائل و المکاتبات؛ ۴. ذکر نکت ملتقاة من التواريخ و غرایب الاتفاقات و مايتعلق بذلك؛ ۵. فنون شتى مختلفة المعنی و مایجری مجری ذلك.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۳۵۱۵
آغاز: الحمدلله المتفضل المنعم المنان الذی خلق الانسان و علمه البيان و لم یخص بنعمه وقتاً من الاوقات؛ انجام: فكتب في تقليد ولاية بلد بعد و لما كنت ايها الامير الاجل الكبير مطلع هذا الفخر..
در فهرست بدون نام مؤلف آمده است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ تملک: «سید ریحان الله بن جعفر موسوی» در