را ... اما بعد، بر ضمیر اکسیر تأثیر ارباب خبرت
انجام: با چندین قافله دعای مردم گیلان عازم مقر سلطنت خویش گردید بعون الملک الوهاب.
چاپ: پطرزبورگ، به کوشش برنهاردان، ۱۲۷۴ق؛ رشت، ۱۳۱۴ش؛ تهران، به کوشش منوچهر ستوده، ۱۳۴۹ش؛ تهران، ۱۳۵۳ شمسی، با تحقیق عطاء الله تدین
[دنا ۷۳۵/۲ (۴ نسخه)؛ مشار فارسی ۳۳۵/۱؛ نسخههای منزوی ۴۲۶۸/۶ (۴ نسخه)؛ مشترک پاکستان ۱۴۸۹/۱۱؛ تاریخ گیلان، چاپ تهران: ۱۳۴۹ و ۱۳۵۳ ش؛ استوری ۳۶۳ و ۱۲۹۸؛ بریگل ۱۰۷۷؛ فهرستواره منزوی ۸۹۷/۲]
۱. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۷۷۷
خط: شکسته، نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۲؛ افتادگی: آغاز (کمی در خطبه)؛ کاغذ: کاغذ فستقی آبی، جلد: ساغری پارچه، ۱۲۹گ، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۳/۳×۱۹/۵سم [ف: ۲-۹۱]
۲. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۰۶۱
خط: نستعلیق، کا: میرزا رضی تفرشی گیلانی، تا: جمعه ۱۹ رمضان لیلان ئیل ۱۳۱۰ق؛ مجدول سرخ و مشکی؛ جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی، ۸۲گ، ۱۱ سطر (۱۲×۱۷)، اندازه: ۱۸×۲۲سم [ف: ۱۳-۳۰۴۴]
۳. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۹۹
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق پخته، کا: میرزا رضی تفرشی الاصل گیلانی مسکن، تا: پنجشنبه ۲۶ محرم ۱۳۱۶ق، جا: رشت؛ کاغذ: نباتی فرنگی، جلد: مقوا ته پارچه مشکی، ۱۳۴گ، ۲۵ سطر (۱۲/۵×۲۴/۵)، اندازه: ۲۲/۵×۳۵/۵سم [ف: ۱-۴۳]
۴. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۷۲۰
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق خوش، کا: محمود فراهانی، تا: سهشنبه غره ربیع الثانی ۱۳۲۵ق، جا: تهران، حسب فرمایش ادیب الممالک؛ از سوی معتمد السلطان آقا میرزا غلامرضا خان به همراهی آقا میرزا غلامحسین خان برادرش در سال ۱۳۲۵ق مقابله شده؛ مهر: ادیب الممالک به تاریخ ۱۹۰۷ میلادی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با روکش کاغذ زرشکی، ۱۱۴گ، ۱۴سطر (۱۱×۱۶)، اندازه: ۱۷×۲۱/۵سم [ف: ۳۴-۶۶۵]
۵. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۷۱۴۷
بیکا، بیتا؛ خریداری از عبدالمجید پژویان [رایانه]
● تاریخ گیوم امپراطور آلمان / تاریخ پادشاهان / فارسی
tārīx-e gīūm emperātūr-e ālmān
سیمون، ادوارد
seymūn, edvārd
مترجم: محمد طاهر ق ۱۳ قمری
تاریخ تألیف: غره محرم ۱۳۱۲ق؛ محل تألیف: تهران شرح زندگانی و سلطنت گیوم امپراطور آلمان از سال ۱۷۹۴- ۱۸۴۷ میلادی است.
تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: ۲۲۷۱
آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم ترجمه کتاب کیلوم امپراطور آلمانی و شرح احوال زمان سلطنتش تألیف ادوارد سیمون ترجمه چاکر جان نثار محمدطاهر شروع بترجمه شده غره شهر محرم الحرام من شهور سنه اثنی عشر و ثلثمائه بعد الالف من هجره نبینا صلی الله علیه و آله فی دارالخلافه الباهره طهران صان الله عن الحدثان سنه ۱۳۱۲؛ انجام: اگر آخر عمر و دوره سلطنتش قدری بواسطه سوسیالیستها مکدر گردید بیم ندارد که اعقاب و اخلافش توفیق بر حشم ماده خلاف نیافته و بقطع جهة اختلاف موفق نکردند در اساطیر الاولین میگوید که نپطون رب النوع دریاها و حکم فرمان داد بر عنصر سرکش. انتهی-بحمدالله تعالی و یمن توفیقه که عمر بر اتمام این ترجمه نیز وفا کرد و با هزار گونه عوایق و ناسازگاری مزاج خاصه این نامه بپایان رسید و تقدیم خاکپای مقدس همایونی روحنا فداه گردید فی السابع من شهرالله المبارک من شهور سنه اثنی عشر و ثلاثمائه بعد الالف من هجره ... و انا العبد محمد طاهر کتبه الحقیر محمد تقی الطهرانی.
خط: نستعلیق، کا: محمد تقی طهرانی، تا: ۱۳۱۲ق؛ مجدول، کمندکشی زرین، به خط ناصرالدینشاه قاجار آمده: «این تاریخ گیوم را بواسطه اینکه چشمان درد میکرد خودمان نخواندیم ادیب الممالک و بعضی پیشخدمتها خواندند بعد انشاء الله در کالسکه شاید خودمان بخوانیم شروع در صاحبقرانیه شد و حالا که از دریا برگشتهایم در دهنه نهر رودبار در سر نهار ادیب الممالک تمام کرد و تمام بعرض رسید ۱۳ شهر صفر سنه ۱۳۱۳»؛ مهر: اعتماد حضور، علی اکبر بن حسین الحسینی؛ کاغذ: فرنگی فلفل نمکی، جلد: مقوای روکش چرم مشکی با تزیینات، ۶۳۳ص، ۱۵ سطر، اندازه: ۲۱/۷×۳۳/۳سم [ف: ۵-۳۸۴]
● تاریخ لامه فلوریه / تاریخ پادشاهان / فارسی
tārīx-e lāme flowrīye
ماردروس، ق ۱۹ میلادی
mārdrūs (-19c)
به امر: ناصرالدین شاه
تاریخ تألیف: ۱۵ محرم ۱۲۸۷ق
مؤلف ماردروس داود خانف است. تاریخ جدید از تألیفات «لامه فلوریه» از شرح حال پادشاهان فرانسه و اسپانی به سالهای ۱۴۳۴ الی ۱۵۹۸ میلادی است در بیان سلطنت سلسله شارل هفتم تفصیل فوت حکمران دولت انگلیس در پاریس؛ مقرر داشتن کمپانیهای رسمی؛ فتح طایفه فرانسه بر طایفه فرماندی؛ اخراج نمودن اهل انگلیس را از فرانسه ملجاء شدن لوئی یازدهم دوفین در نزد حکمران پورگن؛ فوت شارل هفتم و استقلال پسر اولوئی