تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۱۵۰/۴-ف
نسخه اصل: بادلیان ۲۸۲۷ وینفیلد ۸؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: ۱۰۱۲ق، جا: لاهور [فیلمها ف: ۱-۵۷۱]
● تاریخ فتح انگروس / تاریخ / ترکی
tārīx-e fath-e angerūs
تاریخ تألیف: گویا ۱۰۰۵ق
از عندلیب؟ در بیان فتوحات سلطان محمد ثالث بن سلطان مراد سلطان (۱۰۱۲-۱۰۰۳ق) است و شرح جریان فتح انگروس مجارستان فعلی به دست سلطان محمد ثالث مشهور به فاتح اگری در این کتاب آمده است. مؤلف در یکی از ابیات، تخلص خود را عندلیبی ذکر کرده است. شرح حال مؤلف به دست نیامد. این کتاب فاقد ابواب و عناوین است و تنها در برگ ۲ عنوان «مجلس ثانی» دیده میشود. نسخه اصلی این کتاب در کتابخانه حالت افندی بوده و اکنون در کتابخانه سلیمانیه نگهداری میشود. در ترجمه فهرست کتابخانه ملی وین (ج ۱ ردیف ۹۵۵) کتابی به عنوان «نامه فتوحات ممالک آنگروس» از مؤلفی ناشناخته، تألیف اوایل ربیع الاول ۹۳۶ معرفی شده و در توصیف کتاب ذکر شده است: «این کتاب گزارشاتی مبنی بر فتح مجارستان میباشد که در دو قسمت جدا از هم، یعنی فتح بلگراد و فتح ممالک مجارستان و توابع آن نگاشته شده که نویسنده و زمان تألیف هر قسمت جدا بوده، به طوری که قسمت اول در تاریخ اول ربیع الاول ۹۳۶ و قسمت دوم در اواخر ذی قعده ۹۳۲ نوشته شده است». (حافظیان)
[فهرست نسخههای خطی تاریخ و جغرافی در کتابخانههای استانبول ۱۳۰-۱۳۱؛ لغات تاریخیه و جغرافیه، احمد رفعت افندی ۲۸۲/۱؛ میراث شهاب س۱۲ش۳و۴/ ۱۲۷]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۴۸عکسی
آغاز: بسمله. ان الله اشترى من المؤمنين أنفسهم آيات بيناتندن مراد و جاهدوا فی سبيل الله حق جهاده ایتنی مجاهدین غزا پیشه و خدیوان هدایت اندیشه یه اعلان و اعلام؛ انجام: عالم بربرینه کیروب ذخیره دن جمله عسکر زحیر زحمتنه كرفتار اولوب، تمت.
نسخه اصل: کتابخانه حالت افندی، نسخه شماره ۲۶۳ منتقل شده به کتابخانه سلیمانیه در استانبول ترکیه؛ خط: نسخ زیبا، بیکا، بیتا؛ در صفحه عنوان نام کتاب: «فتح بلاد انکروس» آمده، مجدول، دارای کتیبه مذهب؛ مهر: کتابخانه حالت افندی (بیضی)؛ ۱۱۲ص، ۱۳ سطر [عکسی ف: ۴-۹۶]
● تاریخ فتحعلی شاه = تاریخ قاجاریه / تاریخ ایران / فارسی
tārīx-e fath-‘alī-šāh = tārīx-e qājārīye
بدایع نگار، محمد حسین بن ملک احمد، ق۱۳ قمری
badāye‘ negār, mohammad hoseyn ebn-e malek ahmad (-19c)
به امر: فتحعلی شاه قاجار
تاریخ تألیف: از جمادی الثانی تا شعبان ۱۲۴۸ق
تاریخ قاجاریه از شرح نسب طایفه قاجار تا وقایع سال ۱۲۳۹ق است.
[فهرستواره منزوی ۸۸۸/۲]
تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: ۳۵۹۹
آغاز: بسمله. اختر آفتاب سنای سپاس و مهر ستاره فروغ ستایش که منجوق انور آن؛ انجام: بسکاویچ کار خود را آشفته تر از طره تر کان چین یافت ناچار دست از معادات و مضادات کشیده بسمت قراباغ بشتافت، چو صرصر که دنبال او کس نیافت. الحمدلله الکریم الوهاب قد وفقنی باتمام هذالکتاب لایخفی انی قد امرت فی غرة شهر ذیحجة الحرام من شهور سنه سبع و اربعین و مأتین بعد الالف بتلفیق هذا الکتاب و فارغت فی غرة شهر شعبان من شهور سنه ثمان و اربعین و مأتین بعد الالف عن تسویده و ما هذا الاذکر عجاب
خط: نسخ تعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ۱۲۴۸؛ مجدول، مذهب، دارای سرلوح نفیس؛ جلد: روغنی با گل و بوته، زر افشان اصفهان، ۳۳۳گ، ۱۵سطر، اندازه: ۱۸×۲۹/۵سم [ف: ۱-۱۷۱]
● تاریخ فتوح ابن اعثم کوفی (ترجمه) = ترجمه الفتوح = تاریخ احمد کوفی / تاریخ اسلام / فارسی
tārīx-e fotūh-e ebn-e a‘sam-e kūfī (t.) = t.-ye al-fotūh = tārīx-e ahmad-e kūfī
مستوفی هروی، محمد بن احمد، ق۶ قمری
mostawfī-ye heravī, mohammad ebn-e ahmad (-12c)
وابسته به: الفتوح؛ ابن اعثم کوفی، احمد بن اعثم (-۳۱۴)
اهدا به: وزیر مؤید الملک قوام الدوله
تاریخ تألیف: ۵۹۶ق؛ محل تألیف: مدرسه تایباد نزدیک پوشنک
ترجمه تحت اللفظی مشهوری است از «الفتوح» ابومحمد احمد بن اعثم کوفی. برخی احتمال دادهاند که کتاب حاضر دو مترجم دارد و پس از درگذشت محمد مستوفی، محمد بن احمد بن ابیبکر مابیژنابادی کار نیمه تمام او را ادامه داده است. مترجم پس از حمد خدا و مدح پیغمبر میگوید: «شبی در مدرسه «تایباد» از طریق دوستی حکایتی از کتاب فتوح خواجه احمد بن اعثم کوفی گفته آمده. چون کتاب مناسب دیده شد از من خواستند که آن را به فارسی برگردانم تا همگان را به کار آید من نیز با مشکلاتی که در پیش داشتم به تحریر و ترجمه آن دست زدم.»
آغاز: مقدمه مترجم: الحمد لله الملک الکریم و لا حول و لا قوة