tārīx-e samarqand
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۹۳۷-ف
نسخه اصل: پاریس ش ۶۲۸۴ عربی؛ بیکا، بیتا [فیلمها ف: ۱-۲۹۳]
● تاریخ سند = تاریخ معصومی / تاریخ / فارسی
tārīx-e send = tārīx-e ma‘sūmī
ترمذی سمرقندی، محمد معصوم، ۹۴۴-۱۰۱۹ قمری
termezī samarqandī, mohammad ma‘sūm (1583-1611)
اهدا به: اکبر پادشاه (۹۶۳-۱۰۱۴ق)
در یک «مقدمه» و چهار «جزء»: ۱. گشودن سند به روزگار ولید پسر عبدالملک، گماشتگان امویان و عباسیان؛ ۲. پادشاهان هند که پس از عباسیان بر سند فرمانروایی کردند؛ ۳. ارغونیان و جنگهایشان و در اینجا دو «فصل» در زندگینامه سادات و پیران و قاضیان و سرایندگان؛ ۴. انتقال فرمانروایی سند از سلطان محمود به تیموریان و اکبر پادشاه (۹۶۳-۱۰۱۴ق) و احوال حاکمان ایالت بهکر تا روزگار نگارش. (احمد منزوی)
آغاز: بر ضمایر صافیه کارآگاهان عالم بی اساس و خواطر زکیه هوشمندان سخن شناس
چاپ: در چهار جزء در بمبئی بسال ۱۹۳۸ با دیباچهای در سرگذشت او بچاپ رسیده است
[دنا ۷۱۳/۲؛ مشار ۳۴۱؛ ش ۲۹۰۷؛ آربری ۲۷۱؛ استوری ۶۵۲/۱ و ۱۳۲۴؛ فهرستواره منزوی ۱۱۸۲/۲]
۱. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۹۰۷
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج سرخ ضربی زرکوب، ۱۸۰گ، ۱۵ سطر (۸/۵×۱۷)، اندازه: ۱۲/۵×۲۳سم [ف: ۱۰-۱۷۵۳]
۲. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۳۴۱
خط: نستعلیق هندی، بیکا، تا: قرن ۱۲؛ مجدول زر و لاجورد، با سرلوح آراسته [ف: ۱۵-۴۲۰۹]
تاریخ سنواتی ← تاریخ سیاقی
تاریخ سنواتی ← تقویم التواریخ (ترجمه)
● تاریخ سنواتی = تاریخ منظوم / تاریخ / فارسی
tārīx-e sanavātī = tārīx-e manzūm
مدحت، محمد بن احمد، ق۱۳ قمری
medhat, mohammad ebn-e ahmad (-19c)
تاریخ سنواتی منظوم است، با ماده تاریخ. نام و تاریخ او «ریاض النور» است؛ از درگذشت پیامبر(ص) تا روزگار نگارنده (قرن ۱۳ق) و نه آنچنان مرتب. بخش پایانی آن ارزشمند است: تاریخ رحلت حضرت پیامبر (ص)، ابوبکر، عمر، عباس، عثمان، علی (ع)، حسن (ع)، حسین (ع)، یزید پلید: شد ز دنیا یزید شیطان خوی xx سال مرگش ز لفظ جانی جوی. حسن بصری حبیب عجمی ... ابوحنیفه، مال و میرسد به: غلام قدر رسول نگر ۱۲۹۱، غلام احمد سکنه کولو واله ۱۲۸۳، احمد الدین ساکن مکه شرییف ۱۲۶۲، مولوی علی محمد صاحب مکهـد ۱۲۵۳، شیخ احمد مجدد الف ثانی ۱۰۳۳ و ناتمام.
آغاز: الحمدلله محیی الممیت الخالق الذی خلق اللیل و النهار لتعلموا عدد السنین ... اما بعد، بنده قلیل البضاعة.. اجیر الدین محمد المتخلص به مدعت بن المرحوم ظهیرالدین احمد.
[مشترک ۱۰۴۴/۱۱]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۲۳۱/۲-عکسی
آغاز: برابر؛ انجام: اكتب لعام رحلته «وارث الرسوم».
نسخه اصل: گنج بخش ش ۹۹۵۰؛ خط: نستعلیق پخته، کا: شیخ احمد، تا: ۱۳۱۲ق؛ ۶۴گ (۱۷-۸۰) [عکسی ف: ۲-۵۵]
● تاریخ سنواتی / تاریخ / فارسی
tārīx-e sanavātī
غیر همانند:
۱. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۲۰۲/۱۰-عکسی
آغاز: تاریخ ششم در تاریخ ابتداء عالم و غیره. حکما چنان نوشته اند که از ابتدای آفرینش عالم تا سال اول که صکر خان به پادشاهی بنشست هشتهزار و هشتصد و شصت و سه.؛ انجام: روز شنبه ۸ ربیع الاول ۱۰۲۳ و کور شدن حضرت امامقلی خان در سنه ایلائیل و جلوس حضرت نذر محمدخان بر تخت سلطنت ماوراء النهر در سنه اسب و نشستن حضرت خلافت مرتبت بر تخت سلطنت حضرت عبدالعزیز بهادرخان در ماوراءالنهر در سنه ۱۰۵۱ق هجری و آن سال حمدونه بود. والله اعلم.
نسخه اصل: گنج بخش ش ۷۴۵؛ که بایستی ستارهشناسی از مردمان فرارود باشد. که به دنبال جدولهایی در ستاره شناسی با «مقدمهای در بیان تواریخ ششگانه» پرداخته، تاریخ سنواتی را از آفرینش آغاز میکند، و میرسد به ۱۰۵۱ ق بخشهای واپسین آنها برای تاریخ فرارود ارزشمند است؛ خط: نستعلیق تحریری، بیکا، تا: قرن ۱۱ و ۱۲؛ ۱۳گ (۱۶۱-۱۷۳) [عکسی ف: ۲-۵۵]
۲. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۱۶۲/۴
آغاز: بسمله، این چند کلمه است در معرفت تواریخ افلاک و انجم و بعضی از حوادث ایام؛ انجام: رفتن حکام لاهیجان به جانب فومن و قتل که کد خلیفه و رستم سپهسالار ...
رویدادهای بزرگ جهان به ویژه ایران و گیلان و مازندران در آن آمده است که ۹۵۰ از هجرت گذشته است. مؤلف به خاندان کیا در مازندران و صفویان توجه ویژه داشته است؛ خط: نستعلیق تحریری مخلوط به شکسته، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ ۴گ (۳۶۳پ-