tavārī yazdī, ‘abbās-e mohammad (- 21c)
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۴۲۲۹
کاتب = مؤلف، تا: ۱۴۰۹ق [نشریه: ۱۳-۳۷۸]
● پریخانه / ادبیات / فارسی
parī-xāne
طغرای مشهدی، - ۱۱۰۰ قمری
toqrā-ye mašhadī (- 1689)
در وصف شاه عباس دوم (۱۰۵۲-۱۰۷۷ق) به نثر آمیخته به نظم.
آغاز: پریخانه طغرا. چون بنام خدیو ایران زمین تازگی رقم بنا گردید در قصر شهر سبابه جهت بلقیس ... ای راقم فرد رزق چه صبح و چه شام ×× طراح وجود خلق چه خاص و چه عام ...
[دنا ۶۳۴/۲ ( ۶ نسخه)؛ نسخههای منزوی ۳۵۳۹/۵ (۴ نسخه)؛ مشترک پاکستان ۱۶۱/۵ (۶ نسخه)؛ شعرای کشمیر ۷۴۶/۲]
۱. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۶۷۹/۹
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: ترمه نازک، جلد: میشن سیاه لایی، ۱۵ سطر [ف: ۴-۶۶۱]
۲. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۷۶۹/۱۶
آغاز: برابر؛ انجام: ای تازه مرقعی سراپا زینت ×× از چشم بد کسان میساد گزند
خط: نستعلیق پخته تحریری، بیکا، تا: قرن ۱۲؛ ۱۴گ (۱۳۲پ-۱۴۵ر) [ف: ۲-۳۴]
۳. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۲۰۰/۲۵-عکسی
نسخه اصل: گنج، ش ۲۰۸۶ در فهرست نیامده است؛ خط: نستعلیق تحریری، بیکا، تا: قرن ۱۲ [عکسی ف: ۲-۴۷]
۴. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۸۶۱/۲۷-ف
نسخه اصل: دانشگاه پنجاب در لاهور شماره ۸۷۴/۹ فارسی؛ کا: ظهیرای تفرشی، تا: چهارشنبه ۱۲۴۵ق [فیلمها ف: ۳-۱۸۸]
۵. تهران؛ بانکی پور؛ شماره نسخه: بدون شماره
بیکا، بیتا [میراث اسلامی: ۵-۶۲۷]
۶. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۱۰/۱
آغاز: برابر؛ انجام: آن تازه مرقع سرا پا زینت ×× از چشم بد کسان مبیناد گزند
حدود ۲۴۰ بیت نوشته دارد و نسخه مجلس آن را ندارد؛ خط: نستعلیق شکسته، بیکا، بیتا؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: تیماج سرخ مقوایی زرکوب کهنه، ۱۵ سطر (۱۰×۱۹/۵)، اندازه: ۱۸×۲۹/۵سم [ف: ۲-۱۹۶]
۷. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۳۲۱۵/۱۲
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ با سرلوح، مجدول، دارای کمند؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج تریاکی یکلا، ۱۰ص (۱۱۶-۱۲۵)، ۳۲ سطر (۹×۲۷)، اندازه: ۱۶×۳۲/۵سم [ف: ۱۰-۷۹۵]
● پریشان = گلستان قاآنی / ادبیات / فارسی
parīšān = golestān-e qāānī
قاآنی، حبیب الله بن محمد علی، ۱۲۲۳-۱۲۷۰؟ قمری
qā'ānī, habīb-ol-lāh ebn-e mohammad 'alī (1808-1854)
اهداء به محمد شاه قاجار(۱۲۵۰-۱۲۶۴)
تاریخ تألیف: ۲۰ رجب ۱۲۵۲
به روش «گلستان» سعدی، دارای نثری روان و شیرین آمیخته با نظمی شیوا. در انشاء، پیرو سبک گلستان سعدی است ولی رعایت فصول و ابواب در آن نشده و تابع نظم و ترتیبی نیست چنان که میگوید: در این کتاب پریشان نبینی از ترتیب ×× عجب مدار که چون نام خود، پریشان است.
آغاز: توانا خدایی که بیخودان بزم محبت، گاهی مست قدرت اویند و گاهی هست رحمت او ... بیت: جنبش مژگان دلیل جنبش جان است ×× جنبش جان چیست، پیک قدرت یزدان
انجام: هر که از این غم بدلش پرتویست ×× در نظرش ملک دو عالم یکی است / یارب از اینغم دل من شاد کن ×× وزغم دنیا دلم آزاد کن
چاپ: تهران، ۸-۱۳۲۷ شمسی؛ هند، سنگی، ۱۲۸۸، وزیری بزرگ، ۸+۱۲۲ص؛ طهران، سنگی، ۱۲۷۱، جیبی، ۱۸۰+۱ص
[نسخههای منزوی ۳۵۴۰/۵؛ الذریعة ۱۹۷/۳؛ دنا ۶۳۴/۲ (۲۷ نسخه)]
۱. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: ۴۰۴
خط: شکسته، نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ محشی؛ جلد: تیماج مشکی مجدول، ۶۰گ، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۵/۵×۲۱سم [ف: ۲-۸۴]
۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۲۶۰۹/۲
آغاز: برابر؛ انجام: چو روستایی خر کز برای صره زر ×× رود بمسجد و بر سقف دیده وقف کند
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج سیاه، ۴۹گ (۴۳۰-۴۷۸)، ۲۰ سطر متن (۱۴نیم سطر حاشیه سطر)، اندازه: ۱۳×۲۲سم [ف: ۸-۳۴۶]
۳. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۴۹۷۸
آغاز: برابر؛ انجام: که امردی از امارد که در معصیت و نافرمانی تالی شیطان مارد بود.
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: اواخر قرن ۱۳؛ واقف: سید محمد باقر مولوی عربشاهی سبزواری، ۱۴۰۵ هـ.ق؛ کاغذ: حنایی کمرنگ، جلد: میشن دارچینی، ۹۰ص، ۱۰-۱۲ سطر، اندازه: ۱۰/۳×۱۶/۶سم [ف: ۱۷-۶۱]
۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۰۷۶۰
آغاز: برابر؛ انجام: تیره و تفته، همچو ساک شود، لاجرم هر چه در جهان.
خط: نستعلیق شکسته خوش، بیکا، تا: اواخر قرن ۱۳؛ افتادگی: انجام (حدود ۱۰۰ برگ)؛ واقف: مرحوم حاج آقا محمد ایرانی