فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۵، ص ۸۵

۸۵ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۵
طالع‌بینی / فارسی onmūzaj-e tāle‘-e velādat estexrāj-eh be-zīj-eš šāhī زایجه طالع ولادت یکی از بزرگان زمان است به نام بدر الدین ابوالقاسم بن محمد بن ابی تراب موسوی نیشابوری در سال ششصد و شش یزدگردی برابر ششصد و پنجاه و پنج هجری قمری و مستخرج که نام خود را مذکور نداشته است. پس از حمد باری و نعت نبی و تمهید مقدمه چنین گوید: «پس از جمله سعادات کامل و شهادات شامل که از حرکات استحالى و انتقالی ظاهر گشته است، یکی موجود وجود امیر امجد رشید، قرة عیون العلماء و الامراء، سلالة المجد و الکرم، ذوالسعادات، سلالة النبوية، مفخر آل يس، بدرالدین ابوالقاسم بن صدر الکبیر العالم المقبل المحسن المنصف الممكن الموقر سند السادة سلطان النقباء، حسیب و نسیب خراسان، فخرالدولة و الدین شمس الاسلام و المسلمین، مختار الملوک قدوة الصدور و اکرمهم، محمد بن ابی تراب الموسوى يديم الله علوه و کبت بالذل عدوه و نور عينه بجمال و کمال و رفعت و سناء، و این ولادت بوده است در بهترین وقتی و خجسته ترین ساعتی از شب سه‌شنبه بیست و ششم ماه محرم سال بر ششصد و پنجاه و پنج از هجرت سید المرسلین محمد المصطفى عليه الصلوة و السلام موافق با شب سیزدهم از ماه شباط سال بر هزار و پانصد و شصت و هشت از تاریخ ذوالقرنین اسکندر رومی موافق با شب چهارم از اردیبهشت ماه قدیم سال بر ششصد و بیست و شش از تاریخ یزدجرد شهریار آخر ملوک عجم، و این ولادت مبارک در شهر نیشابور بوده است که طول ویست از جزایر خالدات چندین: صب ل و عرض وی از خط استوا در ناحیت شمال چندین: لو کا والله اعلم». و بعد به استخراج طالع ولادت وی پرداخته بحکایت مترصد و تصحیح آن به نمودار بطلیموس و کوشیار و هرمس، و استخراج تقویم قمر در وقت سقوط نطفه و ساعات بعد تا زمان میلاد و استخراج تقویم شمس در وقت ولادت با ذکر زایجه طالع و احکام آن تا منتهی شود به حواس خمسه. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۵۶۳۲/۴ آغاز: ثنای بی منتها حضرت کبریا خدای را که ذات او از مناسب زمان و مکان مبراست؛ انجام: و تا بآخر عمر این حاست در صحت بود، اینست احوال پنج حواس ظاهر که شرح آن داده آمد بعون الله و حسن توفیقه وصلى الله على محمد وآله اجمعين خط: نسخ، کا: حیدر بن محمد رمال، تا: ۶۸۰ق؛ کاغذ: حنایی، جلد: چرمی عنابی ضربی، ۷۷، اندازه: ۱۵/۵×۲۱/۸سم [ف: ۸-۴۳۸] ● انموذج الطب / طب / ترکی onmūzaj-ot teb حکیم امیر چلبی، محمد طبیب، -۱۲۸۷ قمری hakīm amīr čalabī, mohammad tabīb (- 1870) اهداء به: وزیر کاپیتان رجب پاشا تاریخ تألیف: ۱۰۳۴ق (زمان سلطنت رجب پاشای سوم) کتابی نسبتا مفصل با عناوین تعلیم، سفر و باب؛ مشتمل بر «مقدمه» و شش «تعلیم» و دارای ابواب و یک «خاتمه». مؤلف در مقدمه به علت تألیف کتاب اشاره نموده سپس مباحثی در کلیات طب و ادویه مفرده به ترتیب حروف الفبا آورده آنگاه بیماری بدن را از سر تا به پا همراه با روش درمان هر یک را بیان کرده است. مؤلف در این اثر از کتاب‌هایی چون قانون، شفاء، تحفة سعدیه، الموجز و شروح آن، کامل الصناعة علی بن عباس اهوازی، اسباب و علامات، الحاوی محمد بن زکریا رازی، ذخیره خوارزمشاهی سید اسماعیل جرجانی و ... بهره جسته و اشعاری نیز از حافظ و سعدی در لابه لای نسخه آورده است. [کشف الظنون ۱۸۴/۱؛ هدية العارفين ۲۷۸/۲؛ عثمانعلی مؤلفلری ۲۰۴/۳؛ فهرس مخطوطات مكتبة كوپریلی ۴۸۷/۱؛ فهرس المخطوطات التركية العثمانية ۵۳/۱؛ فهرس مخطوطات الطب الاسلامی فی مكتبات تركیا ۱۴۱] قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۹۵۴/۱ آغاز: حمد وسپاس بی قیاس اول صانع حکیم جنابه سزاوارد که قدرة ... سبب تألیف کتاب و موجب تسطیر حکمت نصاب داعی حقیر سید محمد الطبيب؛ انجام: كورمك قالبدر بوطریق ایله تمام علم حاصل ایدر بونه نصکره همان عقل سلیم و طبع مستقیم کرکدر که طالبه رهبر اولا. خط: نسخ، کا: ولی بن فتح الله الشهیر بازار باشی، تا: ۱۰ رجب ۱۰۶۳ق، جا: اسکدار در ترکیه؛ مصحح، محشی با نشان «منه»، «سیدی» و «علی چوقدار»، برخی حواشی به فارسی، مجدول، دستخطی از حاج [دمران] افندی؛ مهر: «عبده مرتضی علی» (مربع)؛ کاغذ: فرنگی، ۲۷۸گ (۱۱پ-۲۸۸ر)، ۲۳ سطر، اندازه: ۱۰/۵×۱۸/۵سم [ف: ۳۵-۳۹۷] انموذج عباسی ← الواح عباسی ● انموذج العلوم / چنددانشی / عربی unmūḏaj-ul ‘ulūm دوانی، محمد بن اسعد، ۸۳۰-۹۰۸ ؟ قمری davvānī, mohammad ebn-e as‘ad (1427-1503) اهدا به: سلطان محمود اق قوینلو تاریخ تألیف: ۹۰۷ق؛ ده مسئله از ده علم به اختصار که دوانی برای طلاب مبتدی تألیف کرده است: مسئله ۱. در حدیث و اصول فقه؛ ۲. در فقه؛ ۳. در برخی از خلافیات؛ ۴. در طب؛ ۵. در کلام؛ ۶. در تفسیر؛ ۷. در هندسه؛ ۸. در هیئت؛ ۹. در منطق؛ ۱۰. در ارثماطیقی. دوانی رساله را برای سلطان محمود نوشته و در دیباچه رساله با
۸۵

گزارش اشکال یا پیشنهاد