گلشن لطفش دمد نسیم قبول. و من الله الوصول الى كل مأمول و انه خیر مقصود و مسئول». رساله مرتب است بر دیباچه و یک مقدمه و پنج باب و خاتمه: دیباچه پس از خطبه در سبب تألیف و تعریف علم اصول فقه؛ مقدمه در احکام شرعیه حکم شرعی خطاب شرع است که متعلق شود به افعال مکلفین؛ باب ۱. در لغت «کذ» به معنی مکتوب و در شرع به معنی قرآن ... (شامل هفت فصل در مباحث وضع و امر و نهی عام و خاص مطلق و مقید، مجمل و مبین، ناسخ و منسوخ، منطوق)؛ باب ۲. در سنت و او در لغت طریقت است (دارای چهار فصل در بیان اقسام احکام، طریق ثبوت سنت، تعارض ادله، کیفیت روایت)؛ باب ۳. در اجماع و او در لغت اتفاق است و عزم (دارای سه فصل: حجیت اجماع، نفی اجماع بودن بعضی اتفاقات در بعضی احکام اجماع)؛ باب ۴. در قیاس و او در لغت تقدیر است یعنی اندازه کردن (دارای دو فصل در بیان ارکان قیاس، اختلاف در حجیت قیاس)؛ باب ۵. در استدلال و او در لغت طلب دلیل است (دارای دو فصل در بیان استصحاب، استحسان)؛ خاتمه در اجتهاد و کیفیت استدلال و اعتراضات (دارای سه فصل در تعریف و احکام اجتهاد کیفیت استدلال، اعتراضات متوجه بر دلیل به طریق مناظره).
آغاز: بسمله، عنوان نامه نامی و دیباچه صحیفه سامی حمد و سپاسی حکیمی است.
انجام: از تفصیل اعتراضات او نیز اعراض نمودیم الله ولی التوفيق.
[الذريعة ۲۰۲/۲؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی ۱۰۰/۶؛ دائرةالمعارف تشیع ۴۲۸/۱-۴۲۹؛ فهرستواره فقه هزار و چهارصد ساله اسلامی در زبان فارسی ۱۸۵-۲۳۶؛ موسوعة مؤلفی الامامیة ۲۳۹/۲-۲۴۷]
۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۳۶۹/۱۸
خط: نستعلیق، کا: عین علی، تا: قرن ۱۱؛ مجدول؛ کاغذ: سفید و آبی، جلد: تیماج قهوهای مقوایی نو، ۴۸۷-۵۲۱، ۲۵ سطر (۹×۱۹)، اندازه: ۱۵×۲۶سم [سنا: ف: ۱-۲۰۳]
۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۲۰۷۱
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ مصحح؛ اهدایی: رهبری، فروردین ۱۳۷۴؛ کاغذ: حنایی کشمیری موریانه زده، ۱۶گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۲/۵×۲۱/۵سم [ف: ۱۶-۴۴]
۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۱۶۰۴/۲
آغاز: برابر؛ انجام: از اطناب منجر باملال عاری از ایجاز مقتضی با خلال رجاء
فقط مقدمه کتاب است؛ خط: نسخ خوش، کا: محمد فرزند عبدالحسین، آل حسینی نجفی نخعی، تا حدود ۱۰۷۸ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی آهارمهره، ۲گ (۲۱-۲۲)، ۲۰ سطر، اندازه: ۶×۱۳سم [ف: ۲۹-۳۳۴]
۴. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: ۱۹۷/۲
خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۱۹۲ق؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: ۱۳۹۸]
۵. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۴۸۰۵/۳
آغاز: نقول مرتب شود و از مبادی اجماع حواس نتایج بی قیاس منقدح و منشعب گردد؛ انجام: حدسیه و خلقیه و مختار آنست که اجتهاد متجزی شود زیرا که قوت استدلال
برگ اول نسخه حاضر افتاده و تا برگ اول خاتمه را داراست؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج کرم قهوهای عطف مشکی، ۲۴گ (۶۴ر-۸۷پ)، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۰/۲×۱۹سم [ف: ۴۱-۲۲۲]
۶. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۷۱۱
آغاز: برابر؛ انجام: فصل اول در اجتهاد و احکام، پوشیده نماند ... معرفت آنچه متعلق است به احکام شرعیه فرعیه از آیات پانصد است و از احادیث بطریق حفظ.
نسخه اصل: کتابخانه ندوة العلماء، لکهنو، هند، شماره ۱۲۹ (ردیف ۲)؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام (یکی دو برگ)؛ مصحح؛ ۲۶ص، ۲۱ سطر [عکسی ف: ۵-۱۴۴]
۷. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: ۲۸۱/۱۵
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جا: کرمان [نشریه: ۲-۱۰۵]
۸. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۵۸۷۸
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مغلوط، مجدول؛ واقف: نائینی؛ ۱۲گ (۲۱-۹)، اندازه: ۴۲/۵×۲۶سم [ف: ۶-۴]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۲۵۳/۳-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها- ف: ۱-۶۵۸]
● اصول الفقه / اصول فقه / عربی
usūl-ul fiqh
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، -۹۹۳ قمری
moqaddas-e ardabīlī, ahmad ebn-e mohammad (- 1585)
شامل سه بخش: ۱. حاشیه بر مسئله اجماع از شرح عضد ایجی بر مختصر ابن حاجب؛ ۲. امر به شیء و نهی از ضد؛ ۳. خلو زمان از مجتهد.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۱۴۴۶/۲
بیکا، بیتا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوهای مقوایی ضربی کناره سرخ، ۴۴ص (۳۷۵-۴۱۸)، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۱/۵×۱۸سم [ف: ۳-۱۵۳]
● اصول الفقه / اصول فقه / عربی
usūl-ul fiqh
حنفی، محمد بن جراباش