فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۴، ص ۲۲۳

۲۲۳ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۴
uṣūl-ul-‘arabīyya تنکابنی، محمد بن سلیمان، ۱۲۳۴-۱۳۰۲ قمری tonekābonī, mohammad ebn-e soleymān (1819-1885) شرح حدیثی است که درباره وضع اصول نحو و قواعد کلی آن از حضرت امیرالمؤمنین (ع) روایت شده است. این شرح مزجی توضیحی و بسیار مختصر می‌باشد. آغاز: احمدالله و أشهد أن لا اله الا هو ... هذا ما سنح لى فى شرح كلام اميرالمؤمنين حين اختراعه فن العربية. انجام: فقال بلى هى منها فردها فيها، هذا آخر الحديث. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۹۶۳/۲ آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم طالقانی مرجانی، تا: ۱۳۰۶ق؛ جلد: تیماج قهوه‌ای، ۵گ (۸پ-۱۲ر)، اندازه: ۲۱/۵×۱۷سم [ف: ۱۵-۳۴۴] ● الاصول العشرة = اقرب الطرق الى الله = میزان العقائد = السیر و السلوک = الطريق الى الله / عرفان و تصوف / عربی al-usūl-ul ‘ašara = aqrab-uṭ ṭuruq ila-l lāh = mīzān-ul ‘aqā’id = as-siyr wa-s sulūk = aṭ-ṭarīq ila-l lāh نجم الدین کبری، احمد بن عمر، ۵۴۰-۶۱۸؟ قمری najm-od-dīn-e kobrā, ahmad ebn-e ‘omar (1146-1222) رساله‌ای است در بیان اقرب طرق الی الله و اصول و مبانی آن. نخست جمله معروف «الطرق الى الله بعدد انفاس الخلائق» را قرار داده و اصول جمله طرق را در سه نوع معین داشته: ۱) راه سوداگران و بازرگانان که راه اخیار است؛ ۲) راه مجاهدان و ریاضت‌کشان که راه ابرار است؛ ۳) راه سلوک و پرواز به حق که راه زیرکان و چابکان است (راه عشق و محبت). طریق مختار شیخ همین طریق آخر است و درباره اصحاب آن گوید: «الواصلوان منهم فى البدايات اكثر من غيرهم فى النهايات». وی برای این طریق ده اصل یاد کرده است: ۱. توبه، ۲. زهد در دنیا، ۳. توکل، ۴. قناعت، ۵. عزلت، ۶. ملازمت و مداومت ذکر حقیقی، ۷. توجه بالکلیه الى الله، ۸ صبی از لذات نفسانی، ۹. مراقبت، ۱۰. رضا و تسلیم بالله. وی برای هر یک از این ده اصل توضیحی مختصر داده و گذشته است. آغاز: بسملة و الاعتصام بکرمه العمیم قال الشيخ ... الطريق إلى الله تعالى بعدد أنفاس الخلايق و طريقنا الذى نشرع فی شرحه، أقرب الطريق إلى تعالى و أوضحها و أرشدها و ذلك لأن انجام: لا بزهرة المؤمنية و لا بثمار الولاية و النبوة تفهم إنشاء الله تعالى و صلى الله على خير الأنام و البدر التمام محمد عليه الصلوة و السلام و التحية و الإکرام بعون الله الملك العلام [ریحانه الادب ۱۴۲/۶؛ کشف الظنون ۸۷۶/۱؛ دنا ۱۱۰۰/۱ (۴۶ نسخه)] شرح و حواشی: ۱- الاصول العشره (ترجمه و شرح) = شرح اقرب الطرق؛ لاری، رضی الدین عبدالغفور (-۹۱۲) ۲- ده قاعده = ده اصل = میزان العقائد = سیر و سلوک = الاصول العشره (ترجمه)؛ همدانی، علی بن محمد (۷۱۴-۷۸۶) ۳- شرح الاصول العشرة النجمية الكبروية؛ حقی برسوی، اسماعیل بن مصطفی (۱۰۶۳-۱۱۲۷) ۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۵۰۴/۷ خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن ۹؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی مقوایی، ۲ص (۳۴۷-۳۴۸)، ۲۵ سطر (۱۱×۱۸)، اندازه: ۱۷×۲۶سم [سنا: ۱-۲۹۴] ۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۲۴۲۸/۶ آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن ۹؛ کاغذ: شرقی، ۲گ (۳۲-۳۳)، ۲۵ سطر، اندازه: ۶×۱۲/۵سم [ف: ۳۱-۴۰۱] ۳. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۵۴/۴ آغاز و انجام: برابر خط: تعلیق ریز، بی‌کا، تا: نزدیک ۸۱۳ق؛ در برگ ۷۹ر نیایشی است به عربی و در ۷۹پ-۸۰پ داستان آوردن سیبی سرخ و زیبا برای بایزید و سخنان او به فارسی؛ ۲ گ (۷۷الف-۷۸ب) [ف: ۳-۴۱۱] ۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۲۴۷۹ آغاز: بسمله. الحمدلله کفی و سلام علی عباده الذین؛ انجام: عام تسعة و خمسین مائة ما احسن الله عامها خط: نسخ خفی، بی‌کا، تا: ۸۵۹ق؛ ضمیمه نسخه ش ۶۱۸۶ [رایانه] ۵. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۷۲۷/۲۰ آغاز و انجام: برابر خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد بن شیخ علی (محتملاً)، تا: قرن ۱۰؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مشکی منگنه مقوایی، ۳ص (۳۴۱-۳۴۴)، ۱۷ سطر (۵/۵×۹/۵)، اندازه: ۹×۱۰/۵سم [ف: ۲-۲۴۴] ۶. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۰۷۱۷/۱۳ آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: عبدالاول بن علاء بن الحسن بن بنیامین حسینی انامی، تا: ربیع الاول ۹۲۷ق؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج، ۴ص (۲۷۰-۲۷۳)، اندازه: ۱۶×۲۴سم [ف: ۳۳/۱-۱۹۳] ۷. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض۱۳۰۰۷ خط: نسخ، کا: بخشی، تا: ۹۲۸ق [الفبائی: ۶۲] ۸. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۴۳۶۲/۸ آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: شرقی، ۳گ (۴۳-۴۵)، ۱۷ سطر، اندازه: ۵×۸سم [ف: ۳۶-۲۶۶] ۹. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۷۲/۲۶-طباطبائی خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن ۱۱؛ پس از آن در یک صفحه اشعاری
۲۲۳

گزارش اشکال یا پیشنهاد