خط: نسخ، کا: سید ابوالقاسم (محرر) نجفی اصفهانی، تا: ۱۳۳۹ق؛
جلد: تیماج قرمز، ۲گ (۱۸۳پ-۱۸۵ر)، ۱۹-۲۰ سطر، اندازه:
۱۶/۵×۲۰/۵سم [ف: ۱۲]
۱۹. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۶۲۶/۲
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانهای در نجف اشرف، کا: سید حسن بن
عبدالهادی بن موسی بن حسن بن علی بن شکر بن مسعود موسوی
خرسان، تا: ۲۳ ذیقعده ۱۳۵۱ق؛ از روی نسخه سید عبدالرزاق
مقرم؛ ۳ص (۳-۵) [عکسی ف: ۷-۲۳۱]
۲۰. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۲۷۱۴/۱۳
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: جمعه ۲۹ ربیع الثانی ۱۳۷۲ق؛ رکابهدار،
مجدول؛ کاغذ: فرنگی، ۲گ (۷۷-۷۸)، ۱۳ سطر، اندازه:
۱۰×۱۲سم [ف: ۳۲-۳۲۲]
۲۱. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۲۹۵۸/۱۳
خط: نسخ، کا: محمد بن حسن بن عبدالله کاتب، بیتا؛ کاغذ:
پستهای، جلد: میشن سیاه ضربی مقوایی، ۳گ (۶۷پ-۶۹پ)، ۱۸
سطر، اندازه: ۱۳×۲۲سم [ف: ۶-۱۷۲]
۲۲. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۹۶۲/۱۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: احمد بن حسین بن عبدالجبار بحرانی خطی، بیتا؛
با حاشیه م د ح ر ه درباره سلام از نجاشی و علامه در ۶۶پ؛
کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی ضربی، ۳گ (۶۶پ-۶۸ر)، ۱۵
سطر (۸×۱۹)، اندازه: ۱۲×۲۱سم [ف: ۵-۱۰۹۴]
۲۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۴۸۵/۱۳
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ ۳گ (۸۴ر-۸۶ر)، ۱۳ سطر، اندازه:
۱۲×۱۸سم [ف: ۲-۹۳]
۲۴. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۲۹۳۹/۱۳
خط: نسخ، کا: محمد رضا آدریانی، بیتا؛ مصحح؛ جلد: تیماج
قرمز، ۳گ(۶۰پ-۶۲ر)، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۴×۲۰/۵سم [ف: ۸-۱۳۶]
اصل سلیم ← کتاب سلیم بن قیس هلالی
اصل سلیم بن قیس ← کتاب سلیم بن قیس هلالی (ترجمه)
الاصل طهارة الاشیاء ← اصالة الطهارة
● اصل ظریف بن ناصح = اصل عبدالله بن جبر = کتاب الدیات = کتاب عبدالله بن ابحر / حدیث / عربی
aṣl-u Zarīf-i-bn-i nāṣiḥ = aṣl-u ‘abd-ul-lāh-i-bn-i jabr =
k.-ud-dīyāt = k.u ‘abd-ul-lāh-i-bn-i abḥar
ظریف بن ناصح کوفی بغدادی
zarīf ebn-e nāseh kūfī-ye baqdādī
این اصل در واقع فتاوای حضرت امیر المؤمنین علی بن ابی
طالب (ع) است. به کتاب دیات نیز شهرت دارد و از اصول
معتبره است و بر امامان ما (امام صادق، امام کاظم و امام رضا)
عرضه شده و مورد تأیید قرار گرفته و به راویان آن یعنی عبد الله
بن جبر (جبیر) و ظریف بن ناصح کوفی بغدادی نسبت داده شده
است و شیخ طوسی تمامی آن را در کتاب «تهذیب» و شیخ
صدوق در «کتاب من لا يحضره الفقيه» و یحیی بن سعید حلی
در کتاب «جامع الشرائط» آوردهاند.
آغاز: کتاب عبدالله ابحر المعروف بديات ظريف بن ناصح.
بسمله. حمدله. صلاة. و بعد، فان من الاصول المعتبرة المعتمده
المشهورة التي كان اليها المرجع و عليها المعول فی اعصار
اصحاب ائمتنا بل الى زمان المحمدين الثلاثة كتاب الديات الذى
جمعه اصحاب امیرالمؤمنین (ع) الى امراءه و رؤس اجناده و امر
به عماله و كان يعرف بكتاب عبدالله بن ابحر و بكتاب ديات
ظريف بن ناصح لان عبدالل بن ابحر يرويه عن آبائه و ظريف
ناصح يرويه عن عبدالله بن ابحر ... قد كان اميرالمؤمنين (ع) يامر
عماله بذلك قال افتى ع فی کل عظم له مخ فريضة ستمائة
انجام: فجعل لها ثلث الدية، نصف الدية مأة و ستة و ستين ديناراً
و ثلثی ديناراً. و قضى (ع) لها عليه صداقها مثل نساء قومها. تم
الكتاب بعون الله و حسن توفيقه فی شهر ذیقعدة الحرام سنه ۱۳۸.
چاپ: به اهتمام میرزا حسن مصطفوی تبریزی، همراه چند اصل
دیگر، تهران، ۱۳۷۱ق
[رجال النجاشی: ۴۵۷/۱؛ الذريعة: ۱۲۵/۲ و ۱۵۹ با عنون اصل ظریف بن ناصح
کوفی؛ بغدادی-۲۸۶/۸ با عنوان کتاب الدیات؛ دنا ۱۰۶۵/۱ (۷ نسخه)؛ ن.ک.:
«الاصول الاربعمائة» در همین مجموعه]
۱. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۷۰۹۳/۱۷
خط: نسخ، کا: محمد علی بن ملا سلطان علی کرازی کواری، تا: قرن ۱۳؛ از روی خط عبدالرضا ابن احمد جزایری مورخ روز
یکشنبه ۱۱ صفر ۱۰۹۶ از روی خط حر عاملی از روی نسخه
شیخ نصرالله حسینی قزوینی مورخ ۱۰۱۵ در کربلا و از روی خط
ملا رحیم شیخ الاسلام از روی نسخه منصور بن حسن بن حسین
آبی در ۳۷۴ در موصل از روی نسخه ابوالحسن محمد بن حسن
بن حسین بن ایوب قمی که از تلعکبری شنیده بوده است؛ مهر:
اسدالله؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ لایی، ۱۹ سطر (۸×۱۵)،
قطع: ربعی، اندازه: ۱۲×۲۰سم [ف: ۱۶-۴۵۳]
۲. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۲۰۱۷/۱۶-عکسی
آغاز و انجام: برابر
همراه ۱۴ اصل دیگر؛ خط: نسخ خوش، بیکا، تا: ۱۲۸۳ق؛ ۲۰ص
(۱۸۴-۱۶۵) [عکسی: ۱-۲۹]
۳. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۹۲۹۵/۱۶
خط: نسخ، کا: محمود موسوی خوانساری، تا: ۸ محرم ۱۲۸۴ق؛
۷گ (۶۶ ر-۷۳ ر) [مختصر ف: ۶۵۲]
۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۳۴۳۷۶