فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۳۴، ص ۷۷۴

۷۷۴ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۳۴
● هفتاد و سه فرقه صوفیه / ادیان و مذاهب / فارسی haftād va se ferqe-ye sūfīye رساله کوتاهی است درنقد طایفه صوفیه با مقدمه‌ای دربیان هفتاد و سه فرقه با استفاده از احادیث اهل بیت علیهم السلام. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۱۸۳۸/۱-۱۰/۱۴۸ آغاز: بسمله الهی المهدی من هدیت فاهدنا صراطک المستقیم بعبدک الذی هو ... اما بعد بر اصحاب بصیرت مخفی نماند که امت سیدالمرسلین بعد از آنحضرت به سبب؛ انجام: واز علماء متقدمین ومتأخرین درباره این ملحدین منافقین به دین چه رسیده. حفظنا الله تعالى من شر الاشرار ... ومن الشرک والالحاد والكفر والعباد بحق محمد وآله الامجاد خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: ۱۲۴۴ق، جلد: تیماج، ۹گ، ۱۵سطر، اندازه: ۱۷×۲۰/۵سم [ف: ۸-۴۸۸۲] ● هفتاد و سه ملت = وضوح المذاهب / کلام و اعتقادات، ادیان و مذاهب / فارسی haftād va se mellat = vozūh-ol mazāheb مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۸۹۸۳ آغاز: بسمله، بعد الحمد و الصلوه بر ضمایر منیره مومنان؛ انجام: جعلنا منهم و ارزقنا ... و محبهم و صحبتهم خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: ۱۲۹۰ق [رایانه] هفت اسباب ← هفت احباب ● هفت اقلیم / عرفان و تصوف / فارسی haft eqlīm الله آبادی، محب الله، - ۱۰۵۸ قمری allāh-ābādī, moheb-ol-lāh(- 1648) [فهرستواره منزوی ۲۶۲/۱] تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۹۳۳/۹-ف نسخه اصل: بادلیان ۲۶۹۲ وینفیلد ۷۴ (فهرست ۵۱/۳)؛ بی‌کا، بی‌تا [فیلمها ف: ۱-۷۴۳] ● هفت اقلیم = تذکره هفت اقلیم / تراجم / فارسی haft eqlīm = tazkere-ye haft eqlīm رازی، امین بن احمد، ق ۱۱ قمری rāzī, amīn ebn-e ahmad(- 17c) تاریخ تألیف: ۱۰۰۲ق؛ محل تألیف: هند تذکره مشتمل بر تراجم احوال و اشعار، تألیف امین احمد رازی بن خواجه میرزااحمد که در ۹۳۰ق از جانب شاه طهماسب صفوی به کلانتری ری منصوب بوده است. مبتنی بر ذکر هفت اقلیم که اساس تراجم شعراء بر این ترتیب هفت‌گانه نهاده شده، چنان‌که خود مؤلف می‌گوید: «چون ماحصل این تذکره ذکر هفت اقلیم است هر آینه این نسخه را موسوم به هفت اقلیم گردانید تا اسمی با مسمی باشد». سرایندگان به ترتیب شهر آنان که در کدام «اقلیم» از هفت اقلیم اند جای داده است. رویهم ۱۵۶۰ تن از سرایندگان، پیران، فاضلان، امیران و پادشاهان را به کوتاهی، در مدت شش سال ۹۹۶-۱۰۰۲ق گزارش کرده است. آگاهی‌های جغرافیایی و تاریخی نیز دنبال نام شهرها آورده است. هفت اقلیم: ۱. یمن، بلاد زنج، نوبیه و چین؛ ۲. مکه، مدینه، یمامه، هرمز، دکن، احمد نگر، دولت آباد، گولکندع، احمدآباد، سورت، بنگال، اریسه و کوچ؛ ۳. ایران، عراق، بغداد، کوفه، نجف، بصره، یزد، فارس، سیستان، قندهار، غزنین، لاهور، دهلی، سوریه و مصر؛ ... ۷. بلغار، سقلاب، یأجوج و مأجوج. آغاز: خرد هر کجا گنجی آرد پدید×× بنام خداساز و آنرا کلید / خدای خردبخش بخرد نواز ×× همان ناخردمند را چاره ساز ... اما بعد چنین گوید محرر این مقالات و مقرر این کلمات امین احمد رازی اصلح الله احواله که این کمینه بی بضاعت همیشه اوقات را در تحقیق احوال ابرار و اخیار مصروف میداشت و از بحار فواید و اشعه انوار عواید ایشان اعتراف و اقتباس مینمود تا آخر بنا بر وفور خواهش خود و اشاره بعضی از دوستان خاطر بدان قرار گرفت که تذکره جمع سازد از نظم و نثر تا زمان حال را کاری و ایام مستقبل را یادگاری باشد و بعد از شش سال که لیلاً و نهاراً بدان مواظبت نموده شد کتابی بحصول پیوست مملو از اشعار و اخبار و حکایت و آثار که هر صفحه اش گلزاریست روح افزا که دماغ اهل خبرت معطر میدارد و هر ورقش چمنی است خرم و زیبا که دیده ارباب بصیرت را منور میسازد ... و چون ما حصل این تذکره ذکر هفت اقلیم است هر آینه این نسخه را موسوم بهفت اقلیم گردانید تا اسمی با مسمی باشد ... انجام: جابلقا شهریست در نهایت ولایت مغرب و اهل آن از اولاد عادند و یهودیان بر این اعتقادند که چون اولاد موسی از بخت النصر بگریختند حق تعالی ایشانرا بجانب جابلقا انداخت ... لله الحمد و المنه که بمساعدت توفیق ابدی و موافقت تأیید سرمدی این جمیله بدیع منظر که مدتی مدید در لباس سواد مخفی بود کسوت بیاض پوشید ... امیدواری بعنایت حضرت باری جل ذکره چنانست که بنظر اصحاب هنر و بسمع اصحاب عقول منظور و مقبول گردد بمنه و کرمه.الهی لطف خود را یار من کن×× ز رحمت یکنظر در کار من کن / بود گر ملک معنی آشنائی×× کند یادم باخلاص دعائی. چاپ: قسمتی از تذکره هفت اقلیم توسط انجمن آسیائی بنگال در کلکته به طبع رسیده (۱۹۱۸)؛ به اهتمام جواد فاضل، به سرمایه کتابفروشی ادبیه؛ به تصحیح سید محمد رضا طاهری «حسرت»، تهران، سروش، ۱۳۷۸ش، در سه جلد؛ این کتاب
۷۷۴

گزارش اشکال یا پیشنهاد