فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۳۳، ص ۶۸۳

۶۸۳ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۳۳
● نقشه بزرگ (ترجمه) / جغرافیا / فارسی naqše-ye bozorg (t.) علی بخش میرزا قاجار، ۱۲۵۴ قمری ‘alī baxš mīrzā qājār (1838 -) اهدا به: نصیرالدوله تاریخ تألیف: ۱۲۹۳ق این رساله که بدین نام دردفاتر کتابخانه ملی مسطور است حاوی اطلاعات مختصری است از هیئت و قوسمغرافی و استرنومی به زبان ساده و از آنجا که از نخستین ترجمه‌های فارسی در این فن است واجد تعدادی لغات نو می‌باشد که پاره‌ای از آنها امروز به کار نمی‌رود. اصل کتاب به فرانسه بوده است. [نسخه‌های منزوی ۳۷۱۳/۱ (با نام رساله هیئت)؛ فهرستواره منزوی ۱۸۷/۱ و ۲۸۵۹/۴] ۱. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۱۹۳ آغاز: آغاز ترجمه: بسمله، ترجمه صفحه اول، مقصود از ترسیم این دو دایره که عبارت از نقشه طرفین کوه باشد؛ انجام: پایان ترجمه: دکل یک کشتی فرانسه که ۱۲۰ توپ دارد ۷۳ متر. خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی‌تا، جا: تهران؛ جلد: تیماج، ۹۷گ، ۱۱ سطر (۹×۱۵/۵)، اندازه: ۱۴×۲۱سم [ف: ۳-۲۲۶] ۲. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۴۱۶ آغاز: بسمله. مقصود از ترسیم این دو دائره که عبارت از نقشه طرفین کره باشد نمودن سحل ظاهر و مرئی ثوابت در آسمان؛ انجام: در بیان سر حد برف دائمی در امکنه و آب و هوای مختلف بنا بگفته مسیو هو مبولد در تحت خط استوا الی سه درجه شمالی و سه درجه جنوبی خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۳، جا: تهران؛ جلد: تیماج مذهب، ۱۱۶گ، ۱۰ سطر (۱۰/۵×۱۶)، اندازه: ۱۷×۲۳سم [ف: ۱-۳۹۹] ۳. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۳۱۴/۱ آغاز: الحمدلله الذی جعلنی من امة خیر النبیین ... این ذره بی مقدار علی بخش قاجار پیش خدمت خاصه حضرت ... مظفر الدین میرزا ... در ظرف یکماه ترجمه نمودم ... بیان مقصود از ترسیم این دائره و عبارت از نقشه طرفین کره باشد نمودن محل ظاهر و مرئی؛ انجام: در بیان سرحد برف دائمی امکته ... بنا بگفته موسیو هو مبولد از تحت خط استوا الی سه درجه شمالی و سه درجه جنوبی و برف دائمی در سطح بحر در هفتاد و پنج درجه عرض شمالی است. مجلد نخست از این مجموعه است، در حواشی نادر میرزا از مجلد ۲ آن نیز یاد شده، تذکر: نام کتاب در فهرست «ترجمه نقشه مقیاسی و مصور ستارگان و زمین» آمده که براساس فهرستواره ۱۸۷/۱ تصحیح گردید؛ خط: نسخ، کا: علی اکبر، تا: ۱۲۹۸ق؛ محشی از نادر میرزا؛ جلد: تیماج، ۹۱ص (۲-۹۲)، اندازه: ۲۰/۵×۳۳سم [ف: ۱۹-۲۹۹] ● نقشه تهران / جغرافیا / فارسی naqše-ye tehrān به دستور: ناصرالدین شاه قاجار تاریخ تألیف: ۱۲۸۵ق به دستور ناصرالدین شاه و به حکم اعتضاد السلطنه وزیر علوم علی قلی میرزا رئیس دارالفنون با سرپرستی امیرتومان جعفر قلی خان رئیس مدرسه و عبدالغفار نجم الملک معلم ریاضی به دستیاری محمد حسین خان سرتیپ اول ناظم مدرسه و به همراهی بیست نفر از شاگردان مهندس مانند محمد حسن میرزای سرتیپ و آقا علی خان سرتیپ و ذوالفقار خان سرتیپ و سلیمان خان سرتیپ مسیحی و عباس قلی خان سرتیپ و دیگران که در یکسال در تهیه آن کار کردند. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۷۸۵-ف بی‌کا، بی‌تا؛ ۴۸گ [فیلمها ف: ۱-۲۶۸] ● نقشه تهران / جغرافیا / فارسی naqše-ye tehrān ۱. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۰۱۶-ف نسخه چاپی آقای دکتر اصغر مهدوی؛ بی‌کا، بی‌تا [فیلمها ف: ۳-۱۲۳] ۲. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۱۸۵-ف روزگار قاجار (از تابلوی بزرگ کتابخانه)؛ بی‌کا، بی‌تا [فیلمها ف: ۳-۱۴۱] ● نقشه جغرافیا / جغرافیا / فارسی naqše-ye joqrāfīyā شامل سه قسمت می‌باشد که مجبعلی آن را در تاریخ جمادی الاول ۱۳۰۲ق ترسیم نموده است: ۱. نقشه جغرافیایی آفریقا و تقسیمات دولتی: مصر، اتیوپی، تونس، الثری، مراک، نوبه، صحرا، سودان شمالی، نرکامبیا، حبشه، سومال، زنگبار، موزامبیک، سودان جنوبی، گینه علیا، سیر الثون، حبوب، گینه سفلی، اومپیی، هوتن تت، کوچ نشین دماغه، کافرستان دروتنی، ترانسوال، اوراژ، مدکس کر (مجموعاً ۲۶ کشور)؛ ۲. نقشه اروپا و تقسیمات دولتی: روسیه، سکاندیناو، پروس، اطریش، عثمانی، آلمان، پولس، ایتالیا، فرانسه اسپانی، پرتغال، انگلیس، ایرلند، بلژیک، لیبا، وان مارک، یونان (مجموعاً ۱۷ کشور)؛ ۳. نقشه جغرافیائی آسیا با تقسیمات دولتی: مالاکا، هندو چین، هندوستان، چین، ژاپن سیبری، ترکستان شرقی، ترکستان غربی، افغانستان، بلوچستان، ایران، بحر خزر، عثمانی آسیا، عربستان، بحر قلزم (این منطقه آسیا از شمال محدود به اقیانوس منجمد شمالی و از جنوب محدود به اقیانوس هند مجموعاً ۱۳ کشور).
۶۸۳

گزارش اشکال یا پیشنهاد