● معرفت انحراف قبله بلدان / جغرافیا / فارسی
ma‘refat-e enherāf-e qeble-ye boldān
مختصری در معرفت تشخیص انحراف بلاد از خط نصف النهاری برای استقبال قبله و فوائد مختلف دیگر و اندکی هم در شناخت ساعات است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۱۳۳۶/۸
آغاز: فایده و معرفة انحراف قبله بلدان از خط نصف النهار منقول از مطلع الانوار مولانا محمد باقر یزدی که فرمود است؛ انجام: بپوش جامه سبز و کبود و آل و سفید ×× مپوش زرد و سیا و بنفش عنابی
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ محشی؛ مورخ ۱۸۵۳ میلادی، ۵گ (۵۸-۶۲)، ۱۹سطر، اندازه: ۹/۵×۱۶سم [ف: ۲۸-۵۵۱]
● معرفت انسان / عرفان و تصوف / فارسی
ma‘refat-e ensān
نسفی، عزیزالدین بن محمد، ق۷قمری
nasafī, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad(- 13c)
به درخواست: تاج الدین هادی ابرقوئی
تاریخ تألیف: رمضان ۶۹۱ق؛ محل تألیف: کوه ابراهیم ابرقوه
یکی از رسالههای «انسان کامل» اوست با عناوین «ای درویش» در پانزده «فصل»: ۱. بیان خلقت صورت انسان؛ ۲. تربیت نطفه به نوعی دیگر؛ ۴. موالید سه گانه (معدن، نبات، حیوان)؛ ۵. روح نباتی؛ ۶. روح حیوانی؛ ۷. حواس ده گانه درونی و بیرونی؛ ۸ قوه محرکه؛ ۹. روح انسانی؛ ۱۰. سلوک اهل هند؛ ۱۱. روح چیست؛ ۱۲. ترقی روح انسانی؛ ۱۳. آدمی چند روح دارد؛ ۱۴. اجسام و ارواح و موالید چون پدید آمدند؛ ۱۵. نصیحت. (احمد منزوی)
آغاز: ۱: بسمله. در بیان معرفت انسان. نفس انسانی. بدان که جان معنی منبسطی است صفت وی و اثروی حیات است.
۲: الحمدلله رب العالمین ... جماعت درویشان از این بیچاره درخواست کردند که میباید در معرفت انسان رساله ای جمع کنی ...
انجام: ۱: سعادت و شقاوت هرگز مبدل نشود. و الله اعلم بالصواب
۲: ای درویش به یقین بدان که ما مسافرانیم ... در بند آن مباش که آزاری از تو به کسی رسد به قدر آن که میتوانی راحت میرسان. و الحمد لله رب العالمین.
چاپ: تهران، با پیشگفتار هانری کربن، باتصحیح و مقدمه ماریژان موله، انتشارات طهوری، چاپ دهم، ۱۳۸۹ش [فهرستواره منزوی ۹۱۱/۸]
۱. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۳۸۱۲۴
آغاز: غذای و مجاورت حیات و مجاوری حسن و حرکت ارادی پیدا آورد؛ انجام: و در مرتبه انسان بالاختیار مع العقل الحمدلله رب العالمين و صلى الله ... (بعد از چهار سطر) سیوم نفس انسانی است که منبع او دماغست و آن بخاری است که از آن خون خیزد که در رگها است که به مغز سر پیوسته است
خط: نستعلیق تحریری، کا: ملا محمد بلخی، تا: غره ربیع الاول ۱۰۶۲ق؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: رهبری، ۱۳۸۶؛ جلد: گالینگور، ۶گ، ۱۶سطر، اندازه: ۹/۵×۱۴/۵سم [اهدائی رهبر: ۵-۱۸۸]
۲. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۱۳۴۴/۴
انجام: و اما در مرتبه انسان بالاختیار و العقل.
خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۰۷۰ق؛ ۸ص (۲۷۲-۲۷۹) [ف: ۵-]
۳. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۹۹۴/۸-طباطبائی
آغاز: برابر ۲؛ انجام: ای درویش این رساله را در کوه ابراهیم در ابرقوه جمع کردم و نوشتم در آخر رمضان سنه احدی و تسعین و ستمائه باید که این رساله را عزیز دارید که علم بسیار در این رساله ودیعت نهادیم.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۲ و ۱۳؛ ۳ص (۱۰۴-۱۰۶)، اندازه: ۱۳/۵×۲۱/۵سم [ف: ۲۳-۲۸۳]
۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض۱۴۶۶۷
خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۲۴۵ق [الفبائی: -۶۹]
۵. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۴۰۴۵/۵
آغاز: برابر ۲؛ انجام: این رساله را در کوه ابراهیم در ابرقوه جمع کردم، در آخر شهر رمضان ۶۹۱ ... و من در گوشه اطاق این رساله ها تا اینجا نوشتم (حرر فی شهر صفر المظفر ۱۲۷۵)
خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۲۷۵ق؛ جلد: میشن، ۸گ (۷۱پ-۷۸ر)، ۱۸سطر، اندازه: ۱۵/۷×۲۲/۲سم [ف: ۷-۱۶۶]
۶. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۱۳۱۶/۸
آغاز: برابر ۲؛ انجام: علم بسیار در این ودیعت نهادم و الحمدلله رب العالمین
خط: نسخ، کا: حیدر علی، تا: شوال ۱۲۸۰ق، جا: تهران؛ مصحح ولی پر است از غلط؛ جلد: مقوایی، ۱۰گ (۱۴۸ر-۱۵۷پ)، ۱۵ سطر (۸×۱۵)، اندازه: ۱۵×۲۲/۵سم [ف: ۵-۴۹]
۷. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۰۵/۱۹
آغاز و انجام: برابر ۱
خط: تعلیق، کا: بیوک آبادی همدانی، احمد بن عبدالعلی بیک، تا: زمستان ۱۲۸۳ق؛ ۱ص (۱۴۰ر) [ف: ۳-۴۴۷]
۸. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۸۰۱۳/۸
آغاز: برابر ۲؛ انجام: باید این رساله را عزیز دارید که علم بسیار در این رساله ودیعت نهادیم الحمدلله رب العالمین
خط: نستعلیق زیبا، بیکا، تا: ربیع الثانی ۱۲۸۵ق؛ جلد: تیماج قهوهای، ۹گ (۱۱۹پ-۱۲۷ر)، ۱۳سطر، اندازه: ۱۰/۵×۱۷/۵سم [ف: ۲۱-۱۶]
۹. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۹۴۹/۵
آغاز: برابر ۲؛ انجام: چهار فصل از ابرقوه جمع کردم و نوشتم در اول شهر رمضان المبارک سنه احدی و تسعین و ستمائة آمدیم