خط: نسخ، کا: خلف بن محمد، تا: چهارشنبه ۱۷ جمادی الاول۱۲۸۱ق؛ جلد: مقوا، ۹۰گ، ۲۲سطر، اندازه: ۱۵/۵×۲۰/۵سم [ف: ۲۰-۴۷۹]
● معتمد المسائل بتنقیح الدلایل / فقه / عربی
mu‘tamad-ul masā’il bi-tanqīḥ-id dalāyil
ستری بحرانی، عبدالله بن عباس، - ۱۲۷۰ قمری
setrī baḥrānī, ‘abd-ol-lāh ebn-e ‘abbās(- 1854)
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۱۲۳/۲
بیکا، تا: ۱۲۶۵ق؛ مصحح؛ قطع: وزیری کوچک [میراث شهاب: س۸ش۲-۲۴]
● المعتمد من مذهب الشيعة الامامية / کلام و اعتقادات / عربی
al-mu‘tamad min maḏhab-iš šī‘a-til imāmīya
؟ حمصی رازی، محمود بن علی، ق۶ قمری
hemsī rāzī,mahmūd ebn-e ‘alī(- 12c)
به درخواست: محمد بن عبدالله اسدی
مؤلف از خود نام نمیبرد ولی در مقدمه اشاره میکند که این رساله را به درخواست محمد بن عبدالله الاسدی دوست و مونسش در غربت به رشته تحریر درآورده است. این رساله شامل بیست و یک «فصل»است: ۱. اقامة البرهان على وجود موثر ازلی قادر؛ ۲. فی انه تعالی باق سرمدی؛ ۳. فی انه تعالی ليس بمتحيز ولا فی جهة؛ ۴. فی انه تعالی غیرمرئی؛ ۵. فی انه تعالی قادر على کل مقدور و عالم به کل معلوم؛ ۶. فی انه تعالی مرید؛ ۷. فی انه تعالی حی؛ ۸ فی انه تعالی سمیع بصیر؛ ۹. فی کونه تعالی متکلما؛ ۱۰. فی ان حقیقه تعالی غیر معلومة لنا؛ ۱۱. فی انه تعالی واحد؛ ۱۲. فی انه تعالی غنی؛ ۱۳. فی ان صفاته تعالی ازلیه سرمدیه؛ ۱۴. خلق الاعمال؛ ۱۵. الوعد و الوعید؛ ۱۶. انقطاع التکلیف؛ ۱۷. النبوه؛ ۱۸. النسخ؛ ۱۹. الامامة؛ ۲۰. الامر بالمعروف و النهی عن المنکر؛ ۲۱. الاجال و الارزاق.مؤلف از شیخ ابوجعفر محمد بن حسن طوسی و از موفق بن احمد خوارزمی (- ۵۱۸ق) یاد میکند. در پایان فصل ۱۹ در ضمن سخن از «مهدی علیه السلام» حدیث ام سلمه را از صحیح ترمذی نقل میکند و میگوید در آن کتاب بیش از یکصد حدیث درباره مهدی گردآوری شده است و نیز میگوید: بعض افاضل نیز کتابی در اخبار مهدی پرداخته است. در پایان فصل ۱۴ میگوید: «ولی فیما يتعلق بهذه المسئله مسئلتان مفردتان تاتیان علی کثیر من نکت هذه المسئله من ارادهما وقف عليهما». نام مؤلف آن در هیچکدام از فهارس نیامده ولی آقای محمد رضا انصاری قمی در مقدمه تصحیح این رساله با توجه به قرائنی که یافتهاند آن را از سدید الدین حمصی رازی دانسته و ما نیز به همین استناد نام کتاب و نام مؤلف را ثبت نمودیم.
آغاز: بسمله الحمد لله الذی عجزت العقول عن ان تدرک کنه معرفته ... و بعد فان احق ما تصرف اليه الهمم بالاهتمام هو التوجه نحو اسرار علم الکلام و قد استخرت الله تعالی و کتبت کتابا مشتملا علی شريف المقاصد ...
انجام: و لان النبی علیه السلام قد اخبر عنه ... فمن انکر ما ذکرناه خرج عن ملة الاسلام و استحق العذاب العليم و ذلك آخر ما اردناه مختصرین غیر مکلفین و الحمد لله.
چاپ: در میراث اسلامی ایران، دفتر ششم، به کوشش محمد رضا انصاری قمی، با عنوان «المعتمد من مذهب الشيعة الامامية» و با انتساب به حمصی رازی چاپ شده است.
۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۶۰/۳-طباطبائی
آغاز: برابر؛ انجام: هذا آخر ما اردنا من الفصول و تفصیل الکلام و حسبنا الله و نعم الوكيل ... و لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم (این نسخه ناقص و اوراق آن آشفته است و برگ آخر به دنبال ص ۱۹۵ است (فصل ۲۰ فی الامر بالمعروف)
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، ۱۸گ (۹۰پ-۱۰۷ر)، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۲×۱۶سم [ف: ۲۲-۳۵۲]
۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۴۵۹۳/۳
آغاز: برابر؛ انجام: و أما الرزق فهو ما للحيوان الانتفاع به و ليس لاحد منعه منه، هذا آخر ما أردناه من الفصول و تفصيل الكلام.
در فهرست با عنوان «رسالة فی الکلام» آمده؛ خط: نسخ، کا: محمد سعید بن محمد صالح کاشانی، تا شب یکشنبه ۸ ربیع الثانی ۱۰۴۰ق، جلد: مقوایی عطف تیماج، ۳گ (۳۲پ-۳۴ر)، اندازه: ۲۰×۲۶سم [ف: ۱۲-۱۶۳]
۳. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۳۸/۲
آغاز: برابر؛ انجام: هذا آخر ما اردناه من الفصول و تفصيل الكلام و استيفائه و حسبناالله و نعم الوکيل و الصلوة على محمد النبی و آله الطيبين الطاهرين
در فهرست با عنوان «رساله فصول در علم کلام» آمده است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: رمضان ۱۰۷۲ق؛ از روی نسخهای که در محرم سال ۶۰۵ نوشته شده استنساخ شده؛ جلد: پارچه ای زرد، ۱۹سطر، اندازه: ۸×۱۹سم [ف: ۱-۵۰]
● معتمد نامه / شعر / فارسی
mo‘tamad nāme
تاریخ تألیف: ۱۲۸۴ق
شرحی است منظوم از حکمرانی معتمد الدوله فرهاد میرزا بر کردستان. شاعر که به «مجید» تخلص دارد، احتمالاً همان مجید طالقانی است که به «مجید» و «خموش» تخلص میکرد. در اول بعد از حمد و ثنای پروردگار به نعت و ثنای حضرت پیامبر (ص) و حضرت علی (ع) پرداخته و بعد از آن ناصرالدین شاه