ترجمه غنية النزوع إلى علمى الأصول و الفروع از سید عزالدین ابی المکارم حمزة بن علی بن زهره دارد. در علم اصول و فروع، در چند باب، و هر باب در چند فصل است: باب ۱.توحید، در دو فصل؛ ۲. عدالت، در سیزده فصل؛ ۳. نبوت، در هشت فصل؛ ۴. امامت، در چهارده فصل؛ ۵. اصول فقه، در یازده فصل؛ ۶. فقه، رکن اول از آن در صلات در بیست و هشت فصل، زکات در دوازده فصل، صوم پنج فصل، حج هجده فصل، جهاد در یک مفصل، بیوع در بیست و شش فصل، فرائض در دوازده فصل، و نکاح و غیره چهارده فصل، و جنایات هشت فصل، قضاء و آن چه بدان تعلق دارد. پایان فهرست «معتقد الامامیه» مؤلف «معتقد الامامیه» در موارد مختلف به روایات اهلبیت علیهم السلام استناد نموده، و اسامی راویان را آورده، و هم از پیشوایان سنت مکرر یاد و آراء آنها را رد کرده است. همچنیناز کتابهای «مقاتل الطالبیین» ابوالفرج و «تنزیه الأنبیاء» علم الهدی و «زلة الأنبیاء» مشاط و «عمل السنه» و «مصباح کبیر» شیخ طوسی و «نزهة الزاهد» نام برده، و شیخ طوسی را خواجه ابوجعفر طوسی تعبیر نموده است.
آغاز: بسم ... شکر و سپاس خدائی را که آفریننده جهانست، و داننده آشکار و نهانست. آنخدائی که از میان خلایق محمد بن عبدالله صل الله علیه و آله و سلم را برگزیده، و خلعت نبوت و امامت در وی پوشانیده، و تاج کرامت بر سرش نهاده، و پیغامبری بجن و إنس فرستاده، و صد هزار صلوات و سلام بر او باد، و بر آلش و بر مصدقان أقوال و پیروان أفعالش. أما بعد، بدان ای جوینده راه و گوینده لا إله الا الله که دینی که خدایتعالی آنرا برای بندگان خود پسندیده؛ آن اسلام است ... در خبر است که روزی رسول خدا صل الله علیه و آله و سلم در پیش خود خطی بکشید ... و رسول صل الله علیه و آله خبر داد و گفت: ستفرق أمتی ... و آنچه خدای و رسول از آن خبر داد همه واقع شد ... و ایشان متفرق شدند، و هر طایفه از ایشان خود را بر حق دانند ... و دیگری را ضال و گمراه خوانند ... چنانکه گفته اند که: حنفیان جبری؛ حنفیان معتزلی را، و ایشان را با یک دیگر در اصول و فروع خلاف نیست مگر در مسئله چند در أصول که خلاف است، باین قدر یکدیگر را لعنت میکنند و در کتابهاء خود مینویسند، و معتزلی هم چنین و طایفه دیگرند که ایشان را روافض نام نهاده اند، و بد دین و بد مذهبشان خوانند، و هر کجا که نام ایشان برند و نویسند؛ بریشان را باطل دانند، و بدترین أهل اسلام ایشان را گویند، و همکنان (همگان ؟) بر إنکار این طایفه اتفاق کرده اند، و ایشان طائفه ئی اند که ایشانرا امامیه گویند و إثنا عشریه خوانند؛ زیرا که بامامت دوازده امام گویند ... و برین دعوی حجتهاء عقلی و نقلی آرند. بأندکی از آنچه گفته شد اشارتی کرده شود تا خواننده این کتاب درآن نظر کند و بر آن واقف شود و حقیقت مذهب ایشان بداند، إن شاءالله تعالى ...
انجام: و اگر بصلح راضی نشود سوگندش دهد، و چون سوگند خورد دعوی مدعی ساقط گردد، و الله اعلم بالصواب، و إليه المرجع و المآب. تم الكتاب بيد شهر شوال، بالظفر والاقبال، لسنة ست و ثلثين و تسعمائة هجريه، حامداً الله، مصلياً على محمد و عترته أجمعين.
چاپ: تهران، به کوشش و پیشگفتار استاد دانش پژوه، ۱۳۴۰ش، سب و چهار + ۵۳۸ص [فهرستواره منزوی ۵۳۸/۹]
۱. تهران؛ مجلس شورا؛ شماره نسخه: ۲۶۰ خوئی
آغاز: پس چنانکه مؤمن با این شرایط مخاطبست کافر نیز هم مخاطب باشد و آنکه کافر عبادت از وی صحیح نباشد با وجود کفر لازم نیابد که مخاطب نباشد بعبادات شرع و وجود کفر مر کافر را چون وجود حدث است مر محدث را با وجود حد نماز صحیح نیست پس چنانکه بر محدث واجبست که طهارت کند تا نماز از وی صحیح باشد بر کافر نیز واجبست که ایمان آرد تا عبادات از وی صحیح باشد چون خدای تعالی میفرماید که یا ایها الناس اعبدوا ربکم؛ انجام: برابر
تذکر: در فهرست با عنوان «فقه» و با مؤلف ناشناس آمده است که نام کتاب و مؤلف با تطبیق انجام نسخه مشخص شد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: ۹۳۵ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، ۴۴۵ص، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۱/۵×۱۵/۵سم [ف: ۷ - ۴۳۰]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۲۵۹-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: ۲-۱۱۰]
۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۲۷۷
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن علی بن الحسن حسینی، تا: ۱۹ شوال ۹۳۶ق؛ تملک: محمد هاشم بن زین العابدین موسوی خوانساری مورخ ۱۲۸۶ق؛ جلد: تیماج، ۱۶۰گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۲×۱۸/۵سم [ف: ۲۷/۲-۴۸]
اصفهان؛ علامه روضاتی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره
همان نسخه بالا [نسخه پژوهی: ۱-۱۵۹]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۹۲۰-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: ۱-۱۹۸]
۳. اصفهان؛ کتابخانههای اصفهان؛ شماره نسخه: ۱۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: ۹۳۶ق؛ برگ اول آن نونویس و به خط عالم متتبع حاج میر سید محمد چهارسویی (مذکور در صفحه ۲۳ است) که معلوم میشود نسخه دیگری از این کتاب به نظر آنمرحوم رسیده و صفحه اول را از روی آن استنساخ کرده. در روی برگ ۱ نیز همو نوشته است: «کتاب «معتقد الامامیه»» دلیل بر نام کتاب که عنوان کردیم همین نوشته است، و إلا در هیچ