آغاز: (دیباچه): بسمله شاهنشاه مملکت جلالت مهر سپهر نبوت و رسالت ... چنین گوید محرر این نامه نامی فصیح بن عبدالکریم نظامی؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: ۱۲۰۷ق؛ جلد: مقوا، ۲۷۶ص، ۱۳۶گ، ۱۲سطر، اندازه: ۱۱×۲۰/۵سم [ف: ۱۹-۵۷۲]
۹. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۰۶۳/۳
آغاز: شاهنشاه مملکت جلالت مهر سپهر نبوت و رسالت ... اما بعد چنین گوید ... فصیح بن عبدالکریم النظامی؛ انجام: برابر
کا: اصفهانی، محمد مهدی بن محمد علی، تا: یکشنبه ۱۴ ربیع الاول ۱۲۶۴ق، جا: سبزوار؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، ۶۲گ (۴۳ر-۱۰۴ر)، ۱۵سطر(۹/۵×۱۵)،اندازه: ۱۵×۲۲سم [ف: ۱۱-۲۰۰۱]
۱۰. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۶۳۹-ف
نسخه اصل: کتابخانه نفیسی ۵۰. با یادداشت مورخ ۱۲۲۳ و ۱۲۴۷؛ بیکا، بیتا [فیلمها ف: ۱-۱۹۷]
● مطلع الانوار = مطلع الانوار و مطمح الانظار = مطلع الانوار فی معرفة الاسطراب / اسطرلاب / فارسی
matla‘-ol anvār = matla‘-ol anvār va matmah-ol anzār = matla‘-ol anvār fī ma‘refat-il ostorāb
یزدی، محمد باقر بن زین العابدین، ق۱۱قمری
yazdī, mohammad bāqer ebn-e zayn-ol-‘ābedīn(- 17c)
اهدا به: شاه صفی (۱۰۳۸-۱۰۵۲ق)
رسالهای است در شناختن جهت قبله، در یک «مقدمه» و سی «باب»و «خاتمه»: مقدمه: در القاب ادوات مطالع الانوار؛ باب ۱. معرفت ارتفاع گرفتن؛ ۲. معرفت تعدیل النهار؛ ۳. معرفت قوس النهار؛ ۴. معرفت دایر و فصل دایره؛ ۵. معرفت سمت آفتاب؛ ۶. معرفت خط نصف النهار؛ ۷. معرفت هر یک از عرض و بلد و سمت آفتاب و ساعات؛ ۸ معرفت عرض بلد و نصف النهار و سمت؛ ۹. معرفت تقویم شمس و ساعات از عرض بلد و نصف النهار؛ ۱۰. معرفت تقویم شمس و نصف النهار از عرض بلد؛ ۱۱. معرفت جیب از قوس و قوس از جیب؛ ۱۳. معرفت سهم از قوس و قوس از سهم؛ ۱۴. معرفت ظل از قوس و قوس از ظل؛ ۱۵. معرفت میل اول اجزاء بروج؛ ۱۶. معرفت میل ثانی اجزاء بروج؛ ۱۷. معرفت بعد کوکب از معدل النهار؛ ۱۸. معرفت مطالع البروج به خط استواء؛ ۱۹. معرفت مطالع البروج به فلک مستقیم؛ ۲۰. معرفت طالع اجزاء فلک البروج؛ ۲۱. معرفت مطالع ممر کواکب؛ ۲۲. معرفت مطالع طلوع و غروب کوکب؛ ۲۳. معرفت ساعات گذشته از شب و ساعات مانده به طلوع و شمس؛ ۲۴. معرفت ساعات گذشته از شب؛ ۲۵. استخراج سمت قبله یا سمت بلدی دیگر؛ ۲۶. معرفت طالع و عاشر از ساعات؛ ۲۷. معرفت تسویة البروج طالع؛ ۲۸. معرفت بالای اشخاص مرتفعه از زمین؛ ۲۹. معرفت راستی و درستی مطلع الانوار؛ ۳۰. معرفت بعضی از ثوابت. (سید محمود مرعشی)
آغاز: بسمله. حمد بی فزون از میزان عقول و حواس، و سپاس برون از مقیاس اندازه و قیاس ... و بعد بر الواح حقایق نمای ضمیر اصحاب بصائر و ارباب سرایر ...
انجام: خاتمه در ... جدول عمل استخراج ... قبله بلاد که زیج جدید الغ بیگی کرده ایم
[نسخههای منزوی ۳۵۰؛ الذریعة ۱۵۱/۲۱؛ مکتبة امیر المومنین ۳۰۴/۱؛ فهرستواره منزوی ۳۰۴۷/۴]
شروح و حواشی:
۱- دیباچه مطلع الانوار؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (۱۰۱۶-۱۰۹۹)
۱. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: ۷/۳ فیاض
خط: شکسته، نستعلیق، کا: محمد اکمل بن محمد افضل بن کمال، تا: قرن ۱۱؛ جلد: تیماج قرمز، ۱۴ سطر (۵/۵×۱۱)، قطع: رقعی [ف: -۱۸۳]
۲. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۲۷۶
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، ۵۰گ، ۱۸سطر، اندازه: ۱۰/۴×۱۸/۴سم [ف: ۴-۷۵۵]
۳. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۶۴۷۶
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، ۶۱گ، ۱۴سطر (۴/۵×۱۰)، اندازه: ۹×۱۶سم [ف: ۱۶-۲۷۳]
۴. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: فیلم
آغاز: برابر انجام: (در باب ۳۰ نانویس مانده): ... کوکبی است که با عیوق ... بر شکل مستطیل درازند ... [جدول]
خط: نستعلیق زیبا، بیکا، تا: ۱۰۶۱ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، ۶۰گ ( ۲پ-۶۱ر)، اندازه: ۸/۵×۱۶سم [ف: ۱-۲۳۱]
۵. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۵۷۴۸/۱
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: اسدالله مشهور بامیر بیک بن مرتضی حسینی سلامی عریضی، تا: چهارشنبه ۹ شعبان ۱۰۷۶ق، جا: کازرون؛ مجدول؛ جلد: میشن تریاکی، ۱۶سطر [ف: ۹-۱۸]
۶. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۹۰۱/۱
آغاز: برابر؛ انجام: در ذکر جدول عمل استخراج سموت قبله بلاد که از زیج تحقیق کرده ایم.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: ۱۰ شعبان ۱۰۸۳ق، جا: مدرسه مقصود بیک ناظر؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، ۱۹گ (۲پ-۲۰ر)، ۲۴سطر (۸×۱۴)، اندازه: ۱۴×۲۰سم [ف: ۱۶-۱۳۹]
۷. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۷۵۹۸/۱۵
آغاز: برابر؛ انجام: مستفاد گردد و آن را مطلع الانوار موسوم کردم.
خط: نستعلیق چلیپا، بیکا، تا: ۱۰۹۲ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، ۶گ (۷۵-۸۰)، ۱۷ سطر (۱۱×۱۸/۵)، اندازه: ۱۹/۵×۲۴سم