فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۳، ص ۶۱۱

۶۱۱ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۳
۴۴گ (۱۰۶ر-۱۴۹پ)، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۲×۱۷سم [ف مخ] ● الاشباه و النظائر (مختصر) / نحو / عربی al-ašbāh wa-n naẓā’ir (muxtaṣar) طبسی، محمود بن غلام علی، ق ۱۲ قمری tabasī, maḥmūd ebn-e qolām ‘alī (- 18c) وابسته به: الاشباه و النظائر فی النحو؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (۸۴۹-۹۱۱) مختصر کتاب «الاشباه و النظائر النحوية» جلال الدین سیوطی است که مکررات و زواید حذف و بحث‌های مفید را انتخاب کرده است. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۱۱۵/۱ آغاز: قال المصنف و هذا الكتاب مشتمل على سبعة فنون، الأول فن القواعد و لاصول التي ترد اليها الجزئيات؛ انجام: قلت لا لأن علم الله فيهم خيراً محال فيجوز أن يستلزم شيئاً و نقيضه لأن المحال لا يستبعد أن يستلزم المحال، و الله أعلم خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: اواسط ذیقعده ۱۰۶۸ق، برای میرزا نصیرالدین محمد؛ جلد: تیماج مشکی، ۱۲۱گ (۳پ-۱۲۳پ)، ۱۸ سطر، اندازه: ۱۴/۵×۱۹/۵سم [ف: ۱۸ - ۲۶۸] ● الاشباه و النظائر (منتخب) / نحو / عربی al-ašbāh wa-n naẓā’ir (mn.) وابسته به: الاشباه و النظائر فی النحو؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (۸۴۹-۹۱۱) منتخبی است از کتاب «الاشباه و النظائر فی النحو» جلال الدین عبدالرحمن سیوطی. اصل کتاب در هفت مقصد بوده که در منتخب نیز همان ترتیب رعایت شده است. در نسخه شماره ۱۴۰۷۹ مجلس به بهاء الدین محمد بن محمد باقر اصفهانی (۱۰۸۰-۱۱۴۰ق) نسبت داده شده است ولی آقای بشری در ذیل نسخه ۸۰۸۶ مجلس مرقوم داشته‌اند: «در فهرست مجلس نسخه‌ای به شماره ۱۴۰۷۹ معرفی شده که نسخه دیگری از همین انتخاب است. در فهرست مزبور، گزینش‌گر با قید تردید، بهاء الدین محمد بن محمد باقر مختاری اصفهانی (- حدود ۱۱۴۰ق) معرفی شده است. نسخه ۱۴۰۷۹ را با این نسخه مقایسه کردم. هر دو یک گزینش واحد هستند از کتاب مفصل «الاشباه و النظائر الفقهية فی النحو» اثر سیوطی. اما از آنجا که نسخه ما در ۱۰۸۸ق کتابت شده این گزینش نمی‌تواند از دانشمند مذکور - که در ۱۰۸۰ق تولد یافته - باشد. اگر چه تراجم نگاران شیعه برای بهاء الدین محمد بن محمد باقر حسینی مختاری نائینی حاشیه‌ای بر کتاب سیوطی ذکر کرده‌اند (الذریعه ۶/۲۱) ولی کتاب پیش روی ما به هیچ وجه حاشیه کتاب سیوطی نیست بلکه انتخابی از آن است چنانکه بارها در پایان فنون هفت‌گانه کتاب بدان تصریح شده است. پس از اتمام هفت فن کتاب، دو برگشت را شاهد هستیم که گزینشگر مجدداً از فن‌های قبلی مطالبی را آورده ست شامل این عناوین: مسئلة اعتراض الشرط على الشرط للشيخ جمال الدين ابن هشام (۹۵ر-۹۹ر)، من الفن الاول ايضا من كتاب الاشباه و النظائر للسيوطى. اذا اجتمع مثلان و حذف احدهما ... (۹۹ر-۱۱۳ر). گفتنی است نسخه ۱۴۰۷۹ به خط بهاء الدین محمد مختاری و دارای مهر وی در برگ عنوان است که از این نظر شایسته توجه بسیار است». آغاز: قال المصنف و هذا الكتاب مشتمل على سبعة فنون الاول فن القواعد و الاصول التى ترد اليها الجزئيات و الفروع و هو مرتب على حروف المعجم ۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۰۸۶ آغاز: برابر؛ انجام: قال ابن الجناز فان قلت فما بالهم اختلفوا في اعادة ياء المنقوص و اتفقوا على اعادة الف المقصور، قلت الفرق بينهما خفة الالف و ثقل الياء. [رقم:] تم الكتاب بعون الملک الوهاب على يد اقل الخليفة بل اللاشى في الحقيقة في شهر صفر سنه ۱۰۸۸، ابن محمد مهدی المشهدی، محمد باقر عفى عنهما. م. تمت. م. خط: نسخ خوش، کا: محمد باقر بن محمد مهدی مشهدی، تا: صفر ۱۰۸۸ق؛ رکابه‌دار؛ تملک: «هذا ما انعم الله تعالى على مالکه»، مدرس رضوی «متاعی چند دادم جان خریدم / بحمدالله عجب ارزان خریدم» با امضای مدرس رضوی (البته شاید یادداشت با نام وی ربطی نداشته باشد و از دیگری باشد)؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج یشمی، ۱۱۳گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۱/۹×۲۳/۹سم [ف: ۲۷/۱ - ۱۵۹] ۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۴۰۷۹/۱ آغاز: برابر؛ انجام: و عند ابن مالک ان المعنى ان اعطيتك واعدا لك سايلا اياى فعبدى حر فواعدا حال من فاعل اعطيتك ... و هذا مقتضى قوله في الشرطين و هذا ايضا ضعيف. در فهرست با تردید به بهاءالدین محمد بن محمد باقر مختاری اصفهانی نسبت داده شده؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمد باقر مختاری اصفهانی، تا: ۱۱۰۸ق؛ مهر: «بهاءالدین محمد الحسینی ۱۱۰۸»؛ جلد: تیماج قهوه‌ای، ۱۷۵گ (۲پ-۱۷۶پ)، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۲×۱۸/۵سم [ف: ۳۸ - ۱۰۱] اشتباهات ← لمپریز ● الاشتراط (رساله) / اصول فقه / عربی al-ištirāṭ (r.) مشهد؛ مدرسه باقریه؛ شماره نسخه: ۳۱۷/۳ فرغ منها الأربعاء ۲۶ ذى الحجة سنة ۱۲۵۹ق، جا: نجف؛ خط:
۶۱۱

گزارش اشکال یا پیشنهاد