مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۸۶۵۶
آغاز: بسمله، الحمدلله الذی هدانا لهذا و ما كنا لنهتدى؛ انجام: و لايسع هذا المختصر كتبه من هذا تم
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱ [رایانه]
● الارشاد / کلام و اعتقادات، فقه / عربی
al-iršād
مختصری است در اعتقادات و احکام نماز و روزه و زکات و حج بر طبق مذهب ابی حنیفه، مشتمل بر مقدمهای بسیار کوتاه و دو کتاب اول اعتقادات و دوم احکام در پنج باب و خاتمهای در احکام صدقات.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۴۲۵۷/۷
آغاز: الحمدلله الهادی الى الصراط المستقيم و الصلاة و السلام على من خصه الله بالخلق العظیم؛ انجام: و ينبغى للرجال أن يجيب و ان لم يفعل اثم و لا يرفع شيئاً و لا يعطى سائلا الا باذن صاحبها.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ جلد: مقوایی عطف پارچه مشکی، ۱۰گ (۵۵پ-۶۴ر)، ۲۱ سطر، اندازه: ۱۴×۱۹سم [ف: ۱۱ - ۲۵۹]
● الارشاد / عربی
al-iršād
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۰۷۱۱
بیکا، تا: ۱۲۵۵ق؛ خریداری از مصطفی حسینی [رایانه]
● ارشاد الاذهان الى احکام الایمان / فقه / عربی
iršād-ul-aḏhān ila aḥkām-il-īmān
علامه حلی، حسن بن یوسف، ۶۴۸ - ۷۲۶ قمری
‘allāme-ye hellī، ḥasan ebn-e yūsof (۱۲۵۱ - ۱۳۲۶)
تاریخ تألیف: ۱۱ شوال ۶۹۶ق؛ به تقاضای فرزندش فخرالمحققین
یکی از آثار فقهی معروف علامه حلی است که با متنی استوار از طهارت تا دیات را در پانزده هزار مسئله سامان داده و فقها بر آن شروح و حواشی فراوانی نوشتهاند. در «مقدمهای بر فقه شیعه» (ص۴۸) و به ضبط «الذریعه» بالغ بر ۴۹ شرح و حاشیه از آن معرفی شده است، و ما آن را تا ۹۰ شرح، حاشیه، تعلیقه و ترجمه افزایش دادهایم و این جز آثاری است که در ایران نسخه ندارد و در منابع دیگر معرفی شده است.
آغاز: بسمله. الحمدلله المتفرد بالقدم و الدوام المتنزه عن مشابهه الاعراض و الاجسام المتفضل بسوابغ الانعام. .. أما بعد فان الله تعالى كما أوجب على الولد طاعة أبويه كذلك أوجب
انجام: و من أراد التوسط فعليه بما أفدناه فى التحرير أو تذكرة الفقهاء أو قواعد الاحكام او غير ذلك من كتبنا و الله الموفق لكل خير.تمت
چاپ: ایران، قم، تحقیق فارس حسون، مؤسسة النشر الاسلامی، دو جلد، ۱۴۱۰ق
[الذریعه ۵۱۰/۱؛ کشف الحجب ۲۹؛ ایضاح المکنون ۵۸/۱؛ هدية العارفين ۲۸۴/۱]
شرح و حواشی:
۱- حاشیة ارشاد الاذهان الى احکام الایمان؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (۶۸۲-۷۷۱)
۲- غاية المراد فی شرح نکت الارشاد = شرح الارشاد = غاية المراد فی شرح الارشاد = نکت الارشاد؛ شهید اول، محمد بن مکی (۷۳۴-۷۸۶)
۳- درر النقاد فی شرح الارشاد = شرح ارشاد الاذهان؛ عتایقی، عبدالرحمن بن محمد (۶۹۹-۷۹۰)
۴- حاشیة ارشاد الاذهان فی احکام الایمان؛ نیلی، علی بن یوسف (-۸)
۵- خلاصة التنقيح فی المذاهب الحق الصحيح؛ احسائی، احمد بن فهد (-۹)
۶- حاشیة ارشاد الاذهان؛ محقق کرکی، علی بن حسین (۸۹۰-۹۴۰)
۷- الهادی الی الرشاد فی شرح الارشاد؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-۹۵۰)
۸- تعليقة على ارشاد الاذهان؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-۹۵۰)
۹- حاشیة ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (۹۱۱-۹۶۵)
۱۰- روض الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (۹۱۱-۹۶۵)
۱۱- مجمع البیان فی شرح ارشاد الاذهان؛ ابن صائغ، علی بن حسین (-۹۸۰)
۱۲- شرح ارشاد الاذهان = منهج السداد = شرح علائی؛ کرکی، عبدالعالی بن علی (۹۲۹-۹۹۳)
۱۳- مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان = شرح ارشاد؛ مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (-۹۹۳)
۱۴- حاشیة ارشاد الاذهان (کتاب المیراث)؛ اصفهانی، ملک محمد بن حسین (-۱۰)
۱۵- برهان السداد فی شرح الارشاد؛ عاملی، محمد بن احمد (-۱۰۰۸)
۱۶- الاقتصاد فی شرح الارشاد = خطبه شرح ارشاد؛ جزایری، عبدالنبی بن سعد (-۱۰۲۱)
۱۷- حاشیة ارشاد الاذهان؛ میسی، لطف الله بن عبدالکریم (-۱۰۳۲)
۱۸- شرح ارشاد الاذهان؛ تونی، عبدالله بن محمد (-۱۰۷۱)
۱۹- الجمع بین الاخبار = حاشیة الذخيرة؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (۱۰۱۷-۱۰۹۰)
۲۰- ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (۱۰۱۷-۱۰۹۰)
۲۱- ثمرة الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ طبسی، محمد بن محمود (-۱۱)