فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۲۸، ص ۲۹۵

۲۹۵ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۲۸
borūjerdī, mollā-mohsen ( - 20c) تاریخ تألیف: رمضان ۱۲۷۰ق تفسیر سوره مبارکه حمد است با استناد به به احادیث مرویه از خاندان عصمت (ع) با نکات عرفانی. ایشان در مقدمه از شیوه تفسیر برخی از مفسران انتقاد کرده و چنین نگاشته است: بعضی از مفسران، تفسیر خویش را تنها به مباحث صرفی و قواعد نحوی اختصاص داده و به ذکر آثار و اخبار ائمه اطهار (ع) که مخزن اسرار وحی و معدن گوهرهای دانش و تأویل می‌باشند نپرداخته اند و یا برخی دیگر تنها به نقل اخبار اکتفا کرده‌اند و در مورد آنان که در تفسیر آیات تنها به ذکر اخبار اکتفا کرده‌اند گفته است هر چند اخبار به تنهایی برای تفسیر کافی و وافی است ولی چون احادیث ائمه اطهار صعب و مستصعب است و جز ملک مقرب یا نبی مرسل یا «عبد امتحن الله قلبه للایمان» از آنها آگاهی ندارند لذا با توجه به همه این جوانب به طور ایجاز و اختصار به تفسیر سوره مبارکه حمد و توحید پرداختم. آغاز: بسمله، الحمدلله الذی انزل الکتاب علی عبده و لم یجعله عوجاً و جعله نوراً للمشیرین ... اما بعد فیقول المسئی المستغرق فی بحار العصیان ... چاپ: آفاق نور، شماره ۴، مؤسسه معارف اسلامی امام رضا، قم، پائیز و زمستان ۱۳۸۵ش، با تصحیح عباسعلی علیزاده و سیدمرتضی سید ابراهیمی، با عنوان «تفسیر اسامی سورة التوحید» که بخش دوم این کتاب است که در تفسیر سوره توحید می‌باشد. [الذریعه ۲۵۵/۲ و ۴۴/۲۰ و ۵۶/۲] ۱. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۲۸۵۷/۳ آغاز: برابر؛ انجام: فقال صراط الذین انعمت علیهم غیر المغضوب علیهم و لا الضالین صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله اجمعین بخش اول کتاب (تفسیر سوره حمد) است؛ خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن ۱۳؛ جلد: میشن، ۵۳گ (۱۴۵پ-۱۹۷ر)، ۲۰سطر، اندازه: ۱۷×۲۲سم [ف: ۶-۱۴۴] ۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۹۷۴۱/۱ آغاز: برابر؛ انجام: فضل عن سواء السبیل فقال صراط الذین انعمت علیهم غیر المغضوب علیهم و لاالضالین و صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله اجمعین. خط: نسخ، کا: عباس بن محمد طباطبائی، تا: ۱۲ شوال۱۲۸۱ق؛ جلد: میشن، اندازه: ۱۶×۲۲سم [ف: ۱۱-۳۴۰] ۳. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۶۵۹۲ آغاز: برابر؛ انجام: فیصیر عیانا مستعارة من ساق الشجر و ساق الانسان و الحمدلله اولا و آخرا. خط: نسخ، کا: علی اصغر بن اکبر بن محسن بروجردی، تا: صفر۱۲۸۱ق؛ محشی از علی اصغر مزبور، مصحح؛ بوسیله کتابخانه آیة الله بروجردی در فروردین ۱۳۷۹به کتابخانه تحویل گردیده؛ جلد: تیماج، ۱۵۸گ، ۱۸سطر، اندازه: ۱۳/۵×۲۲سم [ف: ۲۲-۴۰۱] ۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۶۵۹۱ آغاز: برابر؛ انجام: فیصیر عیانا مستعارة من ساق الشجر و ساق الانسان و الحمدلله اولا و آخرا. خط: نسخ، کا: علی اصغر بن اکبر بن محسن بروجردی، تا: صفر۱۲۸۱ق؛ مصحح؛ بوسیله کتابخانه آیه الله بروجردی در فروردین ۱۳۷۹به کتابخانه تحویل گردیده؛ جلد: تیماج، ۱۴۰گ، ۱۸سطر، اندازه: ۱۳/۵×۲۱/۵سم [ف: ۲۲-۴۰۲] ۵. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۲۸۵۷/۴ آغاز: بسمله، قد مر لتفسیره فی سورة التوحید اسامی الشریفه منها سورة الصمد؛ انجام: و منها ان المعنی یکشف اصل الامر و حقیقته فیصیر عیاناً مستعارة عن ساق الشجر و عن ساق الانسان ... بخش دوم کتاب (تفسیر سوره توحید). تذکر: این رساله بخش دوم کتاب «مجمع المطالب ...» ودر تفسیر سوره توحید است که نامش در فهرست، تفسیر اسامی سوره التوحید آمده؛ خط: نسخ، بی‌کا، بی‌تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: میشن، ۳۷گ (۱۹۸ر-۲۳۴ر)، ۲۰سطر، اندازه: ۱۷×۲۲سم [ف: ۶-۱۴۵] ● مجمع المعارف و مخزن العوارف = مفتاح الجنان / کلام و اعتقادات / فارسی majma‘-ol ma‘āref va maxzan-ol ‘avāref = meftāh-ol jenān محمد شفیع بن محمد صالح، ق۱۳ قمری mohammad šafī‘ ebn-e mohammad sāleh ( - 19c) در احوال قیامت و آنچه درعقبات و مواقف پنج گانه آن می‌باشد از قبیل اهوال و شداید بنا به گفته مؤلف دراول کتاب خود، این تألیف را بنا به دستور پیامبر اسلام (ص) درعالم رؤیا، انجام داده است. دراین کتاب از آیات وروایات بسیار استفاده شده و در واقع ملحق روضات کتاب دیگر مؤلف است به نام «مفتاح الجنان». در دوازده «عین» تنظیم شده: ۱. مواعظ؛ ۲. سکرات موت؛ ۳. اعمالی برای آسانی موت و قبر؛ ۴. صحرای محشر؛ ۵. وقایع قبل از حشر؛ ۶. حال مردم در محشر؛ ۷. اعمالی برای آسانی محشر؛ ۸ حساب؛ ۹. نامه اعمال؛ ۱۰. میزان؛ ۱۱. جهنم؛ ۱۲. بهشت. تذکر: کتاب دیگری به نام «عین الحیات» درنشریه (۴۷۰/۷) و در مجلس (۲۰۳/۴۵) ازهمین مؤلف آمده که باتوجه به کتاب‌شناسی آن باید همین کتاب«مفتاح الجنان» باشد؛ در فهرستواره منزوی «مفتاح الجنان» و «مجمع المعارف و مخزن العوارف» دوکتاب تلقی شده است که آغاز آنها نیز متفاوت است ولی کتاب‌شناسی هردو یکی است. شاید یک کتاب باشد که دو تحریر داشته است.البته در برخی از نسخه‌ها متذکر شده است که کتاب مجمع المعارف پس از مفتاح الجنان و ملحق آن
۲۹۵

گزارش اشکال یا پیشنهاد