فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۲۱، ص ۹۲

۹۲ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۲۱
جامع ابن بیطار جمع آوری نمود و آن را در شانزده «مقاله» و دو «جزء» کتاب حاضر به رشته تحریر درآورد. جزء ۱: هفت «مقاله» دارد: ۱) الامور الکلیة و التشریحیة، در چهل و یک باب، ۲) الصحة، در سی باب، ۳) الحمیات، در هجده باب، ۴) فی الزینة، در یازده باب، ۵) امراض الرأس، در سی و دو باب، ۶) امراض العین، در نوزده باب؛ ۷) امراض الاذن و الفم و الانف، در نوزده باب. [دنا ۱۲۰۶/۶؛ اعلام زرکلی ۳۲۱/۹] تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۸۸۵ آغاز: الحمدلله الذی خلق الانسان و فضله علی سائر الحیوان و قدر له صحة و سقما فی الابدان لیظهر بذلک الحجة و البرهان، احمده و استعینه ... و قد روی عنه (ص) انه قال: العلم علمان، علم الابدان و علم الادیان. و لذلک قصدت بجمع هذا الکتاب و الفته للاخوان لیکون عونا علی طاعة الرحمان؛ انجام: فصل فی اغذیة اصحاب الاسهال، بعض هذه الاغذية حارة و بعضها باردة و الاغذية الحارة التى يتغذى بها اصحاب الاسهال مقالات اول، دوم و سوم، از جزء اول کتاب موجود است و در آن چند برگ از مطالب پایانی مقاله سوم افتادگی دارد؛ خط: نسخ، بی‌کا، تا: احتمالاً قرن ۱۲؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ تملک: حاجی نادعلی حکیم به سال ۱۲۴۶ با مهر «عبده الراجی نادعلی» (بیضی)، سید محمد صادق به سال ۱۳۵۰ ق، ظهیر الاسلام منطقه دزفول به سال ۱۳۵۲ق؛ مهر: «نادعلیا مظهر العجائب» (خشتی)؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج تریاکی مذهب، ۱۷۲گ، ۲۵ سطر (۱۳/۵×۲۱)، اندازه: ۱۲×۳۲/۵سم [ف: ۱۳ - ۴۰۴] ● شفاء الفؤاد فی شرح نجاة العباد / فقه / عربی šifā’-ul fu’ād fī š.-i najāt-il ‘ibād موسی بن حسن، ق ۱۴ قمری mūsā ebn-e hasan (- 20c) وابسته به: نجاة العباد فی یوم المعاد؛ صاحب جواهر، محمد حسن بن باقر (۱۲۰۰-۱۲۶۶) تاریخ تألیف: چهارشنبه ۲۴ ربیع الثانی ۱۳۳۵ق شرح مزجی مختصری است با استدلال به اقوال علماء بر دو کتاب صلات و طهارت «نجاة العباد» شیخ محمد حسن اصفهانی صاحب جواهر. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۰۰۸۲ آغاز: بسمله، حمدله ... اما بعد فیقول العبد المرتهن موسی بن الحسن، هذا شرح مختصر ذو اقتصار مزجته بکتاب الصلاة من نجاة العباد؛ انجام: بل بین اهل العلم كما عن المنتهى و عن المعتبر انه مذهب اهل العلم و الله العالم و الحمدلله تعالی. خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن ۱۴؛ مذیل است به شرحی دیگر از همین مؤلف بر بخشی از کتاب طهارت (۲۵۵ص) و صلات (۱۵ص) «نجاة العباد» و نیز احکام دماء ثلاثه (۱۱۱ص) اوراق نسخه، نامرتب و بعضاً محذوف، مصحح، مقابله شده؛ واقف: ابوالقاسم لسانی، دی ماه ۱۳۴۸؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، ۶۲۸گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۷/۵×۲۲/۵سم [ف: ۲۰ - ۳۱۰] ● الشفاء فی اخبار آل المصطفی / حدیث / عربی aš-šifā' fī axbār-i āl-il-muṣṭafā تبریزی، محمد رضا بن عبد المطلب، ق ۱۲ قمری tabrīzī, mohammad rezā ebn-e 'abd-ol-motalleb (- 18c) تاریخ تألیف: ۱۱۷۸ق؛ محل تألیف: نجف اشرف کتاب در چند جلد تنظیم و مشتمل بر احادیث کتب وافی، بحارالانوار، وسائل الشیعه و دیگر کتب معروف و غیر معروف است که به شیوه بحار تألیف گردیده و مصدر است به اسامی کتب و شرح حال مؤلفین آنها که در موقع نگارش از آنها استفاده کرده است. مؤلف از کتب سه گانه فوق بدین شرح انتقاد می‌نماید: از جمله عیوبی که برای «وافی» ذکر می‌کند این است: اخبار غریبه که مورد حاجت فقیه می‌باشد در آن دیده نمی‌شود و همچنین از نظر ترتیب شیوه کتب فقهی را ندارد. به عنوان مثال بابی که حقش تقدیم است مؤخر است و یا بالعکس آورده است و ...؛ «وسائل» اگر چه دارای اخبار غریبه است ولی جامع همه آنها نیست و از طرفی ابوابش متفرق و پراکنده و یا مکرر است و بالاخره احادیث مربوط به باب که بیانگر مراد و مقصود است را نیاورده بلکه محول به ما تقدم و یا مایأتی نموده که این خود نقصی بزرگ برای مؤلف و کتاب می‌باشد و ...؛ اما «بحار الانوار» هر چند دارای معظم روایات غریبه است ولی از کتب اربعه که در هر عصر و زمان مدار احکام فقهیه اند خالی می‌باشد و نیز در تحقیق مسائل فقهی و نقل اقوال کلام را چنان طولانی کرده که جنبه فقهی کتاب بر خبری بودنش غالب گشته که هم خواننده آن را فقه پنداشته و هم موجب ملال و رنجوری است. مؤلف در این کتاب احادیث را به صورت موضوعی جمع‌آوری نموده است. او در آغاز هر حدیث نام کتابی که حدیث را از آن نقل نموده و پس از آن نوع حدیث را (مرفوع، مسند و مرسل ...) ذکر می‌کند و بعد از نام هر راوی، ثقه، حسن، ضعیف، مجهول و ... بودن وی را با علامتی تذکر می‌دهد. موسوعه حدیثی است که به شیوه بحارالانوار تألیف شده و در آن احادیث مصادر حدیثی شیعه جمع شده است. این کتاب متجاوز از پانزده جلد بوده و آنچه تا کنون از مجلدات آن شناسایی شده چنین است: ۱. جلد اول، طهارت، پایان یافته در روز جمعه ۵ جمادی الثانی ۱۱۷۸ق؛ ۲. جلد دوم، کتاب صلات، پایان یافته در روز جمعه ۳ رجب ۱۱۷۸ق در نجف رو به روی ضریح مطهر که نسخه ما همین مجلد است؛ ۳. نیمه دوم از جلد
۹۲

گزارش اشکال یا پیشنهاد