● شیر دره / داستان / فارسی
šīr darre
داستانی افسانهوار است. شخصیت اول آن فردی با نام «بابا» است. از اسلام و مسیح به عنوان اشخاص نام میبرد. عنوان «شیر دره» بر بالای یکی از برگها (۶۹ر) نوشته شده است.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۴۱۵۴/۲
آغاز: آمد در چادر سنجلان که دستاقیان را بده به عوض پیل بکشم داد به او بردشان. در اردو طبل رزم زدند. روز دیگر سنجلان آمد به میدان؛ انجام: نسیم دوباره به صورت دایه آمد در حرم هیکلان شب فرستاد با جوجه خورش آمد فردا عقاب وار رفت در بیابان هفده اردو دید.
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مطهرات، سفرنامه در سال ۱۳۰۰ قمری؛ چند برگ در بلاغت فارسی و اصول فقه عربی و فلسفه شفاء، تاریخ اروپا، غزوه احزاب در چند مجلس و فقه عربی، طبیعیات، فقه در چند قاعده؛ جلد: گالینگور سبز، ۹۱گ (۳۰ر-۱۲۰پ)، اندازه: ۱۱×۱۸سم [ف مخ: ۳ - ۱۳۰۰]
● شیر و شکر / شعر / فارسی
šīr va šekar
مجلسی اصفهانی، مقصود علی، ق ۱۰ قمری
majlesī esfahānī, maqsūd ‘alī (- 16c)
غزلهایی است که مرحوم مجلسی (پدر محدث جلیل القدر مجلسی اول، و جد مجلسی دوم) که از فضلای وقت خویش بود در مقابل غزلهای خواجه آصفی گفته و مجموع را موسوم به شیر و شکر نموده است. مدت سرودن اشعار مجلسی در مقابل اشعار خواجه آصفی پنج ماه بوده است؛ عناوین «خواجه صفی، مجلسی».
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۵۳۴۰
آغاز: ... عالم علما نواز دوست پرور و دشمن گداز سنت افروز بدعت سوز؛ انجام: خار خاری ز رخ گل گل او دارد دل ×× دم بدم زان به فغان آمده بلبل وار
خط: نستعلیق زیبا، بیکا، تا: احتمالاً قرن ۱۱؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، یادداشت خاندان نصیری درباره کتاب؛ جلد: تیماج قهوهای مذهب، ۱۶۳گ، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۱/۵×۱۸سم [ف: ۴۳ - ۳۳]
● شیر و شکر / شعر / فارسی
šīr va šekar
شیخ بهائی، محمد بن حسین، ۹۵۳ - ۱۰۳۰ قمری
šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
یکی از چهار مثنوی اوست، در شش بخش و دیباچهای به نثر، عناوین بخشها عبارت است از: ۱. هشدار به گمراهان؛ ۲. پند به روان گمراهان؛ ۳. بدی دانشهای رسمی و کلاسیک؛ ۴. ستایش از دانشهای دینی؛ ۵. آرزوی همنشینی با اهل حال و ذوق؛ ۶. توبه.
آغاز: احمدالله علی جزیل آلائه و اصلی علی اشرف انبیائه، اما بعد این شکسته بسته چند است در بحر خبب که در میان عرب مشهور و معروفست ... ای مرکز دایره امکان ×× وی زبده عالم کون و مکان / توشاه جواهر لاهوتی ×× خورشید مظاهر ناسوتی
انجام: کین نامه نامی نیک اختر ×× کاورده ز عالم قدس خبر / پیوسته خجسته مقامش کن ×× مقبول خواص و عوامش کن
چاپ: مشار فارسی، ج۳، ص۳۳۴۴؛ ایران، تهران، ۱۲۸۲ق، سنگی، رقعی کوچک، ۱۲ص (۶۸-۷۹)؛ ایران، تهران، ۱۳۲۹ق، سنگی، جیبی، ۱۳ (صص۳۲-۴۳)؛ ایران، تهران، ۱۲۹۳ق، سنگی، جیبی؛ ایران، تهران، کارخانه مشهدی محمد تقی، ۱۳۰۳ق، سنگی، جیبی، به درخواست آقا محمد زمان
[نسخههای منزوی ۲۹۷۸/۴؛ دنا ۱۲۸۱/۶- ۱۲۸۳ (۸۵ نسخه)؛ الذریعة ۲۷۹/۱۴ و ۲۳۱/۱۹ و ۲۶۹/۱۴ و ۲۵۹/۱۴؛ مشترک پاکستان ۸۰۲/۷؛ مکتبة امیرالمؤمنین ۴۶۸/۲ و ۶۲۹/۲؛ کتابشناسی شیخ بهائی، ص ۴۰۵-۴۰۹]
۱. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: ۷۸/۴- ج
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: ۲۷ محرم ۱۰۴۳ق؛ عباراتی از صدر الدین دشتکی درباره استخراج نامهای امامان شیعی از روی حساب اعداد؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوهای، ۱۵گ (۱۱۲پ- ۱۲۶)، ۲۲ سطر (۱۱×۲۰)، اندازه: ۱۳×۲۲/۵سم [ف: ۱ - ۱۶۳]
۲. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۴۹
خط: نستعلیق، بیکا، تا: با تاریخ ۱۰۵۸؛ در برگ ۶۸ تا ۷۱ دفتری جا گرفته که نان حلوای شیخ بهائی نیز در آن است. تاریخ نان و حلوا ۱۲ صفر ۱۰۵۸ میباشد (برگ ۸۱) و نیز کتابچه نصایح عبدالوهاب امامی در آن است، و این در خاتون آباد اصفهان در ۲۵ ربیع الاول ۱۰۶۳ نوشته شده، در این نسخه فقط ۷۵ بیت از ۱۴۲ بیت مانده، و بخشهای سوم و چهارم (بدگوئی از دانشهای رسمی و کلاسیک، و ستایش دانشهای دینی) از میان برگهای ۶۹ و ۷۰ افتاده؛ ۱۱۷گ، ۱۷ سطر (۱۰×۱۹) [ف: ۲ - ۲۲۸]
۳. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۹۷۷/۲۶
آغاز: علی بطلب که گزافی نیست ×× اجماعی است آن خلافی نیست؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: با تاریخ ۱۰۹۱ق؛ افتادگی: آغاز؛ ۲ص (۲۴۴-۲۴۵)، اندازه: ۱۴/۳×۲۳/۵سم [ف: ۲۹/۱ - ۵۳۸]
۴. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: ۲۶۹/۹
آغاز: برابر
خط: مختلف، بیکا، تا: با تاریخ ۱۰۹۸ق؛ به صورت بیاض؛ جلد: تیماج قرمز، ۳گ (۲۵۶-۲۵۸)، اندازه: ۱۲/۵×۲۵سم [ف: ۱ - ۲۵۳]