تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۵۸۴
آغاز: بسمله، قال الشيخ الامام العامل الفاضل المتقن المدقق؛
انجام: من علم العربيه ثم ختم الكلام بحمد الله تعالى و بالصلوة على نبيه محمد صلى الله عليه ... يا رب العالمين.
در این نسخه الفیه با مرکب قرمز یک بیت در یک سطر در صدر آمده و سپس در متن با مرکب مشکی و خط نستعلیق ارجوزه که بهوسیله پسر ناظم به نثر در شرح و به نام شرح ابن ناظم آمده و در حاشیه متصل به متن که حاشیه قریبه میگویند حاشیهای است از زکریا به نام «الدرة السنيه علی شرح الالفيه» و در این شرح به رفع مشکلات آن پرداخته شده است در وسط دو حاشیه که به حاشیه متوسط معروف است کتاب ترکیب خالد ازهری به نام «تمرين الطلاب فی صناعة الاعراب» آمده که خالد بن عبدالله ازهری در آن مشکلات اعرابی و بنائی متن را باز گشوده است و حاشیه بعیده، حاشیه آخر کتاب الفوائد است که آن نیز شرح الفیه ابن مالک میباشد حاشیهای که خارج از جدول میباشد قسمتهایی از شرح سیوطی است به نام «البهجة المرضيه»؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: خدابخش بن حمال بهبهانی، میرزا ابوالحسن، تا: ۱۱۴۰ق، جا: شیراز؛ با سر لوح، مجدول، محشی؛ ۲۳۱گ، ۱۷ سطر (۷×۱۵)، اندازه: ۱۸×۳۰سم [ف: ۱۰ - ۱۱۳]
شروح الفية ابن مالک ← شروح الخلاصة فی النحو
شرور ← مبدأ شرور
● الشروط / فقه / فارسی
aš-šorūt
دریستی، محمد بن محمد، ق ۹ قمری
darīstī, mohammad ebn-e mohammad (- 15c)
علم شروط، علمی است که در آن از چگونگی ثبت احکام و قضایا بحث میشود به وجهی که بعد از انقضاء خصوصیات وقایع و شهود الحال بتوان با آن نوشته نزد قاضی مدعا را ثابت کرد. این بحث امروزه از توابع علم حقوق به شمار میرود سابقاً عدهای آن را داخل علم فقه میدانستند از جهت آنکه احکام شرعی به وسیله آنها ثابت میشود و عدهای از علم ادب و انشاء، چون در این علم یاد داده میشود که چگونه قضایا را ثبت نمایند. کتاب حاضر یکی از کتابهایی است که جهت تعلیم ثبت شروط در قرن نهم ترتیب یافته است. مؤلف آن اهل کازرون بوده و بدین جهت اغلب موارد و مثالها را از کازرون و حوالی آن میآورد. در این کتاب به تفصیل از چگونگی ثبت اقرارها، شهادات، وصایا، امور مربوط به نکاح، طلاق، بیع، وقف و ... بحث شده است. این کتاب از جهت ذکر اسامی محلها و نقود رایج و اسامی اثاثها و وسایل در عصر مؤلف اهمیت دارد. ظاهراً طبق آماری که چلبی در کشف الظنون از این نوع کتابها به دست داده، آخرین کتاب شناخته شده در این موضوع است.
[کشف الظنون ۱۰۴۵/۲؛ دنا ۱۱۸۲/۶؛ فهرست واره، فقه هزار و چهارصد ساله اسلامی در زبان فارسی، محمد تقی دانش پژوه ص ۱۷۴-۱۷۶]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۷۶۱۲
آغاز: با جمیع توابع و لواحق ... اقرار کردند و اعتراف نمودند فلان بن فلان بن فلان بن فلان بن فلان و فلان بن فلان بن فلان اقراری و اعترافی صحیحین شرعیین معتبرین در شرع شریف در تاریخ رابع عشر ماه مبارک جمادی الاول لسنة اثنين و سبعين و ثمانمائة الهجرة كه دادنی دارند و در ذمه ایشان ثابت و لازم است به اثلاث از مال فلان بن فلان بن فلان مبلغ دو هزار چهارصد و هشتاد و [چهار] دينار اقجه شهروا شیرازی که نیمه آن باشد یک هزار دویست و چهل و دو دینار، دینی واجب و حقی ثابت؛
انجام: متوفای مذکور در فوق قلمی شد اقرار کرده و اعتراف شرعی نموده است در شأن ایشان هر دو به قولی صحیح شرعی معتبر در شرع شریف محمدى عليه افضل الصلوة و اكمل التحيات و التسليمات و بذلك وقع ... في التاريخ عاشر شهر شعبان المعظم لسنة أربع و سبعين فثمانمائة.
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: ۸۷۴ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ ۱۴۴گ، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۲×۱۸سم [ف: ۲۶ - ۱۱۳]
● الشروط / فقه / عربی
aš-šurūṭ
عبدالرحمن
‘abd-or-rahmān
بیدگل؛ مجتهد الزمان بیدگلی؛ شماره نسخه: ۲۵/۴
آغاز: فی المعاوضات و هی اثنا عشر باباً فی البیع و اشری و ینقسم الى خمسة اقسام [الاول] فيما يقع بين العاقدين بطريق الاصالة؛
انجام: بالخروج عن عهدة المبلغ و حكم بجميع ذلك حكماً جزماً و اشهد عليه العدول.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: ۲۰ ذیقعده ۹۳۵ق؛ جلد: پارچه آبی، ۴۷گ (۵۱ر-۹۷ر)، اندازه: ۱۱/۵×۱۷سم [ف: - ۳۷]
● شروط احکام ساعت عقد / هیئت / فارسی
šorūt-e ahkām-e sā‘at-e ‘aqd
رساله مختصری است در بیان ساعاتی که مناسب برای خواندن عقود میباشند و ساعاتی که نحس میباشند و خواندن عقود در آنها میمون نیست.
بابل؛ خاتم الانبیاء؛ شماره نسخه: ۲۷۹/۱
آغاز: ... اما بعد این رسالهای است در بیان شروط احکام ساعت عقد مشتمل است بر چند باب اول در نکاح؛ انجام: مگر قوسی