خط: نسخ، کا: محمد حسین بن زین العابدین ارموی، تا: ۳ جمادی الثانی ۱۳۴۸ق، جا: نجف اشرف؛ نسخه با یک واسطه از روی نسخهای که به خط شهید اول است استنساخ شده و ایشان هم با یک واسطه از نسخه اصل نوشته؛ کاغذ: مشقی، جلد: مقوا، ۱۳گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۵/۹×۲۰/۹سم [ف: ۱۴-۲۷]
● الاربعون حدیثاً / حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
توران پشتی، فضل بن حسن، - ۶۶۱ قمری
tūrānpoštī, fazl ebn-e ḥasan ( - 1263)
چهل حدیث از احادیث حضرت پیامبر اکرم (ص) را که در موضوعات مختلف روایت شده با اسانید آنها، به درخواست یکی از دوستان انتخاب کرده است.
آغاز: الحمد الله الذی لا وحشة معه و لا انس مع غیره و لا راحة الا فی خدمته و لا لذة الافی ذکره.
انجام: و اعوذ بک من شر الریح و ما تجیء به الریح.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۴۴۱۶/۲
آغازو انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابوبکر بن عبد الوهاب دهستانی ملقب به نجم الدین، تا: ۷۳۱ق، جا: کرمان؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوهای، ۱۳گ (۹۳پ-۱۰۶ر)، اندازه: ۱۵×۲۰/۵سم [ف: ۱۲ - ۱۶]
● الاربعون حدیثاً / حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
؟ ابن طاوس، علی بن موسی، ۵۸۹ - ۶۶۴ قمری
ebn-e tāvūs, ‘alī ebn-e mūsā (1194 - 1266)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۷۳۶۱ ض
بیکا، بیتا [د.ت]
● الاربعون حدیثاً / حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
صدرالدین قونیوی، محمد بن اسحاق، ۶۰۷ - ۶۷۳ قمری
sadr-od-dīn-e qūnīyavī, mohammad ebn-e eshāq (1211 - 1275)
چهل حدیث از کلمات پیامبر اکرم (ص) است که بدون اسناد آنها انتخاب شده و از دید عرفانی و اخلاقی شرح شده است در این نسخه ۲۹ حدیث آمده و نمی دانیم که شرح چهل حدیث تمام شده است یا نه.
آغاز: الحمدلله الذی زین سماء الملة الحنفیة بنجوم الاحکام الشرعیة و الاوامر و النصائح الدینیة
انجام: مرتبة کلیة غیر مرتبة هذه الاصول لاغیر
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۴۹۰۱/۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۲؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، ۴۰گ (۷۰پ-۱۱۰پ)، اندازه: ۱۲×۱۷سم [ف: ۱۳- ۷۷]
● الاربعون حديثاً = الاربعين النبوية = كتاب الأربعين / حديث / عربى
al-arba‘ūn- ḥadīṯā = al-arba‘īn-an nabawīyya = k.-ul ’arba‘īn
نووی، یحیی بن شرف، ۶۳۱ - ۶۷۶ قمری
navavī, yahyā ebn-e šaraf (1234 - 1278)
مؤلف در ابتداء حدیث نبوی «من حفظ علی امتی اربعین حدیثاً» را ذکر نموده و سپس علمایی که اربعین حدیث نوشته را نام برده و گفته است: «هر کسی در بابی اربعین نگاشته یکی در اصول دین، یکی در زهد، یکی در فروع دین و امثال ذلک ولی من در این اربعین در تمام موضوعات حدیث جمع نموده، بهطوری که هر کدام از احادیث شامل قاعده عظیمی از قواعد دین باشد و ملتزم به صحت احادیث هستم و بیشتر آنها را از صحیح بخاری و صحیح مسلم نقل نمودم با حذف اسانید.» مؤلف پس از آوردن ۴۲ حدیث و شرح آن بابی در پایان میآورد با عنوان «باب الاشارات الی ضبط الالفاظ المشکلات» و در این باب به بررسی الفاظ احادیث اربعین خود میپردازد.
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین قیوم السماوات و الارضین مدبر الخلایق اجمعین ... احمده علی جمیع نعمه ... و بعد فقد روینا عن علی بن ابی طالب و عبدالله بن مسعود ... ان رسول الله صلی الله علیه و سلم قال من حفظ علی امتی اربعین حدیثاً ... فاول من علمته صنف فیه عبدالله بن المبارک ثم محمد بن اسلم الطوسی ... الحدیث الاول عن ... انما الاعمال بالنیات
انجام: اعلم ان الحدیث المذکور اولا من حفظ علی امتی ... یحصل انتفاع المسلمین لا یحفظ ما ینقله الیهم والله اعلم بالصواب و لله الحمد و المنة و به التوفیق و العصمة الحمدلله الذی هدانا لهذا و ما کنا لنهتدی لولا ان هدانا الله و صلواته و سلامه علی سیدنا محمد و سائر النبیین ... العلی العظیم تمت
چاپ: تصحیح قصی الحلاق و انور شیخی، السعودية، دار المنهاج، الطبعة الاولی، ۱۴۳۰ق، ۱۶۰ صحفية؛ قاهره، مطبعة بولاق، ۱۲۹۴ق؛ مطبعة مصطفی محمد، ۱۳۴۵ق.
[معجم المطبوعات العربية ۱۸۷۷/۲؛ كشف الظنون ۵۹/۱؛ مكتبة امير المومنين ۷۶/۱؛ الاوقاف العامة بغداد ۱۷۶/۱ و ۱۷۷]
شرح و حواشی:
۱- شرح الاربعون حديثاً؛ طوفی، سلیمان بن عبدالقوی (۶۵۷- ۷۱۶)
۲- شرح اربعون حديثا؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (۷۲۲-۷۹۲)
۳- شرح الاربعون حديثاً؛ ایجی، محمد بن عبدالرحمن (۸۳۲-