شرح کوتاه ترجمه گونهای است بر: «الألفية» شهید اول با عباراتی ساده و روان؛ خط: نسخ معرب، بیکا، بیتا؛ ۱۴۳گ (۸۱پ- ۲۲۳پ)، ۱۲ سطر (۱۰×۱۵) [ف: ۲ - ۳۶۹]
۵. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۴۰۸۳
آغاز: بنام خدائی که بخشاینده است در دنیا بر مؤمن و کافر بشرط جان و مهربانست در آخرت بر مؤمن تنها بشرط ایمان؛ انجام: و نماز دو رکعتی پیش از مغرب و یک نماز دو رکعتی بعد از مغرب.
ترجمه و شرح بسیار مختصر توضیحی است بر رساله «الالفیه» شهید اول؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ پس از کتاب چند برگ دارای حاشیهای در احکام ستر عورت بر متنی فقهی عربی؛ جلد: تیماج قهوهای، ۴۲گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۰×۱۷/۵سم [ف: ۱۱-۹۷]
● شرح الفية يحيى بن معط / نحو / عربی
š.-u alfiyyat-i yaḥy-a-bn-i ma‘aṭ
وابسته به: الدرة الالفية فی علم العربية؛ الفية ابن معطی؛ ابن معطی، یحیی بن عبدالمعطی (۵۶۴-۶۲۸ق)
غیر همانند:
۱. زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: ۱۷۵
آغاز: فلو بین ذلک لکان یقتضی أن یسمى الجملة المفیدة کلماً لا کلاماً لأن حکم الحرج علی زعمه تسمیته کلماً لوجود التأثیر؛ انجام: و اطلاق النحاة القول على مثل زید و عمرو و غیره من الاسماء انه معرب قبل ائتلافه مع ما یصیر به کلاماً فهو علی سبیل
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۸؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ تملک: محمود حسینی؛ مهر: «عبدالواسع بن محمد الحسینی» (بیضی)؛ واقف: صفی الدین محمد بن ولی گیلانی، جلد: تیماج قرمز، ۱۷۰گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۱۶×۲۴سم [اوراق عتیق: ۱ - ۱۸۷]
۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۵۹۱۸
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمین. یقول راجی ربه الغفور یحیى بن معطی بن عبدالنور. الراجی الامل و الخائف و یجوز ان یکون حالا مقدما علی ذی الحال؛ انجام: نحو عور فهو عاور کذلک یبدلان فی فعیله مثل فعاله مع الفعوله.
الفيه از یحیی بن معط در نحو است و شروح چند دارد شرح حاضر با چند شرح شناخته آن مطابقت ندارد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۰؛ افتادگی: انجام؛ در پایان شرح (که ناتمام است) نوشتهای درباره اعتراضی که بر تعریف ابن حاجب برای کلام شده؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج عنابی، ۳۰۴ص، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۳×۱۷سم [ف: ۱۷ - ۳۰۵]
● شرح الله اکبر / عرفان و تصوف / فارسی
š.-e al-lāh-o akbar
عین القضاة ، عبدالله بن محمد، ۴۹۲ - ۵۲۵ قمری
‘ayn-ol-qozāt, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad (1100-1132)
شاید یکی از «نامه»های او باشد. در سه «اصل»: ۱. در شرح ما فی الوجود الا الله؛ ۲. بیان ما فی الوجود الا الله و افعاله؛ ۳. بیان ما فی الوجود الا الله و افعاله و صفاته.
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۲۶۴/۳-عکسی
آغاز: این هفتم نوشته است، در شرح الله اکبر، و هنوز برادران اعز اطال الله تعالی، دانستنی است که چون یکی بیش نیست هر چه غیر آن یکی است حادث است و قومی از اهل معرفت گویند؛
انجام: و از هزار معلم انواع بیان بشنیده بود و هنوز او را حاصل نبود چنین تشبیهی. و هذه کفایة و السلام، تمت بحمدالله و حسن توفیقه و الصلاة علی ...
مباحث: اصل نسخه: گنج بخش، ش ۵۲۵۰ (گنج ۷۲۰/۲)؛ خط: نسخ پخته، بیکا، تا: ۱۰۰۳ق؛ ۷گ (۸-۱۵) [عکسی ف: ۲ - ۱۷۰]
● شرح الله اکبر / عرفان و تصوف / فارسی
š.-e al-lāh-o akbar
جمله «الله اکبر» را به روشی عرفانی آمیخته با فلسفه شرح کرده و این دهمین مکتوبی است که کاتب در بیان صفات الهی به مریدان خود نوشته است. آقای منزوی در فهرستواره احتمال داده است که این رساله از عین القضاة همدانی باشد. [فهرستواره منزوی ۵۲۹/۷]
۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۴۱۰/۱۲
آغاز: دانم برادر اعز سلک الله به سبیل رضاه فی عافیة در شرح صفات نخوانده است و نه شنوده؛ انجام: حالی میخوان و میبین و تا توانی راحتی میرسان و الله یرزقنا و ایاک بغیر حساب فضلا منه و کرماً لا استحقاقاً و استیجاباً منا.
خط: نستعلیق، کا: نصیری، تا: ۱۰۴۳ق؛ جلد: تیماج قهوهای، ۳گ (۵۴پ-۵۶ر)، اندازه: ۱۴×۲۴سم [ف: ۱۹ - ۲۲۱]
● شرح «اللهم ان عادتک الاحسان و عادتی ...» / شرح دعا / عربی
š.-u «al-lāhumma inna ‘ādat-u-ka-l iḥsān wa ‘ādatī ...»
بحرانی ، محمد بن عبدالله، ق ۱۲ قمری
bahrānī, mohammad ebn-e ‘abd-ol-lāh ( - 18c)
تاریخ تألیف: ۱۱۷۳ق
شرح یکی از کلمات حضرت سجاد (ع) با عبارت: «اللهم ان عادتک الاحسان و عادتی الاساءة فلاتغیر عادتک بتغیر عادتی».
مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۴۹۳/۱
آغاز: الحمدلله الذی ادار دوائر الاحسان علی اقطاب القوابل و