مباحث عرفانی از تطور موجود و ایجاد نفس بر مشرب عارفان بحث مفصل شده است.
آغاز: بسمله و حمد. اما بعد درویشان از این بیچاره درخواست کردند که میباید که در بیان ذات و نفس و وجه و در بیان صفت و اسم و فعل رسالهای جمع کنی. بدان که هر فردی از افراد مرکب و هر فردی از افراد بسیط مجازی
[دنا ۴۶۰/۵ (۶ نسخه)؛ الذریعه ۲۰۹/۱۸؛ مشترک پاکستان ۱۴۶۴/۳؛ نسخههای منزوی ۱۳۳۷/۲؛ فهرستواره منزوی ۳۶۷/۷ و ۷۸۱/۷]
۱. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۵۳۸/۷
آغاز: بسمله، حمدله، صلات ... درویشان کثرهم الله از این بیچاره درخواست کردند که میباید بیان سازید که اهل تصوف بیان ذات و وجه نفس چون کرده اند و بیان صفت و اسم و فعل چه کردهاند؟؛ انجام: چون دعوی بزرگی میکرد، انکار موسی میکرد. یا الله العالمین یا حرز الناصرین ...
خط: نسخ تحریری، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ ۸گ (۳۷ر-۴۴ر) [ف: ۱ - ۱۱۵]
۲. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۴۰۳/۱۰
آغاز: بدان ایدک الله فی الدارین که هر فرد از افراد مرکب؛ انجام: و مراد از جان نفس کل است باقی معلوم و الحمدلله رب العالمین و تمم بالخیر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: محتملاً قرن ۱۱؛ کاغذ: بخارایی، جلد: تیماج مشکی، ۴ص (۱۶۳-۱۶۷)، ۱۴ سطر (۷/۵×۱۲)، اندازه: ۱۳×۱۸/۵سم [ف: ۵ - ۵۲۵]
۳. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۷۶۲/۱۰
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمین و العاقبة للمتقین و الصلوة و السلام علی محمد و آله اجمعین چنین گوید اضعف الضعفا عزیز ابن محمد النسفی؛ انجام: که میدانست که از ذات خبر نتوان گفت و الحمدلله رب النسفی.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: محتملاً قرن ۱۱؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوهای، ۷ص (۴۷۴-۴۸۱)، ۱۷ سطر (۹×۱۳)، اندازه: ۱۲×۱۷/۵سم [ف: ۲ - ۲۸۸]
۴. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۵۳۳/۱۲
خط: نستعلیق تحریری، بیکا، تا: قرن ۱۲؛ ۲گ (۸۲ر-۸۳پ) [ف: ۱ - ۱۱۵]
۵. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۰۵/۱۱
آغاز: برابر؛ انجام: دلیل است بر آنکه دعوی بزرگتری میکردند انکار موسی میکرد. والله اعلم بالصواب.
خط: تعلیق، کا: احمد بن عبدالعلی بیک بیوک ابادی همدانی، تا: زمستان ۱۲۸۳ق؛ ۵گ (۱۱۱ر-۱۱۵) [ف: ۳ - ۴۴۵]
۶. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۹۴۴۰/۵
خط: نستعلیق ترک، بیکا، بیتا؛ کاغذ: استانبولی، جلد: مقوا عطف تیماج تریاکی، ۱۲ص (۱۷۵-۱۸۶)، ۱۸ سطر (۱۱×۱۶/۵)، اندازه: ۱۲/۵×۱۸سم [ف: ۱۷ - ۳۶۹]
● الذالات المعجمة فی القرآن الكريم / شعر، تجوید / عربی
aḏ-ḏāllāt-ul mu‘jama fi-l qur‘ān-il karīm
مرخم، شمس الدین، ق ۹ قمری
moraxxam, šams-od-dīn (- 15c)
قصیدهای است لامیه در بیست و یک بیت در بیان ذالهای وارده در قرآن کریم.
آغاز: بدأت ببسم الله نظماً مسلسلا ×× بمعجم ذالات القرآن محصلا / تذكر و ذر و احذر عذاباً و ذق ×× عذباً لذیذاً و خذ جذعاً حنیذاً مذللا
انجام: و صل صلاة مع سلام مضاعفاً ×× على المصطفى المنعوت للناس مرسلا / يدوران مادام الجديدان سرمدا ×× مع الآل و الصحب الكرام و من تلا
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۲۱۶۳/۶
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن سالم بن محمد بن سالم بن سعید بن عمر العذرى العوسجى بلداً و الشافعى مذهبا، تا: قرن ۹؛ جلد: تیماج قهوهای، ۲ص (۱۰۶-۱۰۷)، ۳۱ سطر، اندازه: ۱۷/۵×۲۶سم [ف: ۳۵ - ۱۶۷]
● ذبائح اهل الكتاب = الذبيحية في ذبائح اهل الكتاب / فقه / عربی
ḏabā’iḥ-u ahl-il kitāb = aḏ-ḏabīḥīya fī ḏabā’iḥ-i ahl-il kitāb
مفید، محمد بن محمد، ۳۳۶ - ۴۱۳ قمری
mofīd, mohammad ebn-e mohammad (948 - 1023)
رسالهای استدلالی و مختصر در حرمت ذبایح اهل کتاب (یهود و نصاری) هر چند همراه با نام خدا باشد و گفته است: توحید آنها از جهات مختلف از جمله عدم اعتقاد به پیامبری خاتم المرسلین (ص) ناقص و از اعتبار ساقط میباشد. از سوی دیگر اهل سنت فرقی بین یهود و نصارا قائل نیستند زیرا پیروان مسیح (ع) معتقد به اقانیم ثلاثهاند پس ذبیحه آنان قطعاً حرام و ذبایح یهود نیز به دلیل نقص و عدم کمال توحیدشان حرام است و اگر چنین نباشد باید ذبیحه مجوس، مشرکان قریش و عابدان اصنام که هر یک به نحوی اعتقاد به ذات باری تعالی دارند حلال و طاهر باشد.
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اختلف اهل الصلاة في ذبائح اهل الكتاب فقال جمهور العامة باباحتها ...
انجام: وهذا ضد ما توهمه المستضعف من الشذوذ و الله الموفق للصواب.