فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۱۳، ص ۹۷۳

۹۷۳ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۱۳
arkān-u-h = manāsik-ul ḥajj علامه حلی، حسن بن یوسف، ۶۴۸ - ۷۲۶ قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251 - 1326) رساله موجزی است در یازده «فصل»: ۱. المقدمات؛ ۲. الاحرام؛ ۳. الطواف؛ ۴. السعی؛ ۵. التقصير؛ ۶. احرام الحج؛ ۷. الوقوف بعرفه؛ ۸. الوقوف بالمشعر؛ ۹. قضا مناسک منی؛ ۱۰. الرجوع الی مکه؛ ۱۱. الرجوع الی منی. در دیباچه می‌نویسد هر که بیش از این مختصر بخواهد به کتاب «المنهاج فی مناسک الحاج» من رجوع کند. که چنین رساله‌ای از او سراغ نداریم فقط الذریعه کتابی به نام مناسک الحج به علامه نسبت داده از قول صاحب ریاض که مدعی است نسخه از آن را که نزدیک عصر مؤلف کتابت شده نزد خود دارد. آغاز: الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سید المرسلين محمد النبی و آله الطاهرين الاخیار و سلم. هذه رسالة تشتمل على واجبات الحج وان كان خالية عن التطويل والاكثار وفي غاية الايجاز والاقتصار لخصت فيها مايجب على كل حاج معرفته ... موكولاً الى كتابنا الكبير المسمى بالمنهاج في مناسک الحاج ... وقد رتبتها على فصول الفصل الاول في المقدمات الحج انجام: يوم الثاني عشر بعد الزوال لا قبله. فهذا ما اردنا اثباته في هذه الرسالة و من اراد التطويل فعليه بكتبنا المطوله فی الفقه و الله الموفق للصواب و الحمدلله وحده وصلى الله على سيدنا محمد النبى و عترته الطيبين الطاهرين و سلم و كرم [دنا ۹۷۶/۴؛ الذریعه ۲۶۰/۲۲؛ مكتبة العلامة الحلی ص ۱۲۷] ۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۸۹۲/۱ آغاز و انجام: برابر؛ انجامه: نجزت تعلیقا ظهر الاحد لثمان [بقين] من ذى القعده المبارك الحرام من سنه خمس و اربعین و سبع مائة خط: نسخ معرب، کا: احمد بن محمد بن حداد، تا: یک‌شنبه ۸ روز باقیمانده از ذیقعده ۷۴۵ق؛ مصحح، رکابه‌دار، فهرست رساله‌های مجموعه به خط محمد بن سید زین العابدین موسوی (برادر صاحب روضات الجنات) طبق این فهرست ۲ رساله پیشتر در نسخه بوده که اکنون از آن افتاده است: ۱. کتاب الاربعين حديثا للسيد محيى الدين ابی حامد محمد محمد بن عبدالله بن علی بن زهره الحسینی ابن اخ السيد ابن زهرة المشهور رحمة الله علیه، ۲. ادعیة ایام شهر رمضان المبارک، در برگ آخر نسخه حدیثی از پیامبر اسلام (ص) در وصف امیرالمؤمنین (ع) و ترجمه منظوم آن به فارسی در دو بیت؛ تملک: محمد شفیع بن محمد علی استرآبادی با مهر «نجنی بحق محمد شفیع المذنبین» (بیضی) و «یا شفیع المذنبین ۱۰۶»؛ مهر: «هو اقل العباد محمد حسین (از تاریخ آن فقط دو عدد ۱۱.. خوانده می‌شود)» (بیضی)، «لا اله الا الله الملك الحق المبین عبده مامویردی ۱۱۴۵» (مستطیل)، «محمد نبی الله علی ولی الله الواثق بهما شفیع ۱۰۷۴» (چهارگوش)، «افوض امرى الى الله عبده محمد باقر» (مستطیل)، کتابخانه مجد الدین نصیری؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج مشکی، ۱۵ص (۱-۱۵)، ۲۰ سطر (۷/۵×۱۶/۵)، اندازه: ۹/۹×۱۹/۸سم [ف: ۲۹/۱ - ۲۴۹] ۲. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: ۴۶۴۳/۲ خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن ۹؛ قطع: خشتی [رشت و همدان: ف: ۱۵۱۰] ۳. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۳۱۱/۲-۲/۱۳۱ آغاز: برابر؛ انجام: وتكثر یا ذاالجلال والاكرام صلى الله على محمد و آله الطيبين والحمدلله رب العالمين خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۳؛ ۴گ، ۲۰-۲۳ سطر [ف: ۸ - ۴۵۵۶] ۴. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۵۷۱۲/۲۴ آغاز و انجام: برابر خط: نسخ و نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ جلد: رویه کاغذی، ۹گ (۱۳۷پ-۱۴۵ر)، اندازه: ۱۳/۸×۲۰/۵سم [ف: ۸ - ۴۷۸] ۵. مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۱۴۸۶۷/۲ آغاز: برابر خط: نسخ و نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ کاغذ: مهر: «محمد شفیع»، «عبده الی نقی الحسینی»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، ۱۵ و ۱۶ سطر، اندازه: ۱۳×۲۱سم [ف: ۲ - ۱۷۴] ● خلاصة المنهج = خلاصة تفسير منهج الصادقين = خلاصة منهج الصادقين / تفسیر / فارسی xolāsat-ol manhaj = xolāsat-o tafsīr-e manhaj-os sādeqīn = xolāsat-o manhaj-os sādeqīn کاشانی، فتح الله بن شکرالله، - ۹۸۸ قمری kāšānī, fath-ol-lāh ebn-e šokr-ol-lāh (- 1581) وابسته به: منهج الصادقين فى تفسير القرآن المبين و الزام المخالفین = تفسیر ملافتح الله؛ کاشانی، فتح الله بن شکرالله (- ۹۸۸) مؤلف، تفسیر مفصلی در پنج جلد به نام «منهج الصادقین فی الزام المخالفین» تألیف کرده بود، و چون دارای مباحث بسیار بود و بر گروهی مشکل می‌نمود، این خلاصه را از آن انتخاب نمود و اقتصار بر ترجمه قرآنی و گفت‌های مشهور مفسران و بیان معانی معتمد نزد شیعیان کرد و اسباب نزول و قصص پیامبران و فضایل سوره‌ها و آیه‌ها آن چه را که صحیح باشد با اختصار آورده و بیشتر به قرائت عاصم می‌پردازد و گاهی قرائت حفص را نیز نقل می‌کند و به مضمون احادیث و اخبار اکتفا کرده است. این تفسیر مزجی، با اختصارش دارای نکات مفیدی است. خلاصه را در دو جلد سامان داده است. قسمتی از مقدمه خلاصه المنهج چنین است: «و چون به تأیید ربانی و توفیق سبحانی تفسیر «منهج الصادقين في الزام المخالفین» که محتوی بر پنج مجلد است و مرتقى به دویست و هشتاد هزار بیت به ترتیبی کامل و تألیفی شامل سمت اختتام پذیرفت و به نظر
۹۷۳

گزارش اشکال یا پیشنهاد