فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۱۳، ص ۹۰۷

۹۰۷ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۱۳
خلاصة الخمسه ← خمسه نظامی گنجوی (منتخب) ● خلاصه خمسه نظامی = انتخاب خمسه نظامی / شعر / فارسی xolāse-ye xamse-ye nezāmī = entexāb-e xamse-ye nezāmī وابسته به: خمسه نظامی گنجوی = پنج گنج؛ نظامی، الیاس بن یوسف (۵۳۰-۶۱۴) چاپ: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۶۷ش بعضاً همانند: ۱. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۴۴-ف در سی و پنج باب با فهرست آنها در آغاز. اسعد افندی ش ۲۹۱۸؛ خط: نستعلیق، کا: شیخ محمد بن شیخ احمد، تا: ۱ ذیحجه ۸۸۳ق؛ ۴۹گ، ۱۲ سطر [فیلمها ف: ۱ - ۷۹] ۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۹/۹معیری انتخابی است از پنج دفتر خمسه نظامی گنجوی بر حسب موضوع درسی و شش باب که در آغاز آن یک مقدمه در دو صفحه از گرد آورنده. فهرست ابواب کتاب بدین ترتیب است: در توحید، در نعت نبی علیه السلام، در صدق، در صبر، در فتح رزق، در قناعت، در فال نیک، در نصیحت خاص، در نصحیت عام، در مهابت پادشاه، در دولت، در خدمت، در التجا باصحاب دولت، در عدل و احسان، در کرم و سخان، در عقل و هنر، در رای و تدبیر، در آداب سخن، در خلق و تواضع، در طاعت و ریاضت، در اخلاص، در نگاه داشتن راز، در تحقیر سخن، در مکافات، در شناختن حدود، در ضعف پیری، در تسکین غم بامید راحت، در منع عیب، در زاری و تضرع، در مذمت بسیار خوردن، در منع خنده، در مذمت وطن، در ترک دنیا، در شکایت روزگار، در مراتب مرگ، در امثال دوستان؛ خط: نستعلیق خفی، بی‌کا، تا: قرن ۱۰؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: گالینگور قرمز، ۱۲۰ص (۱۵۰-۲۶۹)، ۱۵ متن و ۲۴ نیم سطر حاشیه (۱۰×۱۸)، اندازه: ۱۲/۵×۲۱/۵سم [ف: ۱۸ - ۲۴] ۳. مشهد؛ صحت، رضا (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره/۱ در سی و چهار باب؛ خط: نستعلیق،بی‌کا، تا: ۹۵۲ق [نشریه: ۷ - ۵۶۰] ۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۰۲۹۴/۱ آغاز: ای همه هستی ز تو پیدا شده ×× خاک ضعیف از تو توانا شده؛ انجام: اعتمادی نمیکنم بر کس×× بر خدا اعتماد دارم و بس نه هزار و پنجصد و بیست بیت است از مثنویات پنج گانه نظامی گنجوی؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بهرام، تا: ۹۵۸ق؛ کاغذ: نخودی، ۱۱ سطر، اندازه: ۱۳/۵×۲۰/۵سم [ف: ۹ - ۳۲۵] ۵. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۷۸۰۴ آغاز: حمدله ... بر اصحاب دولت و ارباب مکنت واجب و لازم است؛ انجام: اعتمادی نمی‌کنم بر کس ×× به خدا اعتماد دارم و بس در دیباچه گوید: من آن را در ۳۵ باب بر حسب موضوعات اخلاقی کوتاه کردم؛ خط: نستعلیق، کا: میرعلی حسینی، تا: ۹۸۰ق؛ مجدول؛ تملک: بهمن میرزا پسر عباس میرزا قاجار در ۱۲۵۳ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: ساغری مشکی، ۴۴گ، ۱۲ سطر (۶/۵×۱۴)، اندازه: ۱۵×۲۵سم [ف: ۴ - ۳۸۳] ۶. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۹۰۰۴/۵ آغاز: بعد از ادای وظایف شکر و حمد الهی و لطایف صلوات و سلام نامتناهی بر حضرت اقدس رسالت پناهی ... اما بعد تعلیم کتب ائمه دین بمطالعه کلمات حکمت آمیز و تامل و تفکر؛ انجام: آن کس که ز خون خود نترسد ×× از کشتن نیک و بد نترسد / هر خانه که بی چراغ باشد ×× زندان بود ار چه باغ باشد گزیده موضوعی منظومه‌های نظامی است: «مثنوی چند از گفتار ... نظامی گنجوی ... که مشحون است از مواعظ و حکم و مملو از نصایح و امثال عجم مانند درر و لالی از بحور خمسه استخراج نموده شده. از نام مؤلف نشانی در هیچ یک از نسخه‌ها نیامده است. اما کهن‌ترین نسخه شناسایی شده آن در کتابخانه اسعد افندی نگهداری شده است. در مقدمه از سی و شش «باب» نام برده شده اما متن کتاب سی و هفت باب دارد: ۱. توحید، ۲. نعت، ۳. صدق، ۴. صبر، ۵. عشق، ۶. صبر، ۷. قناعت، ۸ فال نیک، ۹. نصیحت خاص، ۱۰. نصیحت، ۱۱. سیاست، ۱۲. صف، ۱۳. التجا به اهل دولت، ۱۴. عدل، ۱۵. سخا، ۱۶. عقل و سر، ۱۷. رای و تدبیر، ۱۸. ادرار سخن، ۱۹. تواضع، ۲۰. ریاضت، ۲۱. اظهار اخلاص، ۲۲. نگاه داشتن راز، ۲۳. تحقیر، ۲۴. مکافات، ۲۵. شناختن، ۲۶. تبری، ۲۷. منع عیب، ۲۸. تسکین غم، ۲۹. تضرع و خواری، ۳۰. مذمت بسیار، ۳۱. مدخ و ذم زمان، ۳۲. منع خنده، ۳۳. مذمت طین، ۳۴. فواید، ۳۵. شکایت فقیر، ۳۶. امثال. نسخه‌ها در تعداد ابیات و ابواب و تقدیم و تأخر مطالب تفاوت‌هایی با هم دارند؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: نخودی، جلد: میشن قهوه‌ای، ۱۵گ (۹۰پ-۱۰۴پ)، سطور چلیپایی و معمولی (۹/۵×۲۰)، اندازه: ۱۳/۲×۲۳/۱سم [ف: ۲۹/۲ - ۵۹۸] ۷. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: ۲۹۷/۲ در دو بخش یکی در ۲۴ باب دومی عنوان باب دوم دارد و میرسد تا بباب سی و هفتم و از میانه افتاده و این دو باید یکی باشد. گزیده‌ای است از پنج گنج نظامی؛ خط: نستعلیق، کا: عماد بن غیاث الدین، تا: قرن ۱۱؛ جلد: تیماج تریاکی، قطع: ربعی [نشریه: ۳-۴۱۳] ۸. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: ۱۱۴۹/۱ آغاز: بر اصحاب دولت و ارباب مکنت واجب و لازم است که بعد از قرائت قرآن ... منتخبی از خمسه نظامی گنجوی، در ۳۷ باب تنظیم شده؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۱ [نسخه پژوهی: ۳ - ۱۳۵] ۹. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۴۶۷۱/۴
۹۰۷

گزارش اشکال یا پیشنهاد