xolāsat-ot takmīl
واعظ، محمد مهدی
vāʻez, mohammad mahdī
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۲۲۹۴/۱۴
آغاز: بسمله حمد له حمد الهی اورنعت حضرت رسالت پناهی کی بعد اهل سنت و جماعت کی خدمت مین
بیکا، تا: ۱۲۶۶ق؛ اهدایی: علی اخلاقی فیروز آبادی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با تیماج عنابی، ۳۰گ (۳۸۶-۴۱۵)، اندازه: ۱۴/۵×۱۹/۵سم [ف: ۴ - ۱۲۳۷]
خلاصة التلخیص ← معالم الارب فی درایة لسان العرب
● خلاصة التلخیص / معانی بیان / عربی
xulāṣat-ul talxīṣ
ظاهراً غیر همانند:
۱. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۴۰۱۶
آغاز: بسمله، الحمدلله علی ما انعم و علم من البیان؛ انجام: مع التذكر لما تقدم ... و شريك القرآن عليه عليهم صلوات الملک المنان المستعان
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۱ [الفبائی: - ۲۳۷]
۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۸۹۹۳
آغاز: بسمله، فهذه فواید مخلصة و فراید ملخصة من كتاب تلخيص المفتاح المنسوب الى محمد بن عبدالرحمن ... ممزوجة ببعض من المختصر الذى الفه مسعود بن عمر؛ انجام: فان اخذ اللفظ كله من غير تقصير لنظمه فهو مذموم لانه سرقة محضة و يسمى نسخا.
از شیخ کلبعلی. تاریخ تألیف: ۱۰۰۷ق. مؤلف که خود را معرفی نکرده «تلخیص المفتاح» خطیب دمشق را خلاصه نموده و مسائل ضروری فنون علم معانی و بیان و بدیع مختصر تفتازانی را بر آن افزوده و برای درک همگان از طرح مباحث غامض و پیچیده اجتناب نموده و آن را در یک «مقدمه» و «خاتمه» و سه «فن» ترتیب داده است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ نسخه حاضر ناتمام و موجودی تا مبحث «السرقات الشريعة» است؛ واقف: شیخ محمد رضا قائمی، اردیبهشت ۱۳۴۱؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، ۱۲۳گ، ۱۱ سطر، اندازه: ۱۰×۱۷سم [ف: ۲۵ - ۸۸]
خلاصة تلخيص الكلام ← معالم الارب فی درایة لسان العرب
● خلاصة التنجيم و برهان التقويم = فواید نجومی / هیئت / فارسی
xolāsat-ot tanjīm va borhān-ot taqvīm = favāyed-e nojūmī
امیران حسینی، علی بن علی، ق ۹ قمری
amīrān hoseynī, ‘alī-ye-bn-e ‘alī (- 15c)
تاریخ تألیف: ۸۶۹ق؛ محل تألیف: بدخشان
از غیاث الدین علی امیران اصفهانی، مؤلف آثار حرفی. به خواهش برخی از بزرگان و عزیزان، در دوازده «باب» و چند «فصل» نوشته شده است. نام کتاب در دیباچه نیامده، برخی نسخههای آن به نام فواید نجومی (نسخههای منزوی ۳۳۲/۱) خوانده شده است. مؤلف خود در دیباچه میگوید: لازم شد بعضی «فواید نجومی» که ضبط و فهم آن بر اطفال آسان باشد، گرد آید. بابها: ۱. در شش فصل؛ ۲. بیان کواکب و احکام آن، در چند فصل؛ ۳. دانستن آنکه هر روزی از ماه در کدام برج است، در دو مقدمه؛ ۴. در آنکه اول هر ماه در برجی که باشد، چه کار نیکو و چه کار بد باشد؛ ۵. دانستن آنکه اول هر ماه چه روز است، در چهار مقدمه؛ ۶. در آنکه هر روزی و ساعتی به چه ستارهای تعلق دارد؛ ... ۱۰. اعتبار سال عرب و عجم ترک؛ ... ۱۲. احکام هر سال که روز نوروز یکی از روزهای هفته باشد (نوروزنامه) . برخی نسخهها در بیست و دو باب است: ... ۱۳. دانستن طالع مولود، در چند فصل؛ ۱۴. احکام گرفتن آفتاب؛ ۱۵. احکام گرفتن ماه؛ ۱۶. دانستن احکام سال و ماه و روز به طریق اولیای بدخشان؛ ۱۷. معرفت سکزیلدوز؛ ۱۸. بیان رعد و برق؛ ۱۹. قوس قزح؛ ۲۰. فرو رفتن و برآمدن نور ماه؛ ۲۱. تعبیر خواب؛ ۲۲. در بیان اختلاجات. (احمد منزوی)
برخی نسخههای آن در ۲۵ باب و برخی ۳۵ باب است.
آغاز: بسمله حمد مبدعی را که حرکات سموات و سیارات روشن تر دلیلی بر قیومیت افعال اوست ... نموده میشود که در شهور سنه ۸۶۹ بود که در بلده بدخشان بعضی از بزرگان و عزیزان که امتثال فرمان ایشان به کمترین بندگان خاندان غیاث الدین علی ابن امیران الحسینی الاصفهانی واجب و لازم میبود طلب جمع بعضی از فوائد نجومی که ضبط و فهم آن بر اطفال صغار ایشان سهل و آسان باشد ... و مشتمل است بر دوازده باب.
انجام: فرزند متولد شود حوت طالع باشد برین قیاس برجی که آفتاب آنجا باشد نگاه باید داشت و تفاوت روز و شب نیز اعتبار باید نمود از برجی که آفتاب آنجا بود برین دستور حساب باید کرد. و الله اعلم.
[دنا ۹۳۱/۴ (۶ نسخه)؛ الذریعه ۲۲۲/۷؛ مشترک پاکستان، ۲۶۵/۱؛ نسخههای منزوی ۲۹۱/۱ و ۳۳۲/۱؛ فهرستواره منزوی ۲۹۱۷/۴]
۱. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۹۹۷/۴۶
آغاز: معزب از طرف او را جنوب گویند ... حکم اول آنست که چهار برج را منقلب گفتهاند؛ انجام: و سه روز بدلو تعلق دارد و السلام من اتبع الهدی.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا،