فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۱۳، ص ۸۰۸

۸۰۸ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۱۳
xulāṣat-ul i‘tibār fī ma‘rifat-i ḏāt-il jabbār مقدمه مختصری است در اصول دین با ذکر ادله و نقل بعضی از اقوال دانشمندان علم کلام از اهل سنت. این مقدمه دارای چهار «باب» و یک «خاتمه» است: باب ۱. توحید، دارای چهار بحث و شش مسئله؛ ۲. عدل، دارای دو بحث؛ ۳. نبوت؛ ۴. امامت؛ خاتمه: در معاد و موضوعات دیگر. در دیباچه می‌گوید: «هذه مقدمة فی علم الکلام نرجو بوضعها المهابة و الاکرام موجزة بالاختصار و الاقتصار و سمیتها بخلاصة الاعتبار فی معرفة ذات الجبار مع معرفة النبی و الامامة و الوعد و الوعید کی ینجو بها من النار و یخلد فی الجنان ذات القرار...». آغاز: بسمله. الحمد لمن اوجد الخلق من العدم و استاثر بالوحدانية و القدم و عز عن النظیر و تعالی عن التقدیر ... انجام: و یکفینا هول مادون ذلک من المحن بجاه آل محمد فان جاههم عظیم عندالله تعالی و لنقطع الکلام مثنین علی الله و مصلین علی محمد و صحبه الکرام و الحمدلله وحده و صلی الله علی سیدنا محمد و آله و سلم تسلیماً. ۱. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۳۸۲۶/۸-۱۹/۱۵۶ آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: ۱۰۵۷ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه‌ای، ۹گ، ۳۵ سطر، اندازه: ۱۲×۱۹/۵سم [ف: ۳ - ۱۷۲۷] ۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۲۹۶/۱۱ آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ ۹ص (۴۷-۵۵) [عکسی ف: ۳ - ۶۶۳] ● خلاصة الاعتضاد فی الفرق بین الظاء و الضاد / لغت / عربی xulāṣat-ul i‘tiḍād fī-l farq bayn-aẓ ẓā’ wa-ḍ ḍād ابوحیان، محمد بن یوسف، ۶۵۴ - ۷۴۵ قمری abū-ḥayyān, mohammad ebn-e yūsof (1257 - 1345) وابسته به: الإعتضاد فی الظاء و الضاد = أرجوزة الإعتضاد؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (۶۰۰-۶۷۲) مؤلف در این کتاب قصیده ابن مالک نحوی را به ترتیب حروف مرتب و ابتدا کلمات صحیح سپس مضاعف و معتل را آورده و در هر مورد ابتدا ثلاثی و سپس رباعی و غیره را متذکر شده است. مؤلف رساله‌ای دارد با نام «الارتضاء فی الضاد و الظاء» [کتابنامه بزرگ قرآن کریم ۲۵۰/۱] که گویا همین رساله است. مؤلف این ابیات را در مدرسه فخریه مصر، در روز جمعه ۸ صفر ۶۸۵ق در نزد رضی الدین قسطنطینی بن عمر بن ابی الحسن قسطنطینی قرائت نموده است، این کتاب و مشتمل بر چهار «فصل» است: ۱. بیان احکام الظاآت و ابوابها در چندین باب؛ ۲. معنی الابیات؛ ۳. اعرابها؛ ۴. بیان مخرجها. ۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۲۱۶۳/۱۲ آغاز: الحمد لله خالق النسم من العدم و منطق الالسن بالحكم و مفضل هذه الامة على ساير الامم؛ انجام: و قوله تعالى و انظر الى الهک و قوله تعالى انظروا الى ثمره الثانى النظر بمعنى. بیست و هفت باب از فصل اول را شامل است و در هر یک از باب‌ها یکی از کلمات دارای حرف «ظاء» ذکر شده است بدین ترتیب: الباب الاول: باب الحظ ... الباب الثاني من الظاآت باب الكظم ... الباب ۲۷ من الظاآت باب النظر. دنباله ابواب فصل اول و همچنین تمامی فصول ۲ و ۳ و ۴ از نسخه حاضر ساقط شده است؛ خط: نسخ، کا: محمد بن سالم بن محمد بن سالم بن سعید بن عمر العذرى العوسجى بلداً و الشافعى مذهباً، تا: قرن ۹؛ جلد: تیماج قهوه‌ای، ۴ص (۱۲۶-۱۲۹)، ۳۱ سطر، اندازه: ۱۷/۵×۲۶سم [ف: ۳۵ - ۱۷۲] ۲. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۳۶۱۵/۱ آغاز: قال الشيخ العالم ... هذا كتاب لخصته من كتاب الاعتضاد فی الفرق بين الظاء والضاد و رتبته على ما فيه ظاء من حروف المعجم؛ انجام: و ابواليقظان اسم الديك و اتيقظ الرجل بمعنى أخذ و بمعنى لزم. خط: نسخ، کا: محمد بن علی بن ناصر بن ثابت حسینی، تا: سه‌شنبه ۱۴ ربیع الاول ۱۱۰۹ق؛ یک رباعی از شیخ حسن صاحب معالم به نقل از حاج ملاعباسعلی به خط «محمد حسینی»؛ تملک: سیدمحمد حسینی در ۱۵ صفر ۱۳۴۲؛ ۱۶گ (۲پ-۱۷ر)، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۲×۱۸سم [محدث ارموی مخ: ۲ - ۶۵۲] ● خلاصة الاعتقاد / کلام و اعتقادات / فارسی xolāsat-ol e‘teqād علینقی بن احمد ‘alī-naqī ebn-e aḥmad رساله‌ای اعتقادات در «مقدمه» و هفت «باب» و «خاتمه» که برای پادشاه صفوی ساخته است. آغاز: حمد و ثنا و ستایش و کریمی را سزاست که حله خلقتش زیوریست زیبنده و حلیه محبتش گوهری است ارزنده گلشن امید از نسیم عنایتش تازه. [دنا ۹۱۵/۴؛ فهرستواره منزوی ۲۸۰/۹] تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۳۰۲ آغاز: برابر؛ انجام: و تا وجود انسانی از ارکان اربعه آخشیجانی بر باد پیش طاق الوان سپهر بشمس مهر ... باب پنجم در معاد بدانکه معاد در شرح بازگشتن است بحیات بجهت یافتن جزای عملی که پیش از موت ازو صادر شده خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: پارچه، ۱۳۴گ، ۱۷سطر(۶/۵×۱۶)،اندازه: ۱۲×۳۲سم[ف: - ۵۱]
۸۰۸

گزارش اشکال یا پیشنهاد