فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۱۳، ص ۷۱۰

۷۱۰ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۱۳
خوشنویسان تألیف دکتر مهدی بیانی ۲۴۱/۱ آمده که در ۹۲۰ سروده شده است) در اصول و آداب خوشنویسی [و محتملاً همان آداب الخط او باشد]؛ خط: نستعلیق خوش، بی‌کا، تا: قرن ۱۱؛ دارای یک سرلوح مذهب، مجدول، طلا؛ کاغذ: متن و حاشیه سمرقندی، جلد: میشن قرمز، ۱۶گ، ۱۰ سطر، اندازه: ۱۴/۶×۲۲/۱سم [ف: ۲ - ۲۲۵] ۴. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۴۲۲۶/۱ آغاز: باسمه سبحانه. نکته ای چند در بیان خط و کتابت و آنچه بدان تعلق دارد، بدان وفقک الله فی الدارین که نویسنده باید که پاک دست و پاک جامه باشد، و از کارهای سخت پرهیز کند؛ انجام: چون بر کاغذ نهد جای خط سرازیر آید. تمت النکات. در آداب نوشتن، از پاکی دست و تراش قلم، و قلم در دست گرفتن، در یک فصل؛ خط: نستعلیق، کا: محمد حسن بن ملاعلی، تا: ۲۶ ربیع الاول ۱۰۸۰ق؛ کاغذ: فستقی، رویه میشن تریاکی، ۲گ (۱پ-۲ر)، اندازه: ۱۰/۲×۲۱/۲سم [ف: ۷ - ۲۸۷] تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۲۵/۱-عکسی اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: ۲ - ۱۰۸] ۵. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۸۶۳۰/۳ آغاز: دیگر بدانکه این مطلب است در بیان تعداد حروف تهجی؛ انجام: مولانا محمد حسین کشمیری است که بر کاتبان روزگار چیره دستی می کند. از: شاید محمد قاسم شیرازی (کاتب نسخه)؛ رساله بسیار مختصری است که در ابتدا تعداد حروف تهجی را بیان نموده و سپس انواع خطوط و نام کاتبان مشهور را ذکر کرده است؛ خط: نسخ، کا: محمد قاسم شیرازی، تا: ۱۱۳۱ق؛ جلد: مقوایی با روکش پارچه، ۲۴۵گ، ۱۷ سطر (۱۴×۲۷) سطر، اندازه: ۲۴×۳۵/۵سم [ف: ۵۱ - ۷۶] ۶. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۱۲۲۴/۲۰ آغاز: علم خط که عبارتست از معرفت الفاظ بحروف هجای آن و کیفیت ترکیب و احوال که باعتبار کتابت طاری شود؛ انجام: پس معرب واقع باشد چه اجماع ایشان در اینصورت حجت است و العلم عند الله رساله‌ای در آداب حروف و فوائد املاء می‌باشد که در پنج «فائده» نگارش یافته: ۱. بیان واضع لغات؛ ۲. اندر آنکه حکمت در وضع لغات چه بود؛ ۳. اندر اینکه دلالت الفاظ بر معانی به حسب وضع است یا بحسب ذات؛ ۴. تقسیم لغات؛ ۵. بیان کلمات معربه؛ خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن ۱۳؛ در پایان رساله مطالب متفرقه بدین ترتیب آمده: در نوشتن برات فارسی و عربی، حواله، فوائدی در آداب نگارش، عدد کتابهای آسمانی، اسامی سوره‌های قران، در آداب دعا، صیغه‌های گوناگون با معنی واحد و فوائدی در احکام نجوم و طب (از برگ ۲۱۴ تا ۲۳۰)؛ کاغذ: فرنگی، ۴گ (۲۱۱-۲۱۴)، ۲۹ سطر، اندازه: ۱۰×۲۱/۵سم [ف: ۲۸ - ۳۳۱] ۷. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۱۳۸۴/۴ آغاز: بباید دانست که تعلیم خط نسخ تعلیق واضع مولانا میرعلی است. نورالله مرقده بدین طریق است: «الف» باید سه حرکت داشته باشد مثل الف همزه و اصولیش (!) مثل جو باشد میان پر و سرش تند و تیز. و از سه نقطه بیش نباشد. به هر قلمی که باشد؛ انجام: «ی» مثل هذای ... و یای معکوس باید که دو نقطه گردنش باشد و سینه اش مثل باز با مرغایی بوده باشد مثل هذا است. و السلام. گفتاری است کوتاه، در آموزش خط نسخ تعلیق به روش مولانا میرعلی [سلطانی فرزند علی علوی تبریزی د ۸۵۰ق] به ترتیب الفبایی از الف تا یاء؛ خط: نستعلیق شکسته، بی‌کا، تا: ۱۲۳۳ق؛ ۲گ (۴۱پ-۴۲ر) [ف: ۳ - ۱۲۰] ۸. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۶۷۲/۲-ف نسخه اصل: انقره ش ۲۹۷؛ بی‌کا، بی‌تا [فیلمها ف: ۱ - ۵۲۳] ۹. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۷۷۷/۱۱ باب در بیان خط و مخترع آن و قلم تراشیدن و نامه نوشتن و جز اینها؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ با دو سرلوح رنگارنگ، مجدول؛ کاغذ: پسته‌ای، جلد: میشن قرمز، ۱۳گ (۱۵۱پ-۱۶۳پ)، ۱۶ سطر [ف: ۵ - ۱۷۴] ۱۰. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۳۸۰/۵-ف نسخه اصل: به نام کتابخانه بایسنغرخان، عبدی، علی کاتب در ۹۳۲، عبدالله؛ بی‌کا، بی‌تا؛ که «برسم کتب خانه شهریار ابوالفتح بهرام جم اقتدار» نوشته شده است [فیلمها ف: ۱ - ۶۷۸] ۱۱. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: ۱۶/۴ بی‌کا، بی‌تا [نشریه: ۳ - ۱۷] ۱۲. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: ۱۶/۲ شماره ۲ و ۷ مجموعه ۱۶؛ بی‌کا، بی‌تا [نشریه: ۳ - ۱۷] ۱۳. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۱۰۵-ف بی‌کا، بی‌تا [فیلمها ف: ۱ - ۷۸] ۱۴. تهران؛ محتشمی، مسعود؛ شماره نسخه: ۷/۴ خط: نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ قطع: ربعی [نشریه: ۵ - ۶۷۳] ۱۵. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: ۵/۳ خط (مختصری در اصول)؛ بی‌کا، بی‌تا [نشریه: ۳ - ۱۷] ۱۶. مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۶۹۴/۷۱ آغاز: بسمله قلم نقشبند است چهره گشای قلم را دو نوع آفریده خدای ... و اول خط که در زمان حضرت رسول بود خط کوفیست؛ انجام: درین فن هفت اصل معتبر است، اسلامی، خطائی، فرنگی، فصال، ابرواق، کو، یکی را سهو کرده بود والسلام رساله‌ای است در خطوط سته و خطاطین؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ کاغذ فرنگی و فستقی؛ جلد: تیماج عنابی، ۱گ، اندازه: ۱۳/۵×۲۲/۵سم [ف: ۱ - ۵۴۹] ۱۷. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۱۷۴/۳-ف قطعه خط میرعلی کاتب دو رباعی است با چهار تصویر که بالا و
۷۱۰

گزارش اشکال یا پیشنهاد