hoseynī tabātabā'ī ‘mohammad ja‘far ebn-e mohammad razī-yod-dīn
وابسته به: خزائن النصایح؛ عزلتی خلخالی، ادهم (-۱۰۵۲)
منتخبی از خزائن النصائح ادهم عزلتی متخلص به خلخالی است.
[دنا ۸۶۱/۴؛ فهرستواره منزوی ۴۳۷/۶]
۱. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: ۱۶۲۸/۹
خط: نستعلیق شکسته، کا: موسی موسوی، تا: ۱۲۵۴ق؛ ۳۶گ (۲۹۸-۳۳۴)، اندازه: ۱۱/۵×۲۰/۵سم [نسخه پژوهی: ۳ - ۱۵۶]
۲. تهران؛ چهل ستون؛ شماره نسخه: ۳۱۷/۵
بیکا، بیتا؛ ۸گ [چند نسخه-ف: - ۳۸۵]
● خزانة الادب و غاية الارب = شرح بديعية / ادبيات / عربی
xazānat-ul adab wa ġāyat-ul arab = š.-u badī‘īyya
ابن حجة، تقی الدین بن علی، ۷۶۷ - ۸۳۷ قمری
ebn-e hejja, taqī-yod-dīn ebn-e ‘alī (1366 - 1434)
این کتاب شرح بر قصیده بدیعیه میباشد که خود مؤلف سروده است. این بدیعیه نیز مانند بیشتر قصایدی که در این موضوع و این سبک گفته شده، میمیه و در مدح حضرت رسول (ص) است. این شرح از نظر جامعیت و اشتمال بر قواعد و استطرافات ادبی بسیار ممتاز است و دانشمندان فن بدیع بسیار آن را ستوده و تمجید کردهاند، اما قصیده از نظر شعری متوسط است و به پایه بدیعیه صفدی و سید علیخان کبیر نمیرسد اینک مطلع آن برای نمونه: لی فی ابتدا مدحکم یا عرب ذی سلم ×× براعة يستهل الدمع فی العلم. (عبدالحسین حائری)
آغاز: بسمله و ما توفیقی الا بالله علیه توکلت و الیه انیب قال شیخنا الشیخ الامام العلامة فرید دهره و وحید عصره ابو المحاسن تقی الدین ... الحمدلله البدیع الرفیع الذی احسن ابتداء خلقنا بصنعه ...
انجام: و قد انتهت الغاية بحمدالله تعالى الى حسن الختام و اوردت فيه ما لا خفيت محاسنه على المتأمل و ما ضمه صدر كتاب و انا اسأل الله حسن الخاتمة
چاپ: مطبعه خيرية ۱۳۰۴، ۵۷۱ص؛ بولاق ۱۲۷۳،الخيريه ۱۳۰۴ص ۴۶۷
[کشف الظنون ۲۳۳/۱؛ الاعلام زرکلی ۴۳/۲؛ معجم المطبوعات ص۷۷؛ دنا ۸۶۱/۴-۸۶۲ (۸ نسخه)]
۱. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: ۳۵۹۳
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: ۸۳۳ق؛ یادداشتی است که در آن اصل قصیده را به شیخ صفی الدین علی نسبت داده و فوت تقی الدین را در (۸۰۰ق) یاد کردهاند که هر دو اشتباه است زیرا اولا تقی الدین قصیده صفی الدین شرح نداده بلکه خود قصیدهای به نام «تقدیم ابوبکر» سروده و دوباره آن را شرح داده و خزانة الادب نامیده است در ثانی آغاز قصیده صفی الدین این است: «ان جئت سلعا فسل عن جیرة العلم ×× و اقرء السلام علی عرب بذی سلم ...»، در صورتیکه آغاز قصیده تقی الدین عبارت است از: «لی فی ابتداء مدحکم یا عرب ذی سلم ×× براعة تستهل الدمع فی العلم ...» می باشد؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا، ۲۱۳گ، ۲۷ سطر، اندازه: ۱۸×۲۶/۵ [ف: ۲ - ۸۶۰]
۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۴۳۵۹
آغاز: وترى الروح منه فی حیوان؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد، تا: ۸۶۱ق؛ افتادگی: آغاز [الفبائی ف: ۳۲۷]
۳. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۳۳۳
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، ۱۷۴گ، ۲۷ سطر (۱۲/۵×۳۰)، اندازه: ۲۰×۲۹سم [ف: ۹ - ۹۵۴]
۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۴۵۳۹
آغاز: برابر؛ انجام: ببرکة ممدوحها حسن الخاتمة.
خط: نسخ، کا: محمد بن عبدالعالی بن شریف سریاقوسی شافعی، تا: ۱۸ محرم ۱۰۱۳ق؛ مجدول، دارای سرلوح و یک ترنج ظریف؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: نخودی ، جلد: چرمی، ۴۳۸گ، ۲۵ سطر (۸/۳×۱۶/۵)، اندازه: ۱۳/۷×۲۳سم [ف: ۷ - ۳۲۷]
۵. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۸۳۵۳-۵۷/۲۳
آغاز: الشيخ جمال الدین بن نباته الانه جمع من نظمه ونظم الشيخ صلاح الدين رحمهماالله
خط: نسخ، کا: لطف ... بن محمود، تا: ۲۶ جمادی الاول ۱۰۳۸ق؛ افتادگی: آغاز؛ ۳۲۱گ، ۲۷-۲۹ سطر، اندازه: ۱۷×۲۷سم [ف: ۳ - ۱۷۰۹]
۶. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۷۳۷۲
آغاز: برابر؛ انجام: قال المؤلف تغمده الله برحمته هذا المصنف المبارک اعنی البدیعیة و شرحها ... شرف نفسه عن النظر فی غیره من تذاکر الادات فانی ما ترکت نوعاً من انواع البدیع.
خط: نسخ، کا: محمد بن ملا سلیمان بن ملا احمد بن ملا حسین بن ملاعلی، تا: پنجشنبه ۲۷ جمادی الثانی ۱۰۴۱ق؛ تملک: فرهاد میرزا به تاریخ ۱۲۵۲؛ جلد: تیماج آبی، ۲۶۹گ، ۲۳ سطر، اندازه: ۲۰×۲۹سم [ف: ۲۵ - ۳۵۹]
۷. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۶۳۷
آغاز: و ما اخصک فی برء بتهنئة ×× اذا سلمت فکل الناس قد سلموا؛ انجام: قال المصنف قد وقع الفراغ من هذا المصنف المبارک فی شهر ذی القعدة الحرام سنة احدى و ثمانمأة.
بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: ایرانی ضخیم و ناصاف، جلد: تیماج قرمز، ۳۹۲ص، ۲۷ سطر، اندازه: ۱۶×۲۵سم [ف: ۴ - ۳۳۷]
۸. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۳۳۱
از بیان مطلب در براعة الاستهلال تا نوع سی و سوم «التصدير»؛ بیکا، بیتا؛ نسخه قدیمی ناقص؛ کاغذ: گلی و شکری ضخیم،