مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: ۱۶۳/۲۵
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: چرم زرد، ۷گ (۲۲۵پ-۲۳۱ر)، اندازه: ۱۵/۵×۲۱/۵سم [مؤید: ۱ - ۱۵۶]
● حشر و نشر / کلام و اعتقادات
hašr va našr
رسالهای در بیان حشر و نشر و سؤال از رسل و شهادت شهداء، مؤلف مجهول.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۹۳۸/۵
بیکا، تا: قرن ۱۳؛ قطع: جانمازی [میراث شهاب: س۹ش۲ - ۲۸]
● حشر و نشر (سؤال و جواب و ...) / کلام و اعتقادات / عربی
hašr va našr (so’āl va javāb va ... )
مراغی، حسن بن عبدالرحیم، - ۱۳۰۰ قمری
marāqī, ḥasan ebn-e ‘abd-or-raḥīm (- 1883)
نویسنده میگوید بی شک هر امری که ماسوای الله است مخلوق است و آنکه گفت حقیقت اشیاء و ماده آنها شیء واحد است او را لازم میآید که قائل به عموم تکلیف شود و بر هر امر مخلوق را مکلف داند. پس او را مسأله سؤال و برزخ و حشر و نشر و کتاب و حساب و میزان و شفاعت و جزاء مطرح میشود و باید به آن جواب گوید. نویسنده با طرح این مسأله بپاسخ میپردازد و نتایج رأی خود را اعلام میدارد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۷۸۰/۱۱
آغاز: بسمله، الحمدلله الذی خلق العباد لعبادته و اقدرهم علی طاعته؛ انجام: علی الظاهر کیاناً و الباطن سلطاناً و سایر اولی الامر و الحکم نصاً و بیاناً
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: ۱۲۵۹ق؛ کاغذ: فرنگی فستقی، جلد: تیماج مشکی، ۵ص (۱۳۳-۱۳۷)، ۱۹ سطر (۸×۱۸)، اندازه: ۱۵/۵×۲۶/۵سم [ف: ۸ - ۲۸۴]
● الحشریة = حشر الاشیاء و معاد کل شیء = حشر الخلائق = طرح الکونین و رفض العالمین = حشر الاشیاء = حشر العوام فی معاد الاشیاء و حشرها / کلام و اعتقادات / عربی
al-ḥašrīya = ḥašr-ul ašyā’ wa ma‘ād-u kull-i šay’ = ḥašr-ul xalā’iq
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، ۹۷۹-۱۰۵۰ قمری
ṣadr-od-dīn-e šīrāzī, moḥammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)
بحثی در کیفیت حشر اشیاء و مخلوقات در قیامت است و ممکنات را به پنج طبقه تقسیم کرده: المفارقات العقلیه، الارواح المدبرة العقلیه، الارواح المدبرة الجزئیة، النفوس النباتیه، الابعاد و الاجرام. آن را در برابر خواهش برادری که از وی نام نمیبرد نگاشته است. رساله دارای هشت «فصل» است با این عناوین: ۱. حشر العقول؛ ۲. حشر النفوس الناطقه؛ ۳. حشر النفوس الحیوانیه؛ ۴. حشر القوی النباتیه؛ ۵. حشر الجمادات؛ ۶. عود جمیع الحسیات؛ ۷. معاد الهیولی؛ ۸ وجه تعمیم المعاد فی جمیع المذکورات. مؤلف این رساله معاد را به معنی گسترده گرفته میگوید: معاد ویژه آدمی نیست بلکه شامل همه چیزها است، معاد هر چیز تغییر صورت یافتن آن است، معاد جماد، گیاه شده آن است و معاد حیوان، حیوان شدن آن ...؛ این رساله در بعضی نسخ به «حشریه» یا «حشر الخلایق» و در الذریعه (ج۷ش۱۰۳) به عنوان «حشر الاشیاء و معاد کل شیء» معرفی شده و آمده است که برخی آن را «طرح الکونین و رفض العالمین» نامیدهاند.
آغاز: بسم الله رب الاخرة و الاولى و مبدء الوجود و المنتهى و الصلوة على غایه الارض و السماء و اقرب الحق الى الله فی البدو و الرجعة ... و بعد، فقد سألت یا اخی اطال الله بقائک فی سبیل المعرفة ... عن حشر جمیع الاشیاء الیه تعالی، حتی طبایع الجماد و النبات و العجماء فضلاً عن غیرها من ذوات العلم و الحياة و كل ما فی الارض و السماوات. فاجبت مسئولک
انجام: فهذه الا دوار الکوکبیة جمیعاً ... فاکل مع کسورها و کبائسها خمسون ألف سنة و الله أعلم. هذا آخر ما قصدنا فی هذه الرسالة اظهاره و کشفنا عن اسراره حامدین لله مستغفرین له مصلین لنبیه و آله اجمعین
چاپ: مشار عربی، ص۴۵۷؛ تهران، سنگی، ۱۳۱۲ق، وزیری، ۴۷ص (صص۹۴-۱۴۰) در هامش؛ ایران، ذیقعده ۱۳۱۴، ۴۸ص (صص۱۸۴-۲۳۱)؛ دارالخلافه طهران، ۱۳۰۵ق، ۵۸ص (صص۹۲-۹۷) در هامش کشف الفؤاد و (صص۱-۵۲) در هامش حقائق الایمان
[الذریعه ۲۲/۷؛ یادنامه ملاصدرا ۱۱۰؛ ریحانه ۴۱۷/۳-۴۲۰؛ دنا ۶۵۹/۴-۶۶۰ (۴۱ نسخه)]
۱. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۸۵۳/۴
آغاز: برابر؛ انجام: من الاعتقادات الفاسده و الامانی الباطله و الاراء الوهمیه فافهم.
بیکا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، تیماج تریاکی، ۲۲ص (۱۲۶ - ۱۴۷)، ۱۹ سطر (۷/۵×۱۲/۵)، اندازه: ۱۲×۱۹سم [ف: ۱۰ - ۴۳۲]
۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۹۴۲/۱۶
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج کبود، ۲۰گ (۲۸پ-۴۷پ)، ۲۹ سطر (۹/۵×۱۹/۵)، اندازه: