● حقیقت وجود / فلسفه / عربی
haqīqat-e vojūd
احسائی، احمد بن زین الدین، ۱۱۶۶ - ۱۲۴۱ ؟ قمری
ahsā'ī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753 - 1826)
شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: ۷۷۱/۴
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ ۴گ (۸۱پ-۸۴ر)، اندازه: ۱۵×۲۰/۵سم [ف: ۳ - ۱۱۵]
● حقیقت وجود / فلسفه / فارسی
haqīqat-e vojūd
مؤلف در رساله حاضر به بیان این مسئله میپردازد که آیا وجود میان واجب و ممکن مشترک لفظی یا معنوی است و حقیقت وجود چیست؟ سپس در رساله آراء حکما مشاء و حکما اشراق متکلمین و اشاعره و صوفیه در کثرت و وحدت وجود مورد بحث و بررسی قرار گرفته و عباراتی از شیخ محیی الدین بن عربی در وحدت وجود و وحدت موجود در ادامه بررسی نظر صوفیه نگاشته شده است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۴۴۱/۳
آغاز: ل - آیا وجود میان واجب و ممکن مشترک است باشتراک لفظی و معنوی؛ انجام: وجود هذا الوجود و يلزم التسلسل قلت لا ضير فی ذلك لانه تسلسل.
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ ضمیمه رساله: در اوراق ۱۰۲پ و ۱۰۳ و ۱۰۴ مسئلهای در بیان مقدار رطل و مد و صاع شرعی و بیان نصاب زکات غلات و غیره در سال ۱۲۲۶ق نوشته شده است، آغاز: «مقدار رطل شرعی و مد شرعی و صاع شرعی ...»، انجام: «تا هر قدر که بالا رود و در هر صدی یک گوسفند است»؛ کاغذ: فرنگی، الوان، جلد: تیماج تریاکی، ۹گ (۹۶-۱۰۴)، اندازه: ۱۵/۵×۲۱سم [ف: ۱۲ - ۲۵۳]
● حقیقت و چگونگی و کیفیت مسجد الحرام
haqīqat va čegūnegī va keyfīyat-e masjed-ol-harām
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۸۸۹/۶
خط: نستعلیق چلیپا، بیکا، تا: ۱۲۵۴ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، ۱گ (۱۶۴ر و پ)، ۱۵ سطر (۶×۱۴)، اندازه: ۱۵×۲۱سم [ف: ۱۶ - ۱۳۳]
حقیقت وحدت ← نور وحدت
● حقیقت و طریقت / عرفان و تصوف / فارسی
haqīqat va tarīqat
بحثی است در حقیقت اشیاء از جنبه عرفانی و فلسفی، در آغاز مختصری از اصول اعتقادی را میآورد، پس از آن در حقیقت افلاک و نفس انسان و چگونگی تصفیه باطن و جز اینها بحث میکند. نام کتاب چنانکه ذکر شد پشت نسخه آمده و در آن شک داریم. این کتاب به نام ابراهیم خان والی عثمانی در بغداد نوشته شده است. (گویا نسخهای باشد که به والی تقدیم شده است)
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۳۵۸۶-۱۸/۱۰۶
آغاز: بنور معرفت وحکمت مزین ومنور داشته ... و بعد چون بعون عنایت حکیم بی علت وکریم بی منت؛ انجام: و قانون و قاعده بدسازد که پیش از آن نبوده باشد و اگر بوده باشد.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ جلد: تیماج مشکی، ۶۶گ، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۴×۲۰سم [ف: ۳ - ۱۶۴۶]
● حقیقت و کیفیت سلسله موجودات و تسلسل اسباب و مسببات = سلسله موجودات و تسلسل اسباب و مسببات / فلسفه / فارسی
haqīqat va keyfīyat-e selsele-ye mowjūdāt va tasalsol-e asbāb va mosabbebāt
؟ ابن سینا، حسین بن عبدالله، ۳۷۰؟ - ۴۲۸ قمری
ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038)
پرسش و پاسخهایی است به روش فلسفه مشائی در چگونگی رشته هستی و پیدایش موجودات جهان. در این کتاب علت آفرینش موجودات بدین گونه شرح داده شده: «خدا چون میخواست آشکار گردد عقل را آفرید و عقل بوسیله نفس و نفس بوسیله طبیعت کل و عنصر کل آشکار گردید». در سلسله انتشارات انجمن آثار ملی (شماره ۱۷) در جزو آثار فارسی منسوب به شیخ چاپ شده است لکن در هیچ یک از نسخ رساله سرگذشت نام آن مذکور نیست و نثر فارسی آن دور از سبک نثر دانش نامه علائی است. (مهدوی)
آغاز: بسمله و له الحمد دایما و کفی جوده ... با کرم دوستی که دوستی وی خدای را بود نه ریا را، درخواست تا در حقیقت و کیفیت سلسله موجودات و تسلسل اسباب ...
انجام: ترتیب بدایت واعادت و شرح این هر دو طریق عمرها باید و وقتهای مساعد، اما بر سبیل اجمال این قدر گفته شد. و الله اعلم بحقایق الاشیاء تمت بعون الله
چاپ: در جشن هزاره ابن سینا در ۱۳۷۱ ق به کوشش دکتر موسی عمید؛ نیز تهران، انجمن آثار ملی: ۱۳۳۱ش
[فهرست مصنفات ابن سینا، مهدوی ۱۵۹، ص۲۷۰؛ الذریعة ۲۱۷/۲؛ فهرستواره منزوی ۱۶۸/۶؛ دنا ۷۰۵/۴]
۱. کاشان؛ عاطفی، افشین؛ شماره نسخه: ۸۱/۷