شراب نسرشتد و بر آلتشان مالند نعوظ تمام آورد
[دنا ۴/۱ (۷ نسخه)؛ نسخههای خطی فارسی ۴۶۰/۱؛ الذریعة ۱۸۸/۳ و ۲۲۹/۷ و ۵۳۰/۹؛ استوری ۲۴۵: ۲؛ فهرستواره منزوی ۳۲۵۷/۴]
۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۱۹۸
خط: نستعلیق؛ بیکا، تا: قرن ۱۰؛ ۵۴گ، ۹ سطر (۷×۱۰/۵)، اندازه: ۱۴×۱۹سم [سنا - ف: ۲-۱۶۶]
۲. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: ۳۴۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق؛ بیکا، تا: قرن ۱۱ [نشریه: ۷-۱۰۵]
۳. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۵۶۲-۴/۳۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق؛ کا: محمد امین انصاری، تا: ۱۰۷۷؛ این رساله در متن نسخه موسوم به «جنگ» آمده است؛ ۳۰گ، مختلف السطر، اندازه: ۱۵×۲۶سم [ف: ۱-۴]
۴. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۲۹۳۱/۴۹
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق؛ بیکا، تا: ۱۱۰۱ و، ۱۱۰۲؛ مالک: اعتضادالسلطنه ۱۲۹۴ق؛ ۲۰گ [ف: ۳-۱]
۵. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۴۰۹۱/۴
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق؛ بیکا، تا: ۱۱۱۴؛ دارای فائده در چند بیت طبی از ابن سینا و غیره؛ ۳۸گ (۶۱پ-۹۷ر)، ۱۱ سطر، اندازه: ۱۶×۲۱سم [ف مخ: ۱]
۶. همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: ۱۳۴/۲
خط: نستعلیق، کا: حسین بن علی محمد رشتی متطبب، تا: ۱۲۲۹؛ ۱۷گ (۷۲پ-۸۹پ)، اندازه: ۱۶×۲۱/۵سم [ف: -۶۹]
۷. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۲۶۱۰/۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق؛ بیکا، تا: ۱۲۶۶؛ فوائد طبی طلسمات و ادعیه بسیار و بیسروته در ادامه آمده است؛ ۱۲ گ، ۲۲ سطر، اندازه: ۱۲×۱۷سم [ف مخ: ۱-۲]
آبله ← آتشک
● آبله / طب / فارسی
ābele (r.)
در آن از آبله گاوی و تاریخ ۱۲۱۲ یاد میشود و پس از آن ساخته شده و باید تازه باشد و رازی در آن سریانی و عرب و مسلمان خوانده شده است و در آن از شانی زاده محمد عطاء الله قسطنطنیهای نامبرده شده است.
[فهرستواره منزوی ۳۲۵۸/۴]
تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: ۲۶۳/۴
بیکا، تا: قرن ۱۲ و ۱۳؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ ۱۰ص (۲۲۲-۲۳۲) [نشریه: ۳-۳۴۵]
● آبله / طب / فارسی
ābele
رسالهای در مرض آبله و تاریخ شناسایی آن و نظریه اطبای قدیم درباره آن و بالاخره نظر پزشکان اروپایی و داروهای ضد آن و بسط واکسیناسیون آبله در عثمانی. در آخر «صورت مکتوب مادام مرتته زوجه ایلچی دولت انگلیس که در باب مایه آبله زدن از شهر ادرنه به اهالی لندن نوشته است» میآید.
[فهرستواره منزوی ۳۲۵۸/۵]
۱. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۲۲۷/۷
آغاز: در بیان کیفیت مرض آبله و تحقیقات بعضی از حکما و پیدا شدن؛ انجام: ازین عمل برای من نهایت اطمینان حاصل گشت حتی بچههای عزیز خودم را مایه زدم و السلام.
خط: شکسته نستعلیق؛ کا: عبدالستار گرگانی، تا: ۱۳۰۰؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز مقوایی، ۱۲ص (۶۵۹-۶۷۰)، ۱۶ سطر (۱۶×۷/۵)، اندازه: ۱۴×۲۲سم [ف: ۳-۲۷۶]
۲. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۹۶۱/۱۱
خط: نستعلیق؛ بیکا، تا: با تاریخ ۱۳۰۶ق؛ کاغذ: فرنگی خطدار، جلد: میشن زرد، اندازه: ۱۴×۲۱سم [ف: ۷-۱۱۳]
● آبله کوبی / طب / فارسی
ābele-kūbī
همدانی، میرزا علی، ق ۱۳ ق
hamadānī, mīrzā ‘alī (19C)
دارای ۴ فصل و در آغاز فصل اول تاریخچه شناختن آبله و درمان آن آمده است. در دیباچه آمده که مؤلف وقتی بیماری آبله در ایران شایع شده و خلقی را هلاک ساخته، مأمور تألیف این رساله شده است. از ناصر الدین قاجار و مجدالدوله وزیر علوم و رئیس دارالشورای علمیه یاد میکند. در حواشی رساله توضیحاتی است از مؤلف به نقل از کتابهای فرانسوی و در کنار صفحه ۳ یادداشت مفصلی در منافع آبلهکوبی دارد. در رساله چند شکل نیز رسم شده برای نشان دادن آبله چرکی و غیره. رساله آبلهکوبی دیگری به نام «تعلیم نامه» از محمد بن عبدالصمد خویی که بهنام فتحعلی شاه و بهدستور عباس میرزا قاجار ساخته چاپ شده است.
آغاز: حمد و سپاسی مجرد از لباس و هم و قیاص حکیمی را ... و بعد چون اعلیحضرت قوی شوکت ... و وزرای کبارش همت بر این گماشته اند که روز بروز کمالی تازه تر بروز ... نماید.
انجام: و باید رساله به این مطلب ختم نمائیم که خاتمه آن به خیر باشد قدتم بید مؤلفه علی الهمدانی فی یوم الجمعه ... ۱۲۹۸