فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۱، ص ۲۸۲

۲۸۲ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۱
āyīne-ye sekandarī = āyīne-ye eskandarī میرزا آقا خان کرمانی، عبدالحسین، ۱۲۷۰-۱۳۱۴؟ ق mīrzā āqā xān-e kermānī, ‘abd-ol-hoseyn (1853-1896?) کتابی است که مؤلف پس از کتاب «آیین سخنوری» تألیف کرده و شامل دوازده گفتار است در احوال پادشاهان ایران تا اواخر دوره ناصر الدین شاه با یک خاتمه در ذکر عادات و اخلاق و آداب ایرانیان و موجبات ویرانی مملکت. این کتاب در سه جلد تدوین شده است که جلد اول آن شامل فهرست طبقات سلاطین ایران تا استیلای عرب است در یک مقدمه و پنج گفتار و خاتمه و بسیاری از نسخه‌ها شامل تنها این جلد نخست است. سخنان کرمانی در این تاریخ نسبت به دستگاه فرمانروایی زمان بی‌طنز نیست و این کتاب هم از نخستین نوشته‌های ایرانی است که در آن به سبک نو تاریخ‌نویسی توجهی شده است. آغاز: هو المستعان، در سال هزار و سیصد و هفت هجری که حقیر کتابی در ادبیات پارسی موسوم به آئین سخنوری ساخته و پرداخته بودم و بر یکی از بزرگان عرضه نمودم ... و بمناسبت آئین سخنوری این کتاب را نام نهادم آئینه اسکندری تا بر تو عرضه دارد احوال ملک دارا ... چاپ: ۲ جلد، تهران، ۲۶-۱۳۲۴ق. سربی، خشتی، به تصحیح جهانگیر خان صور اسرافیل، ۶۳۸ص [مشار ۷/۱ و ۷۵۴/۳؛ الذریعه ۵۳/۱؛ خشتی ۶۳۸ص؛ منزوی ۴۰۹۰/۶ و ۴۲۱۵؛ مکتبه امیرالمؤمنین ۱/۱] ۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۷۴۶۳ آغاز: برابر؛ انجام: در یازدهم شهر ربیع الاول که ارتحال آن حضرت بدار بقا بوقوع پیوست بمحض استماع این خبر لشکر اسامة بن زید از راه برگشته در مسجد مدینه مشغول سوگواری حضرت سید المرسلین گشتند. خط: نستعلیق؛ کاتب = مؤلف (تا برگ ۱۹۱)، خط شیخ احمد روحی، بی‌تا؛ در برگ ۱۹۲ و در برگ آخر نوشته‌ای از روحی نماینده سنا به تاریخ ۱۶ خرداد ۱۳۲۹ ش؛ جلد: تیماج مشکی، ۳۱۲گ، مختلف السطر، اندازه: ۱۵/۵×۲۴سم [ف: ۲۵-۴۳۶] ۲. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۷۲۳ خط: نسخ؛ بی‌کا، تا: رمضان، ۱۳۱۱؛ دارای فهرست مطالب در اول؛ کاغذ: کاغذ فرنگی، جلد: میشن قرمز، ۱۳۲گ، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۵/۷×۲۲/۸سم [ف: ۲-۴] ۳. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۲۲۶۵ آغاز: فهرست طبقه سلاطین، سلسه آبادیان؛ انجام: توفیق اتمام باقی کتاب را می‌خواهم و کان ذلک فی غرة شهر ... خط: نسخ روشن؛ بی‌کا، تا: ۱۳۱۳، کاتب در پایان نسخه نوشته است «غره شهر رمضان یکهزار و سیصد و سیزده هجری» و ظاهراً این تاریخ اتمام کتاب است؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: میشن خرمایی داغ کرده، ۱۸۵ص، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۴×۲۱/۵سم [ف: ۲۲۲-۶] ۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۴۱۶۷ آغاز: فهرست طبقات سلاطین ایران تا استیلای عرب: موافق ضبط مورخان یونان یازده سلاله در ایران حکومت کرده‌اند؛ انجام: از راه برگشته مشغول سوگواری حضرت سید المرسلین گشتند. جلد اول؛ خط: نستعلیق؛ کا: علی بن شیخ محمد خوشنویس، تا: رجب ۱۳۲۱؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: زرد فرنگی آهارمهره، جلد: تیماج مشکی، ۲۲۹گ، ۱۸ سطر (۱۰/۵×۱۹)، اندازه: ۲۰×۲۹سم [ف: ۷-۳] ۵. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۲۱۵ آغاز: برابر خط: نسخ ریز؛ بی‌کا، بی‌تا، ۲۱۹گ، قطع: وزیری، ۱۷ سطر، اندازه: ۹/۵×۱۷سم [ف: ۲-۱۲۱] ۶. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: ۳۳۳ - ج خط: نستعلیق؛ بی‌کا، تا: قرن ۱۴؛ این نسخه در ۲۴۹ صفحه برابر است با چاپی تا ص ۲۱۴؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مقوائی، ۱۲۹گ، ۳ سطر (۸/۵×۱۵)، اندازه: ۱۳×۲۱سم [ف: ۶] ۷. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۳۹۳ آغاز: بسمله، فهرست طبقات سلاطین ایران، سلاله آبادیان از احوال ایشان چیزی معلوم است؛ انجام: بمحض استماع این خبر لشکر اسامة بن زید از راه بر گشته در مسجد مدینه مشغول سوگواری حضرت سید المرسلین نشستند خط: نستعلیق خوش؛ کا: محتملاً محتشم السلطنه، تا: اوایل قرن ۱۴، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، ۲۱۱گ، ۱۷ سطر (۹×۱۶)، اندازه: ۱۳/۵×۲۲سم [ف: ۵-۵۰۹] ۸. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: ۱۱۵۲الف خط: نستعلیق؛ کا: گویا از جهانگیر صور اسرافیل، بی‌تا؛ با اصطلاحات در هامش با عکس همان کرمانی در ص ۱؛ جلد: مقوا عطف چرمی، ۸۶۸ص، ۱۱ سطر (۸×۱۵)، اندازه: ۱۳×۲۰/۵سم [رشت و همدان - ف: ۱۰۸۳] ● آیینه شاهی / شعر، اخلاق / فارسی āyīne-ye šāhī فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، ۱۰۰۶-۱۰۹۱ق feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1597-1680) وابسته به: ضیاء القلب؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (۱۰۰۶-۱۰۹۱) اهداء به: شاه عباس صفوی ثانی (-۱۰۷۷ق) تاریخ تألیف: ۱۰۶۶ق انتخابی از کتاب «ضیاء القلب» فیض کاشانی است که در ۱۲ «باب» و ۳۰۰ بیت تنظیم کرده است. باب ۱ تا ۵. در احکام پنج‌گانه مسلط بر انسان: عقل، شرع، طبع، عادت و عرف؛ ۶.
۲۸۲

گزارش اشکال یا پیشنهاد