جاودان نامه
از فضل الله حروفی (د. ۷۹۶ ق)
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران ·
کتابت احتمالاً قرن ۱۲
نسخ
شناسه‌ی فهارس: #92158
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- احتمالاً قرن ۱۲
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نسخ (معرب) کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۲۱۸ برگ
- شمار سطر
- ۱۹ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۳/۵×۲۰/۶سم
- کاغذ
- —
- جلد
- چرم قهوه‌ای
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
(آغاز فهرست افتاده): فی ام الکتبا و ام القرآن و انه فاتحة الکتبا، فی غسل الوجه و المرافق و مس القرآن ... (آغاز کتاب): از جمیع اطراف روی بکعبه میباید کردن بحکم حدیث نبوی که خلق الله تعالی رأس آدم و جبهته من تربة الکعبة
انجام نسخه
و بدان و محو شو در ذات و صفات او فلک را سیصد و شصت ... در نسخه حاضر ابتدا فهرست مطالب تفصیلاً ذکر شده سپس کتاب شروع شده که برگ آغازین فهرست افتاده است
مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها ۱
- تملک تملک: عبدالمحمد آیتی
فوائد و رسائل مندرج در نسخه
برگه‌ای به نسخه حاضر الصاق شده که به پاس احترام به زحمتی که نگارنده آن کشیده عیناً نقل می‌شود: «فهرست نویس محترم: در فهرست مخطوطات فارسی دار الکتب مصر ج ۱۱۱ ۲۷ شک تردید است در مورد اینکه مؤلف الالهیة الفضلیة همان فضل الله حروفی است در مورد اینکه جاودان کبیر همان الالهیة الفضلیة باشد ولی بهر حال چیزی که در فهرست الالهیة الفضلیة است ابتدایش با این نسخه یکی می‌باشد: «بسم الله الرحمن الرحیم از جمیع اطراف روی در کعبه میباید کردن»
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۱۰، ص ۲۱، ردیف ۳
● جاودان نامه = جاویدان = الالهية الافضلية = شش ابتدا / تفسیر، عرفان و تصوف / فارسی
jāvedān-nāme = jāvīdān = al-elāhīyat-ol afzalīya = šeš ebtedā
فضل الله حروفی، 740 - 796؟ قمری
fazl-ol-lāh-e horūfī (1340 - 1394)
به فضل الله حروفی دو جاودان نامه نسبت داده شده است: جاودان نامه صغیر و جاودان نامه کبیر. منزوی در توصیف جاودان نامه کبیر وی (نسخه‌های 1: 1111) چنین می‌آورد: «تفسیری است عرفانی حروفی نه به ترتیب از قرآن در شش اوایل (ابتدا، مبحث): 1. فی الکلام عن (ساعة) ستت ایام؛ 2. اسماء و الارضین و ما بینهما؛ 3. آدم و حوا؛ 4. معاد و جزا و حشر؛ 5. انبیاء و شرایع؛ 6. مسائل که مباحث پنج گانه پیش گفته را در بردارد و خدا و صفات او با تحریرهای گوناگون». لکن آغازهایی که برای آن می‌آورد دست کم با نسخه مجلس شورا در زیر سازگار نیست، بلکه با آغاز جاودان نامه علی الاعلی که در زیر معرفی می‌شود سازگاری دارد.
[نسخه‌های منزوی 1049 و 1111؛ گلپینارلی 56 و 69 و 71؛ فهرستواره منزوی 263/7؛ فرهنگ ایران زمین ج 10 ص 319]
...
3. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 15699
آغاز: (آغاز فهرست افتاده): فی ام الکتبا و ام القرآن و انه فاتحة الکتبا، فی غسل الوجه و المرافق و مس القرآن ...
(آغاز کتاب): از جمیع اطراف روی بکعبه میباید کردن بحکم حدیث نبوی که خلق الله تعالی رأس آدم و جبهته من تربة الکعبة؛
انجام: و بدان و محو شو در ذات و صفات او فلک را سیصد و شصت ...
در نسخه حاضر ابتدا فهرست مطالب تفصیلاً ذکر شده سپس کتاب شروع شده که برگ آغازین فهرست افتاده است؛ خط: نسخ معرب، بی‌کا، تا: احتمالاً قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ برگه‌ای به نسخه حاضر الصاق شده که به پاس احترام به زحمتی که نگارنده آن کشیده عیناً نقل می‌شود: «فهرست نویس محترم: در فهرست مخطوطات فارسی دار الکتب مصر ج 1 ص 111 و 27 شک و تردید است در مورد اینکه مؤلف الالهیة الفضلیة همان فضل الله حروفی است و در مورد اینکه جاودان کبیر همان الالهیة الفضلیة باشد ولی بهر حال چیزی که در فهرست الالهیة الفضلیة است ابتدایش با این نسخه یکی می‌باشد: «بسم الله الرحمن الرحیم از جمیع اطراف روی در کعبه میباید کردن»؛ تملک: عبدالمحمد آیتی؛ جلد: چرم قهوه‌ای، 218گ، 19 سطر، اندازه: 13/5×20/6سم [ف: 43 - 248]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.