جامع خواص اسرار القرآن
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران ·
کتابت ۱۱۰۹ق
نسخ
شناسه‌ی فهارس: #90446
کاتب و کتابت
- کاتب
- محمد یونس همدانی
- تاریخ کتابت
- ۱۱۰۹ق
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نسخ کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۱۵۸ برگ
- شمار سطر
- ۱۶ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۶/۵×۷سم
- کاغذ
- —
- جلد
- —
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی دارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
يقصر الواصف عما حوى كتابنا هذا من المعجزات
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۹، ص ۸۵۷، ردیف ۱
● جامع خواص اسرار القرآن / علوم قرآن / عربی
jāmi‘-u xawāṣṣ-i asrār-il qur‘ān
قرشی، عبدالرحمن بن علی
qorašī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ‘alī
کتابی است در بیان خواص و منافع آیات قرآن کریم و کیفیت بهره‌گیری از آنها در مواقع مناسب، شامل صد و سی باب، که در هر باب منفعتی خاص مطرح می‌شود و آیات دارای آن منفعت در ذیل آن می‌آید. مؤلف این خواص را از کتاب‌های مختلف گرد آورده، همچون خواص القرآن منسوب به امام صادق علیه السلام، خواص القرآن تمیمی و غزالی و سبک معمول در آن کتابها که بیان خواص آیات به ترتیب سوره‌ها و آیات قرآنی بوده را تغییر داده، تا مراجعه کنندگان آسان‌تر به مطلوب خود دست یابند. در مقدمه آورده است: «... فوجدت المنافع علی ترتیب السور تتقدم و تتأخر و قد تكون المنفعة الواحدة فی عدة آیات سور تتكرر فمن قصد منفعة منها أو جمع المناسب الی مثله ضعف عزمه و تغیر فوقع الی ان ابوبه أبوابا و اقرب للطالبين اليه مأبا و أذكر فی كل باب منها ماورد من خواص مناسبة علی اختلاف آیاته و سوره و معانيه و أذكر علماء الخواص و أعزی كل خاصة الی روایتها و أذكر مطالعها و أوقاتها السعيدة و أوضح كيفية التوصلات الی نیل المقاصد و الحاجات ليسهل على الطالب لفظه و علی المريد حفظه ...». نسخه‌های متعددی از این کتاب در کتابخانه‌های مصر، سوریه، ترکیه و حجاز نگهداری می‌شود. نام کتاب در فهرست‌ها به دو صورت «خواص القرآن العظيم» و «منافع القرآن العظيم» ثبت شده است. گویا مؤلف نام خاصی برای کتاب انتخاب نکرده است. نام مؤلف نیز در برخی منابع «ابوالغوث عبدالرحمن بن احمد بن علی قرشی شافعی» درج شده و در برخی دیگر، «عبدالرحمن بن علی بن احمد قرشی شافعی» ثبت شده است و بعضاً او را مکنی به «ابوعوف» دانسته‌اند. درباره زمان حیات وی در منابع اطلاعی درج نشده، اما قدیمی‌ترین نسخه شناخته شده از «خواص القرآن» او، در نیمه اول قرن یازدهم هجری کتابت شده است. فهرست ابواب صد و سی گانه کتاب در مقدمه آمده است. نمونه‌هایی از عناوین باب‌ها عبارت است از: باب 1. لمن أراد ان یری النبی صل الله علیه و آله و سلم؛ باب 2. لمن أراد القيام لصلوة الليل؛ باب 3. لمن أراد أن يطلع على المغيبات؛ باب 10. لمن أراد أن يذهب عنه الجوع و العطش؛ باب 20. لازالة الغيبة و النميمة؛ باب 50. لنتاج الحيوانات و نموة و ورود لبنه؛ باب 100. ما يكتب لتسهيل الولادة على المطلقة؛ باب 120. لجمع الشملو طيب العيش؛ باب 130. ما يتعوذ به المسافر. (حافظیان، ابوالفضل)
آغاز: بسلمه. قال الشيخ الامام العالم العلامة سيد العلماء الراسخين و امام الأئمة المهديين المجتهدين ركن الشريعة و الدين أبوالغوث عبدالرحمن بن علی بن احمد القرشى الشافعى رضی الله عنه: حامدا لله مستسلما اليه معتصما بحبله الشريف و معتمدا عليه ... أما بعد اعلم یا أخی وفقنا الله و اياك لمرضاته و أرشدنا جميعا لطاعاته اننی كنت كثير الطلب لتحصيل خواص منافع القرآن فی كتاب الله المبين ...
انجام: الباب الثلاثون بعد المائة ما يتعوذ به المسافر عند سفر فيحفظ فی نفسه و أهله و ماله من أراد ذلك فليكشف عن قوله تعالى في سورة البروج و الله من ورائهم محيط ... فليطالعه المريد ففيه المنفع ان شاءالله تعالى و الله الموفق للصواب و اليه المرجع و المآب. ربنا آتنا من لدنک رحمة و هییء لنا من أمرنا رشدا و الحمدلله رب العالمين اللهم صل و سلم على سيدنا و نبينا محمد و آله و صحبه أجمعين و سلم تسليما كثيرا.
[دنا 553/3؛ ایضاح المكنون: 559/2؛ فهرس مخطوطات مكتبة الأوقاف العامة فی الموصل: 145/7؛ فهرس المخطوطات العربية المحفوظة فی مكتبة الأسد الوطنية، الجزء الخامس، علوم القرآن: 282؛ فهرست الكتب العربية المحفوظة بالكتبخانة المصرية (الخديوية): 232/2 و 372/5؛ كتابنامه بزرگ قرآن كريم: 446/10]
1. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 60
آغاز: يقصر الواصف عما حوى كتابنا هذا من المعجزات
خط: نسخ، کا: محمد یونس همدانی، تا: 1109ق؛ مجدول؛ 158گ، 16 سطر، اندازه: 16/5×7سم [ف: 2 - 27]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.