جامع التمثيل
از هبله رودی، محمد علی (د. ۱۰۵۰ ق)
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران ·
کتابت ۴ ذیحجه ۱۲۴۵ق
نستعلیق شکسته
شناسه‌ی فهارس: #90253
کاتب و کتابت
- تاریخ کتابت
- ۴ ذیحجه ۱۲۴۵ق
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نستعلیق شکسته در فهرست خطوط: شکسته نستعلیق کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۱۸۲ برگ
- شمار سطر
- ۱۴ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۴×۲۱/۵سم
- کاغذ
- فرنگی
- جلد
- تیماج قهوه‌ای
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
بسمله. سپاس بیحد و ستایش بیعد و بیمثلی سزد که بایمای دلگشای و لله المثل الاعلی رأیات کفایات بینات در میادین مبین برافراشت ... اما بعد این حقیر بی استطاعت و فقیر بی بضاعت منزوی خاک بیوجودی محمد علی حبل روید که دست در حبل المتين عروة الوثقی زده بسمع ارباب دانش میرساند که بتاریخ هجری موافق آیه کریمه «ان المتقين فی 1054 مقام امین» بحسب تقدیر و اراده ملک قدیر در زمان ... قطب شاه خلد الله ملکه و سلطانه ... در مجلس شریف و محفل منیف پیشوای دوران ... شیخ الاسلام و المسلمين ... محمد الخواتون که صدور پیشوای باستحقاق و وزیر بشیر صاحب تدبیر شهنشاه آفاق است مشرف گردید ... و در آن مجلس ... بموجب امر و ارشاد ... اقدام بجمع آوردن امثال پریشان فرس کرده ... بعد از تألیف این امثال ترتیب آنرا بحروف تهجی بیست و هشت باب قرار داده این مجموعه را جامع التمثيل نام نهاد ...
انجام نسخه
چنانچه سهوی در نوشتن نیز واقع شده باشد آن را نیز به کرم عمیم عفو فرمایند و فوق کل ذی علم علیم
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۹، ص ۸۳۳، ردیف ۱۷
● جامع التمثيل = مجمع الامثال = جامع التماثيل / ادبیات / فارسی
jāme‘-ot tamsīl = majma‘-ol amsāl = jāme‘-ot tamāsīl
هبله رودی، محمد علی، ق 11 قمری
hable-rūdī, mohammad ‘alī (- 17c)
اهدا به: عبدالله قطبشاه 1020-1083
تاریخ تألیف: 1053ق؛ محل تألیف: کلکنده
مؤلف میرزا محمد علی حبله رودی یا هبله رودی یا حبلرودی است، حبله رود از فیروزکوه سرچشمه می‌گیرد. مؤلف این کتاب را به ترتیب حروف تهجی و در 28 «باب» مثل‌ها را گردآورده و در دنبال هر فصل داستانی دارد. در دیباجه می‌گوید: به سال 1049 در مجلس شیخ الاسلام خاتون آبادی در دکن گفتند که شاه عباس دستور داده مثل‌های ترکی را گرد آورند، و عربان نیز مثل‌های خویش گرد آورده‌اند و مثل‌های فارسی را کسی یکجا گرد نیاورده است، من نیز بدان پرداختم. مؤلف کتاب دیگر دارد به نام جامع الامثال که توسط دکتر صادق کیا چاپ شده است (تهران، 1346). ظاهراً او دارای دو کتاب به نام «جامع التمثيل» و «مجمع الامثال» است که مجمع الامثال دست برده در جامع التمثيل اوست که در فهارس هر دو یکی دیده شده است که نباید یکی انگاشته شود. ولی به جهت اختلاط شدید در منابع، نسخه‌های یکجا آورده شده ولی باید با دقت تفکیک شود. تفاوت نقل تاریخ تألیف این اثر که 1049 و 1053 آورده شده است ناشی از تفاوت اثر است.
آغاز: بسمله. سپاس بیحد و ستایش بیعد و بیمثلی سزد که بایمای دلگشای و لله المثل الاعلی رأیات کفایات بینات در میادین مبین برافراشت ... اما بعد این حقیر بی استطاعت و فقیر بی بضاعت منزوی خاک بیوجودی محمد علی حبل روید که دست در حبل المتين عروة الوثقی زده بسمع ارباب دانش میرساند که بتاریخ هجری موافق آیه کریمه «ان المتقين فی 1054 مقام امین» بحسب تقدیر و اراده ملک قدیر در زمان ... قطب شاه خلد الله ملکه و سلطانه ... در مجلس شریف و محفل منیف پیشوای دوران ... شیخ الاسلام و المسلمين ... محمد الخواتون که صدور پیشوای باستحقاق و وزیر بشیر صاحب تدبیر شهنشاه آفاق است مشرف گردید ... و در آن مجلس ... بموجب امر و ارشاد ... اقدام بجمع آوردن امثال پریشان فرس کرده ... بعد از تألیف این امثال ترتیب آنرا بحروف تهجی بیست و هشت باب قرار داده این مجموعه را جامع التمثيل نام نهاد ...
انجام: چون که بدین پایه رساندم تمام (کذا) ×× به که کنم ختم سخن والسلام
چاپ: به نام جامع الامثال که توسط دکتر صادق کیا چاپ شده است. (تهران، 1346)؛ مشار فارسی، ج2، صص1488-1489؛ ایران، سنگی، بی ناشر، 1273ق، وزیری
[نسخه‌های منزوی 3549/5؛ الذریعة 18/20 و 46/5؛ مشار 466؛ یادداشتهای قزوینی 137/4؛ پیشگفتار چاپ، صادق کیا، تهران، 1343خ؛ دنا 545/3]
...
17. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 952 ط
آغاز: برابر؛ انجام: چنانچه سهوی در نوشتن نیز واقع شده باشد آن را نیز به کرم عمیم عفو فرمایند و فوق کل ذی علم علیم.
خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد کریم بن رئیس علی آبادی، تا: 4 ذیحجه 1245ق؛ یادداشتی از محمد جعفر بن حاج حسین علی شیرازی است مورخ 1266ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه‌ای، 182گ، 14 سطر، اندازه: 14×21/5سم [ف: 24/2 - 84]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.