التيسير في القراآت السبع
از دانی، عثمان بن سعید (د. ۴۴۴ ق)
کتابخانه مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران ·
کتابت قرن ۱۱
نسخ
شناسه‌ی فهارس: #88913
کاتب و کتابت
- کاتب
- عبدالرزاق
- تاریخ کتابت
- قرن ۱۱
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نسخ (خوش) کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۱۱۸ برگ
- شمار سطر
- ۱۵ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۱×۱۹سم
- کاغذ
- آهار مهره نخودی
- جلد
- تیماج قهوه‌ای
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
الحمدلله المتفرد بالدوام المتطول بالانعام خالق الخلق بقدرته ...
انجام نسخه
و اسقطت الف الوصل التى فی اول اسم الله عزوجل فی جميع ذلك استغناء عنها، فاعلم ذلك موفقا لطريق الحق و منهاج الصواب و بالله التوفيق.
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۹، ص ۶۸۷، ردیف ۳۲
● التيسير في القراآت السبع = التيسير لحفظ مذاهب القراء السبعة في القراآت / قرائت / عربی
at-taysīr fī-l qirā’āt-is sab‘ = at-taysīr li-ḥifẓ-i maḏāhib-il qurrā’-is sab‘a fī-l qirā’āt
دانی، عثمان بن سعید، 371 - 444 ؟ قمری
dānī, ‘osmān ebn-e sa‘īd (982 - 1053)
از مؤلف در خواست تألیف کتاب مختصری در مذاهب قراء سبعه شده تا حفظ آن آسان و متضمن روایات و طرق مشهور و منتشر نشده نزد تلاوت‌کنندگان باشد. در اجابت به آن کتاب حاضر به رشته تألیف درآمده و در آن انواع قراآت قاریان سبعه و اختلافات آنها مورد بحث گرفته و از هر یک از قاریان دو روایت ذکر شده است. در ابتدای کتاب ابوابی است در ذکر قراء سبعه و نام اشخاصی که از آنها قرائات روایت شده است و کیفیت تلفظ به استعاذه و بسمله و بیان قواعد دیگر و پس از آن از ابتدای قرآن اختلاف قاریان بیان می‌شود. (حبیب الله عظیمی) در دیباچه کتاب را چنین توصیف نموده است: «فانکم سألتمونی احسن الله ارشادکم ان اصنف لکم کتابا مختصرا فی مذهب القراء السبعة بالامصار رحمهم الله ليقرب عليكم تناوله و يسهل عليكم حفظه و يخف عليكم در سه و يتضمن من الروايات و الطرق ما اشتهر و انتشر عندالتالين و صح و ثبت عندالمتصدرين من الائمة المتقدمين». تا آنجا که گفته است: «و اعتمدت فی ذلك على الايجاز و الاختصار و ترك التطويل و التكرار و قربت الالفاظ و هذبت التراجم و نبهت على الشيئ بما يؤدى عل حقيقة من غير استغراق لکی يوصل الى ذلك فی يسرو تحفظ فی قرب و ذكرت عن كل واحد من القرآء روايتين فذكرت عن نافع رواية قالون و ورش». تا آنجا که آورده است: «فاذا اختلفت عنهم ذكرت الراوی باسمه و اضربت عن اسم الامام و اذا اتفقت اذكرت الامام باسمه و اذا اتفق نافع و ابن كثير قلت قرأ الحرميان و اذا اتفق عاصم و حمزه و کسائی قلت قرآ الکوفیون.»
آغاز: الحمدلله المتفرد بالدوام المتطول بالانعام خالق الخلق بقدرته ...
انجام: و اسقطت الف الوصل التى فی اول اسم الله عزوجل فی جميع ذلك استغناء عنها، فاعلم ذلك موفقا لطريق الحق و منهاج الصواب و بالله التوفيق.
چاپ: در اسلام آباد هند و استانبول، مطبعة الدولة، 240ص، 1930م؛ بغداد، مکتبة المثنی، 1965م
[معجم المطبوعات 861؛ ريحانة الأدب 71/8؛ کشف الظنون: 1497/2؛ هدية العارفين 653/5؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 508/1؛ فهرست خزانه تيموريه ج 1-22؛ فهرست مخطوطات دارالکتب الظاهريه (علوم قرآن) ص 86؛ بروکلمان، ذیل 719/1؛ کشاف الفهارس 281؛ زرکلی 206/4؛ الاوقاف العامة بغداد 24/1؛ الاوقاف العامة موصل 226/2 و 314/2 و 15/4؛ دنا 691/3 (67 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- قرة العين فی الفتح و الامالة بين اللفظين؛ ابن قاصح، علی بن عثمان (801-716)
2- تحبير التيسير؛ ابن جزری، محمد بن محمد (751-833)
3- تعليقات التيسير
...
32. تهران؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی؛ شماره نسخه: 694
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، کا: عبدالرزاق، تا: قرن 11؛ کاغذ: آهار مهره نخودی، جلد: تیماج قهوه‌ای، 118گ، 15 سطر (6/5×13)، اندازه: 11×19سم [ف: 2 - 57]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.